Кіріспе
Ұлыбритания Парламентінің актісі
Сиқыршылық актілері – Англия, Шотландия, Уэльс, Ирландия және британдық колонияларда сиқыршылықты жасау немесе, кейінгі жылдары, сиқыршылықты жасағандай болып көрсету үшін қарастырылған жазалар туралы заңдардың тарихи тізбегі болды.
1541 жылғы сиқыршылық туралы заң
Англияда 16-17 ғасырлардағы діни шиеленістер сиқыршылық үшін қатысты ауыр жазалардың енгізілуіне әкелді. Генрих VIII-нің 1541 жылғы Сиқыршылық туралы заңы (33 Hen. 8. c. 8) сиқыршылықты өлім жазасымен және мүлікке қол сұғумен жазаланатын қылмыс ретінде алғаш рет анықтады. Заңмен тыйым салынды:
use devise practise or exercise, or cause to be devysed practised or exercised, any Invovacons or cojuracons of Sprites witchecraftes enchauntementes or sorceries to thentent to fynde money or treasure or to waste consume or destroy any persone in his bodie membres, or to pvoke [provoke] any persone to unlawfull love, or for any other unlawfull intente or purpose or for dispite of Cryste, or for lucre of money, dygge up or pull downe any Crosse or Crosses or by such Invovacons or cojuracons of Sprites witchecraftes enchauntementes or sorceries or any of them take upon them to tell or declare where goodes stollen or lost shall become
The Act also removed the benefit of clergy, a legal device that exempted the accused from the jurisdiction of the King's courts, from those convicted of witchcraft.
ақша табу немесе қазына іздеу, немесе кез келген адамды дене мүшелері арқылы жою, немесе кез келген адамды заңсыз махаббатқа немесе басқа да заңсыз ниетпен немесе мақсатпен, немесе Христиан дініне қарсы, немесе ақша үшін кресттерді қазу немесе бұзу, немесе осындай шақырулар, келісімдер, сиқыр, баяндылық немесе сиқыр арқылы ұрланған немесе жоғалған заттардың қайда екенін айту немесе білдіру.
use devise practise or exercise, or cause to be devysed practised or exercised, any Invovacons or cojuracons of Sprites witchecraftes enchauntementes or sorceries to thentent to fynde money or treasure or to waste consume or destroy any persone in his bodie membres, or to pvoke [provoke] any persone to unlawfull love, or for any other unlawfull intente or purpose or for dispite of Cryste, or for lucre of money, dygge up or pull downe any Crosse or Crosses or by such Invovacons or cojuracons of Sprites witchecraftes enchauntementes or sorceries or any of them take upon them to tell or declare where goodes stollen or lost shall become
The Act also removed the benefit of clergy, a legal device that exempted the accused from the jurisdiction of the King's courts, from those convicted of witchcraft.
Заң сондай-ақ, айыпталушыны корольдік соттардың қарауынан босататын, заңдық құрал болған, дін қызметкерлеріне берілетін жеңілдікті де жойды.
use devise practise or exercise, or cause to be devysed practised or exercised, any Invovacons or cojuracons of Sprites witchecraftes enchauntementes or sorceries to thentent to fynde money or treasure or to waste consume or destroy any persone in his bodie membres, or to pvoke [provoke] any persone to unlawfull love, or for any other unlawfull intente or purpose or for dispite of Cryste, or for lucre of money, dygge up or pull downe any Crosse or Crosses or by such Invovacons or cojuracons of Sprites witchecraftes enchauntementes or sorceries or any of them take upon them to tell or declare where goodes stollen or lost shall become
The Act also removed the benefit of clergy, a legal device that exempted the accused from the jurisdiction of the King's courts, from those convicted of witchcraft.
Шотландияның 1563 жылғы сиқыршылық туралы заңы
Шотландияның 1563 жылғы 4 маусымда күшіне енген Сиқыршылық туралы заңы бойынша, сиқыршылықпен айналысу және сиқыршыларға кеңес сұрау – екеуі де өлім жазасына кесілетін қылмыс еді.
1586 жылғы Ирландияның сиқыршылық туралы заңы
Ирландиялық акт (28 Eliz. 1. c. 2 (I), Сиқыршылық пен әйбарына қарсы акт) 1562 жылғы ағылшын Сиқыршылық заңына көбінесе ұқсас болды. Сиқыршылық арқылы өлімге себеп болған жаза, дін қызметкерлеріне жеңілдік берілмейтін қылмыс (яғни, өлім жазасы) ретінде қарастырылды, бұл сиқыршылықпен дене жарақатын немесе материалдық залал келтіру үшін жасалған екінші қылмыс үшін де жаза болды. Мұндай алғашқы қылмыс үшін жаза – бір жылға бас бостандығынан айыру, соның ішінде тоқсан сайын бір рет алты сағатқа дейін арқанға байлау. Сондай-ақ, алғаш рет сиқыршылықты "жасырын қазынаны табу, ұрланған заттарды іздеу немесе заңсыз махаббатты ояту" үшін қолданғандар да осы жазаға тартылды; екінші рет осындай қылмыс жасағандар өмір бойына түрмеге жабылды. 1586 жылғы акт бойынша соңғы қудалау 1711 жылғы Айлендмаги сиқыршылар ісі болды. Аталған акт бойынша ешкімнің өлім жазасына кесілгені белгісіз. Сиқыршылық арқылы өлімге себеп болды деген айыппен сотталғандардың ішінде Уильям Селлор Айлендмаги ісінде кінәлі деп танылды, бірақ оның үкімі туралы ешқандай жазба сақталмаған; Марион Фишердің 1655 жылғы айыбы сэр Джеймс Барри тарапынан жоққа шығарылды; ал 1698 жылы Антримде күдікті сиқыршыны ұрлап өлтіру – халық сотталғандықтан (линч) саналады.
1603 жылғы Жұлдызшылық туралы заң
1603 жылы]] 1640 жылдарға дейін Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясы және Кирк комиссиясы бұрынғы сиқыршылық соттарының негізі болған 1563 жылғы Сиқыршылық заңының күшіне енуі мен кеңейтілуі үшін күш-жігер жұмсады. 1649 жылы Келісімшіл үкімет құдайшылдықты нығайту мақсатында бірқатар заңдар қабылдады, олар құдайға құрметсіздік жасауды, жалған құдайларға табынуды, сондай-ақ ата-аналарын ұрып-соғу мен қарғыстыруды өлім жазасына кесті. Олар сондай-ақ 1563 жылғы қолданыстағы заңды ратификациялап, оны "шайтан мен рухтармен байланыс жасайтындардың" қызметін де қамтитын жаңа сиқыршылық заңымен толықтырды, енді олар өлім жазасына кесілетін болды.
1735 жылғы сиқыршылық туралы заң
1735 жылғы Сиқыршылық туралы заң (9 Geo. 2 тарау 5) көзқарастың толыққанды өзгергенін көрсетті. Көптеген беделді тұлғалар бұл кезде мүмкін емес қылмыс деп есептейтін дәстүрлі сиқыршылықты жасағаны үшін берілетін жазалар, сиқыршылықпен айналысқандық туралы жалған айыптаулармен алмастырылды. Егер адам рухтарды шақыруға, болашақты болжауға, сиқырлауға немесе ұрланған заттардың орнын табуға қабілетті екенін мәлімдесе, ол сарандық жасаған және алдаған адам ретінде жазаланатын болып, айыппұл төлеуге және түрмеге қамалуға жазаланбақ. Бұл заң бүкіл Ұлыбританияға қолданылып, 1563 жылғы Шотландия заңы мен 1604 жылғы Англия заңын күштен шығарды. 1735 жылғы Сиқыршылық туралы заң Ұлыбританияда 20 ғасырдың басына дейін күшінде болды, содан кейін 1951 жылғы Алаяқтық медиумдар туралы заң қабылданып, ол жойылды. 1951 жылғы Алаяқтық медиумдар туралы заң 2008 жылғы 26 мамырда Еуроодақтың әділетсіз сату және маркетингтік практикаларға қарсы бағытталған директивасының нәтижесінде қабылданған жаңа Тұтынушыларды қорғау ережелерімен күштен шығарылды.
Басқа да байланысты актілер
Оңтүстік Африканың 1957 жылғы сиқыршылықты басу туралы заңы әлі де күшінде, ол 1735 жылғы сиқыршылық туралы заңға негізделген. 1692 жылдың қазан айында Массачусетс шығанағы колониясының Бас соты қабылдаған, құпия амалдарға, сиқыршылыққа және зұлым рухтармен сөкелесуге қарсы заң.