Кіріспе

Мали саясаткері, 1992 жылдан 2002 жылға дейін президент Альфа Омар Конаре (2 ақпан 1946 жылы туған) – Мали саясаткері, профессор, тарихшы және археолог. Ол 1992 жылдан 2002 жылға дейін Мали президенті болып екі бес жылдық мерзім қызмет етті, ал 2003 жылдан 2008 жылға дейін Африка Одағы Комиссиясының төрағасы болды.

Ғылыми мансабы

Альфа Умар Конаре, фула әйелінің төртінші ұлы, Малидің Кейес қаласында дүниеге келді, онда бастауыш мектепте оқыды. Ол Бамаконың Terrasson des Fougères лицейіне, Сенегалдың Дакар қаласындағы Collège de Maristes колледжіне, Кейес қаласының Collège Moderne колледжіне және 1962-1964 жылдар аралығында Катибугудің École Normale Secondaire мектебіне оқуға түсті. Ол Бамакодағы École Normale Supérieure (1965–1969), 1971-1975 жылдар аралығында Варшава университетінде және Швейцарияның Женева қаласындағы Халықаралық және даму зерттеулері институтында тарих мамандығы бойынша білімін жетілдірді. Кәсіби жолын Кейесте репетитор болып бастады, содан кейін Маркала мен Бамакода лицей мұғалімі болды. 1974 жылы Малидегі Адам және қоғам ғылымдары институтында зерттеу жұмыстарын жүргізді, ал 1975-1978 жылдар аралығында Жастар, спорт, өнер және мәдениет министрлігінде тарихи мұра және этнография бөлімінің басшысы қызметін атқарды. 1980 жылы ол Institut Supérieur de Formation en Recherche Appliquée (I.S.F.R.A) институтының ғылыми қызметкері және Бамакодағы École Normale Supérieure тарих/география кафедрасының профессоры болып тағайындалды. Мансабы барысында Мали тарихшылары мен географтары қауымдастығы, Батыс Африка археологтары қауымдастығы және Батыс Африка зерттеушілерінің одағы сияқты бірнеше кәсіби ұйымдарға жетекшілік етті. 1981-1992 жылдар аралығында Конаре Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымы (ЮНЕСКО) мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының (БҰҰДП) консультанты болып жұмыс істеді. 1989-1992 жылдары ICOM (Халықаралық мұражайлар кеңесі) президенті болды (https://web.archive.org/web/20081221013404/http://icom.museum/founders.html#presidents).

Саяси белсенділік

Конаре жиырма жасында саясатқа қатысты, 1967 жылы Бамакодағы École Normale Supérieure Судан одағының / Африка демократиялық жиналысының (АҚШ РДА, президент Модибо Кейтаның партиясы) бас хатшысы болып сайланды. Генерал Мусса Траоре жасаған төңкерістен кейін ол марксистік-лениншіл, құпия Мали Еңбек партиясының (Parti malien du travail, немесе PMT) белсенді мүшесі болды. Алайда, 1978 жылы ол Мусса Траоре үкіметінде жастар, спорт, өнер және мәдениет министрі қызметін қабылдады. 1980 жылы отставкаға шықса да, оның қызмет мерзімінде көптеген Мали спорт ұйымдары құрылды. 1983 жылы ол "Жамана" атты мәдени журналын және сол атпен аталатын мәдени кооперативті құрып, басқарды. 1989 жылы күнделікті шығатын "Les échos" газетін құрды, ал 1991 жылы Малидің алғашқы тәуелсіз радиостанциясы "Радио Бамаканды" іске қосты.

АДЕМА және төрағалық

1990 жылы ол Малидегі демократия альянсы (Альянс для демократии в Мали, немесе ADEMA) қозғалысын құруға қатысты, ол ПМТ-ны бірқатар Траореге қарсы топтармен біріктірді. 1991 жылы Мусса Траоре биліктен құлағаннан кейін Конаре ADEMA-ны ADEMA/PASJ ресми саяси партиясына айналдыруға көмектесті және 1991 жылғы Малидің Ұлттық конференциясына делегат ретінде қатысты. Амаду Тумани Туре бастаған демократиялық кезеңнің соңында ол 1992 жылы Малидің тұңғыш сайланған президенті болып сайланды, екінші турда АҚШ-тың RDA үміткері Тиеоле Мамадю Конатеге қарсы 69,01% дауыс жинады. 1997 жылғы президенттік сайлауда, оның заң шығарушы сайлауды жойғанына наразылық ретінде сайлауды бойкоттауға қарамастан, ол екінші мерзімге қайта сайланды және 1997 жылдың 8 маусымында қызметке кірісті. Оның қызмет ету кезеңі 1997 жылғы қиындықтарға қарамастан демократияны қайта орнатуымен, солтүстіктегі туарегтер көтерілісін басқаруымен және үкіметтің өкілеттік беруімен ерекшеленді. Алайда, Конаре басшылығымен жемқорлық маңызды мәселе болып қала берді. Конаре Малидің тұңғыш президенті Модибо Кейтаға құрмет көрсетіп, Бамакода оның ескерткішін орнатты. Өлім жазасына қарсы болғандықтан, ол 2002 жылы Мусса Траоре мен оның әйеліне тағайындалған өлім жазасын өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырды. Сондай-ақ ол 2002 жылы Африка Ұлттары кубогын Малиге әкелген адам ретінде танылды. Халықаралық аренада Конаре Батыс Африка аймағындағы бейбітшілік пен интеграцияны нығайту үшін жұмыс істеді. 1999 жылы ол Батыс Африка мемлекеттерінің экономикалық қауымдастығының (ЭКОУАС) президенті, ал 2000 жылы Батыс Африка валюталық одағының (УЭМОА) президенті болды. Конституция бойынша президенттік өкілеттік мерзімі екі ретке шектелгендіктен, Конаре 2002 жылы қызметтен кетіп, оның орнына Амаду Тумани Туре келді. Бүгінгі күнге дейін ол өкілеттік мерзімі аяқталғаннан кейін қызметтен кеткен Малидің жалғыз президенті. 2003 жылдың 10 шілдесінде Мапутода өткен саммитте ол Африка Одағының (АҰ) төрағасы болып сайланды. Ол жалғыз үміткер болды, ал бұрын уақытша лауазымды атқарған Амара Эсси дауыс беруге дейін өзінің кандидатурасын қайтарып алды. 35 ел Конареге дауыс берді, ал оған қарсы 6 дауыс болды, төрт ел дауыс беруден бас тартты. 2008 жылдың 1 ақпанында Габоннан Жан Пинг оның орнын басуға сайланды және 2008 жылдың 28 сәуірінде Пинг ресми түрде комиссия төрағасы болып Конаренің орнын басты.

Төралқадан кейін

2021 жылдың қыркүйегінде Альфа Умар Конаре Марокконың Рабат қаласындағы Шейх Зайд ауруханасына жедел түрде жатқызылды.