Кіріспе
Құс түрі. Батыс Үнді сыбызғылаушы қазы (Dendrocygna arborea) – Кариб теңізінде көбейетін сыбызғылаушы қаз. Басқаша атаулары – қара мүңкіділ қаз және Куба сыбызғылаушы қазы.
The West Indian whistling duck (Dendrocygna arborea) is a whistling duck that breeds in the Caribbean. Alternative names are black billed whistling duck and Cuban whistling duck.
Тарату
Батыс Үндістанның сыбызғылайтын үйрек Батыс Үндістан аралдарында кеңінен таралған, оның ішінде Багам аралдарында көптеп көбейеді, ал Кубада, Кайман аралдарында, Антигуа мен Барбудада, Ямайкада, Испаниола (Доминикан Республикасы мен Гаити) және Пуэрто-Рикода аз санда кездеседі. Ол көбінесе қозғалыссыз өмір сүреді, бірақ жергілікті орын ауысымдары 100 км немесе одан да көп қашықтықты құрауы мүмкін.
Сипаттама
Батыс үнділік сыбызғылаушы қаз – сыбызғылаушы қаздардың ең ірісі және ең қараңғысы, ұзындығы шамамен жетеді. Аналықтарынан салмағы бастап, ал аталықтарынан бастап келеді; бұл түр малләрдәй шамамен болады. Оның ұзын қара мүсігі, созылған басы және орташа ұзындықтағы аяқтары бар. Мойнының алдыңғы бөлігі ақшыл, ал беті ашық қоңыр түсті. Басының үсті, арқасы, кеудесі және қанаттары қоңырдан қараға дейін, ал денесінің қалған бөлігі қара іздерімен ақ. Барлық қауырсын түсі бірдей, бірақ жас құстардың түсі солғын және құрсақтарындағы өрнек азырақ контрастты болады.
Өсіру
Ұялары ағаш қуыстарында, бұтақтарда, бромлиялардың жиынтықтарында және сабан пальмалары мен басқа да тығыз бұталардың астындағы жерде кездеседі. Әдеттегі жұмыртқа саны 10-16. Ол көбінесе ағаштарда қоныстанады, содан оның есімдік атауы шыққан.
Тамақ пен мінез-құлық
Құстар көбінесе түнгі және жасырын өмір сүреді, орманды батпақтар мен мангр тоғайларында қоныстанады, онда осы қаз ұйықтап, өсімдіктермен, соның ішінде патша пальмасының жемісімен қоректенеді.
Қауіптер
Батыс Үндістанның сыбызғылайтын қаздары жұмыртқалары үшін және ойын үшін көптеп аулауға ұшырады. Кариб теңізінде сулы-батпақты жерлер өте шектеулі мекен ету ортасы болып табылады, олардың даму және ауыл шаруашылығы үшін өзгеруі жалғасуда. Қалған сулы-батпақты жерлердің 50%-дан астамы мангр мен батпақ ормандарын кесу, ластану (әсіресе пестицидтердің шамадан тыс қолданылуы) және құрғақшылықтар мен дауылдар сияқты табиғи апаттардың салдарынан күрделі түрде зақымдалған. Жыртқыштардың әсері жеткілікті түрде зерттелмеген, бірақ ол да фактор болуы мүмкін.
Қазіргі уақыттағы қорғау шаралары
D. arborea CITES-тің II қосымшасына, сондай-ақ CMS-тің II қосымшасына жатқызылған. Ол таралған аймағының көп бөлігінде заңмен қорғалады, бірақ заңды сақтау шаралары жеткіліксіз. Батыс Үндістанның сыбызғылаушы қаз жұмыс тобы 1997 жылы қорғау бағдарламасын бастады. Аймақта бірнеше қорғалған аумақтар бар, бірақ жалпы алғанда, қолайлы мекендеу орындары, әсіресе сулы-сазды жерлер, жеткіліксіз қамтылған. Антигуа мен Барбудада қазды кішкентай үнді маңгустары жеміріп алады, олар құмырсақалды егеуқұйрықтарды бақылау үшін әкелінген, бірақ бұл көбінесе сәтсіз аяқталды, себебі егеуқұйрықтар ағаштарда тіршілік етеді.
Ұсынылған қорғау шаралары
Сан мен таралуын анықтау үшін кең көлемді сараптамалар жүргізу; жергілікті билік органдарына ұзақ мерзімді мониторинг бағдарламасын құруға көмектесу; маңызды жерлерді сақтау; заңдық қорғауды күшейту; халыққа білім беру және хабардар ету шараларын ұйымдастыру.