Кіріспе
Американдық саясаткер Джереми Харрис (7 желтоқсан 1950 жылы туған) – 1994 жылдан 2004 жылға дейін Гавайи штатының Гонолулу қаласының мэрі болған американдық саясаткер. Білімі бойынша биолог Харрис саяси мансабын 1978 жылғы Гавайи штатының конституциялық конвенциясына делегат ретінде бастады. Харрис Гонолулу қаласы мен округінің басшысы қызметін атқарган кезде, қала ресми американдық басқару журналы «Governing Magazine» тарапынан «Американың ең ұлы қаласы» деп танылды. Харрис Қытай-АҚШ қала әкімдері мен бизнес лидерлері конференциясының және Жапония-Америка қала әкімдері мен сауда палатасы президенттері конференциясының негізін қалады. Қазір Оаху аралындағы Калихи аңғарында тұрады.
Jeremy Harris (born December 7, 1950) is an American politician who served as Mayor of Honolulu, Hawaii from 1994 to 2004. A biologist by training, Harris started his political career as a delegate to the 1978 Hawaii State Constitutional Convention. While Harris served as chief executive of the City & County of Honolulu, the city was named "America's Greatest City" by the official American governance journal, Governing Magazine. Harris is the founder of the China U. S. Conference of Mayors and Business Leaders and the Japan American Conference of Mayors and Chamber of Commerce Presidents. He lives in Kalihi Valley on the island of O'ahu.
Алғашқы жылдар
Делавэр штатының Уилмингтон қаласында туып өскен Харрис Гонолулуға көшіп, Гавайи университеті Маноада оқыды, онда биология салаларына қатысты екі диплом алды. Бітірген соң Харрис Калифорния университетінде Ирвинде магистратураны аяқтады, халық және қоршаған орта биологиясы бойынша маманданған, қалалық экожүйелерге баса назар аударды. Ол Гавайиге қайтып, Кауаи аралына қоныс аударды, онда Кауаи қауымдастық колледжінде профессор және Гавайи университетінің Теңіз грант бағдарламасының теңіз кеңесшісі болып жұмыс істеді.
Саяси мансап
Харристі Кауаи тұрғындары 1978 жылғы Гавайи штатының конституциялық конвенциясына делегат ретінде сайлады. 1978 жылғы конвенция Гавайи тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі ретінде танылды, себебі оның делегаттарынан көптегені кейіннен «Гавайи саясатының алыптары» атанды, деп бұқаралық ақпарат құралдары еске түсірді. Харрис Гавайидің болашақ губернаторы Джон Д. Вайхи III, сондай-ақ болашақ заң шығарушы лидерлер Кэрол Фукунага, Хелен Хейл, Лес Ихара, Джуниор, Барбара Марумото және Джозеф М. Сукимен бірге дебаттарда қатысты. 1979 жылы Харрис Кауаи округі кеңесіне сайланды, онда ол екі жылдық мерзім ішінде қызмет етті. 1984 жылы ол Гонолулу қаласы мен округіне мэр Франк Ф. Фазидің атқарушы көмекшісі болып жұмысқа орналасты. Жақын арада ол бас директордың орынбасары, содан кейін бас директор болып тағайындалды. 1994 жылы Фази Гонолулу қаласының мэрі лауазымынан кеткеннен кейін, мұрагерлік бойынша Харрис бұл лауазымды иеленді.
Гонолулу қаласының әкімі
1994 жылғы қыркүйекте Харис Хонолулу қаласының әкімі болып арнайы сайлауда толыққанды жеңіске жетті. Ол 1996 және 2000 жылдары қайта сайланды, көбінесе қытай-американдықтар, филиппин-американдықтар және жапон-американдықтар қауымдастығына үндеді. Ол билікте тұрған кезде Гонолулу тұрғындары әкімдердің мерзімін төрт жылдық екі мерзіммен шектеу туралы дауыс берді, осылайша Харис 2004 жылы қайта сайлануға құқығы болмады. Гонолулу қалалық кеңесінің бұрынғы мүшелері Дюк Бейнум және Муфи Ханнеман, сондай-ақ бұрынғы әкім Фрэнк Ф. Фаси Харис орнын басуға түсті, нәтижесінде Ханнеман жеңіске жетті. Харис Гонолулу тарихындағы ең толық мемлекеттік жүйе реформасын жүзеге асырғаны үшін танымал. Ол қала және округ қызметтерін оңайлату үшін барлық муниципалды департаменттерді көбінесе біріктіру арқылы қайта ұйымдастырды. Сондай-ақ, ол ашық кеңістіктер мен ауыл шаруашылығы аудандарын сақтау үшін жерді пайдалану жоспарлау жүйесін реформалау арқылы қаланың кеңіюін шектеді. Әсіресе, оның алғашқы мерзімінде оның және оның бас көмекшілерінің басқару дағдылары жеткіліксіз болды, нәтижесінде миллиондаған долларлар жымқырылды немесе ысырапқа салынды. Харис жасаған ең амбициялық және даулы жобасы – «21 ғасыр Оаху: болашаққа ортақ көзқарас». «21 ғасыр Оаху» – бұл қауымдастыққа негізделген жобалау бағдарламасы, онда аудандар өздерінің қауымдастығын дамыту, қала құрылысы және көркейту жобалары үшін CIP қаржыландыруына белгілі бір деңгейде басымдық алатын еді. Харис жасаған «21 ғасыр Оаху» жобасының нәтижесінде жүздеген қауіпсіздік, қоршаған орта, көлік, мәдени және демалыс нысандарының құрылысы басталды және көптегендері аяқталды.
2002 жылғы губернаторлық науқаны
Харис 2002 жылы Гавайи губернаторы лауазымына сайлану үшін басты үміткер саналды. Алайда, 1994, 1996 және 2000 жылдары Хариске қарсы басқа демократтарды қолдаған Демократиялық партияның жоғары лауазымды өкілдері, осы тәуелсіз ойлы демократқа губернаторлықтан және партия басшылығынан бас тартып беруге ниетті болмады. Сондықтан олар оның кандидатурасына қарсы күресті, бастапқыда Харис губернаторлыққа үміткер болса, қала әкімі лауазымынан кетуін талап ететін жария науқанды ұйымдастырды. 2002 жылдың көктемінде жергілікті ақпарат құралдары Харистің бірнеше қызметкерлерінің сайлау қаржысын жөнсіз пайдаланғаны туралы хабарлады. Республикалық партияның болжамды үміткері Линда Линглмен шамалас нәтиже көрсеткеніне қарамастан, Харис губернаторлық сайлаудан бас тартты. Содан кейін Гавайи Демократиялық партиясының басшылары сенатор Дэниел Инуиеге жақын, қазіргі вице-губернатор Мази Хирононы үміткер етіп иемденді.
Мұра
Ол Ханаума шығанағының табиғи қорығында Теңіз білім беру орталығын салды, мэр Фаси бастаған Вайкикиді жаңғырту жобасын жалғастырды, бұл Вайкикидің басты көшелерінің, Куинс Сурф Бичтің, Кухио Бич пен Капиолани Парк Бандстонының сыртқы келбетін өзгертті, Вайкикиде әр түнде от шашу рәсімдері мен хула билерін ұйымдастырды және жағажайда Бранч таңғы асын бастады. Алайда, Харристің сыншылары, оның ішінде оның ізбасары Мюфи Ханнеман, осы бағдарламалар негізгі қалалық қызметтер мен инфрақұрылым есебінен іске асырылды деп санайды. Харрис – Америка мемлекеттік басқару қоғамының АҚШ-тың Жылдың мемлекеттік басқарушысы ретінде бірнеше рет сайлаған жалғыз әкімі. Екі рет Гонолулудың "Автобусы" Американың үздік көлік жүйесі деп танылды. Басқа да беделді ұлттық қоғамдар Гонолулуді балаларға ең қолайлы қалалар тізімінде бірінші орынға қойып, АҚШ-тағы ең цифрлық және технологиялық дамыған қала деп атады. Харис халықаралық аренада Азия-Тынық мұхиты аймағы әкімдерінің экологиялық саммитін құрғандығымен танылды. 1999 жылы Азия-Тынық мұхиты аймағының 400-ден астам жетекшісі қатысқан делегаттар Харристің құрметіне Гонолулуда тұрақты хатшылық құруға дауыс берді. Харрис сондай-ақ Тынық мұхит аралдарының экологиялық симпозиумын, Қытай-АҚШ қала әкімдері мен бизнес лидерлерінің конференциясын, Азия-Тынық мұхиты қалалық технология институтын және Жапония-Америка қала әкімдері мен сауда палатасы президенттерінің конференциясын құрды.
Жеке өмір
Харрис Рамона Сачико Акуимен Гонолулу қаласы мен округінде жұмыс істеген кезде танысты, және олар 1989 жылдың маусым айында үйленді. 2008 жылы олар ажырасты.