Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сальвадор департаменті
Department of El Salvador
Сонсонат (sonsoˈnate) – Ел-Сальвадордың батыс бөлігінде орналасқан департамент. Астанасы – Сонсонат қаласы. Департаменттің халқы 463 000-нан астам, ал ауданы 1 226 км². 1824 жылдың 12 маусымында құрылған. Ел-Сальвадордың Ұлттық Парламенті 1859 жылдың 29 қаңтарында Апанека, Сан-Педро Пухтла, Гуайманго және Жухутла қалаларын департаменттен бөліп, Санта-Ана департаментіне беру туралы шешім қабылдады. Сонсонат қаласы 1834 жылы Орталық Америка Федеративтік Республикасының екінші астанасы болған. Департамент елдегі пипиль мәдениетінің ортасы болып табылады, онда көптеген ежелгі дәстүрлер сақталған және Сальвадордағы науатль тілін білетін азаматтардың көп бөлігі тұрады. Бұл аймақ негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады, өте құнарлы жанартаулық топыраққа ие, бұл топырақ бұрын испан конкистадорлары үшін Орталық Америкадағы ең бағалы ресурстардың бірі болған, олар ежелгі какао плантацияларынан пайда тапқан. Атауының мағынасы «400 өзеннің мекені» немесе «көп сулы жер» дегенді білдіреді, себебі жыл сайын 2000 мм-ден (79 дюйм) астам жауын-шашын жауады.
Sonsonate (sonsoˈnate) is a department of El Salvador in the western part of the country. The capital is Sonsonate. The department has a population of over 463,000 and an area of 1,226 km². Created on June 12, 1824. The El Salvador National Parliament decided on January 29, 1859 to separate from the department the cities of Apaneca, San Pedro Puxtla, Guaymango and Jujutla and give these cities to Santa Ana Department. Sonsonate City was the second capital of the Federal Republic of Central America in 1834. The department remains the heart of the Pipil culture in the country, home to several ancient traditions and to most of the few remaining Nahuatl speakers in El Salvador. It is an overwhelmingly agricultural area, with extremely fertile volcanic soils that once were the most valuable resource in Central America for the Spanish conquistadors who profited from its ancient cacao plantations. Its name appropriately means "Place of 400 rivers" or "Place of many waters" as it receives well over 2,000mm (79 inches) of rain a year.
Тарих
Бұл Сан-Сальвадордан 65 шақырым қашықтықта және 225 метр биіктікте орналасқан. Ол Сенцунат, Сенсунапан немесе Сансонаттың Гранде өзенінің жағасында жатыр. Қазіргі тас жолдар арқылы елордаға және Акахутла портына, сондай-ақ Санта-Ана мен Ауачапанға қатынас бар. Sonsonate 1552 жылы Антонио Родригеспен Сакрадо Эспириту вилласы деген атаумен құрылды. 1553 жылы Педро Рамирес де Киньонес және епископ Франсиско Маррокин оған Вилла де ла Сантисима Тринидад деген ат берді. 1824 жылдың 1 сәуірінде қала мәртебесін алды, ал сол жылдың 12 маусымында – облыс орталығы мәртебесін алды. 1834 жылы президент-сенатор Хосе Грегорио Салазар басшылығымен Орталық Америка Федерациясының астанасы болды. Оның шіркеуі колониялық стильде салынғанмен, тәуелсіздіктен кейін салынды, өйткені ол 1887 жылдың 1 сәуірінде кияланды. Ал Санто-Доминго шіркеуі 1726 жылы Санто Анхель де ла Гуарданың қамқорлығымен қалапанто, кірпіш және черепицадан салынды. 1834 жылы Орталық Американың федералды билігінің орналасқан жері болды, ал 1841 жылдан 1846 жылға дейін Фрайер Херонимо Селая басқарған екінші дәрежелі оқу орнына айналды. "Рафаэль Кампос" саябағында 1913 жылы бұрынғы президент Рафаэль Кампостың (1813–1890) мрамордан жасалған бюсті бар колонна орнатылды. Ол "Сальвадорлық Аристид" деп аталды. Оның басшылығымен Сальвадордың алғашқы картасы (1858) жасалды. Ұлттық армия генерал Рамон Беллосоның басшылығымен Никарагуадағы Масая және Гранада шайқастарында генерал Уильям Уокердің филибустерлерін жеңіп, жеңіске жетті. Sonsonate – Centzunat сөзінің өзгеруі, пипиль тілінде "Үлкен өзен" деген мағынаны білдіреді және сөздермен "Төрт жүз су" дегенді білдіреді.
It is located at 65 Kilometers of San Salvador and at a height of 225 meters. It is in the margins of Centzunat, Sensunapan, or Grande River of Sonsonate. It is joined to the capital and Port of Acajutla through modern highways, as well as to Santa Ana and Ahuachapán. Sonsonate was founded in 1552, with the title and name of Villa of Sagrado Espiritu, by Antonio Rodriguez. In 1553, Pedro Ramirez de Quiñonez and the bishop Francisco Marroquin gave it the name of Villa de la Santísima Trinidad. On April 1, 1824, it obtained the title of city and on June 12 of the same year, that of Departmental Head. In 1834, it was capital of the Central American Federation under the command of President Senator Jose Gregorio Salazar. Its parochial church, although inspired by colonial style, is from a later date to the independence, since it was blessed on April 1, 1887. On the other hand, the church of Santo Domingo, of calicanto, brick, and tile, was built in 1726 under the advocacy of the Santo Angel de la Guarda. In 1834 it was seat to the federal authorities of Central America and from 1841 to 1846, to a school of 2nd teaching that was directed by Friar Jeronimo Zelaya. In the park “Rafael Campos”, a column with the marble bust of the ex president Rafael Campos (1813–1890) was erected in 1913. He was called the “Salvadoran Aristides”. During his administration, the first map of El Salvador (1858) was raised. The national army, under the command of General Ramón Belloso, fought and defeated the filibusters of General William Walker in the battles of Masaya and Granada, in Nicaragua. Sonsonate is a corruption of Centzunat, slang in pipil that means: Big River and literally “Four hundred waters”.
Ауыл шаруашылығы
Ең көп өсірілетін ауыл шаруашылығы өнімдері – негізгі дәнді дақылдар, кофе, мақта, қант құмы, кокос, жемістер, бальзам ағаштары, пальма, туль және жеміс бақшалары. Ең танымал өндіріс салалары – сүт өнімдері, панела, қант, саз кірпіштер, киім, аяқ киім, шам, сабын және былғары бұйымдар. Қала шеткерлерінде кокос ағаштары көп болғандықтан, қала поэзиялық тұрғыдан «пальма қаласы» деген атаққа ие. Жылдық орташа температура 25 °C.
The most cultivated agricultural products are the basic grains, coffee, cotton, sugar cane, coconut, fruits, balsam trees, palm, tulle, and orchard plants. Among the most remarkable manufacturing industries are those of dairy products, panela, sugar, tiles and bricks of mud, clothes, footwear, candles, soaps, and leather articles. Coconut trees are plentiful in the suburbs and thus the city is known poetically by the epithet “the city of the palms”. The average annual temperature is 25 °C.
Дәстүрлер
Көп жыл бұрын Куиснахуат (Сонсонате) және Джаяке (Ла Либертад) тұрғындары арасында тауар алмасу болған, сол кезде осы қалалар бір-біріне сапар шегетін. Куиснахуат жаңбырлы маусымда, ал Джаяке құрғақ маусымда келіп тұратын. Егер сапар толыққанға дейін аяқталмаса, бұл қалалар арасында соғысқа себеп болатын. Осы оқиғаны тойлау үшін жыл сайын екі рет қажылық сапарлар жасалады: шілдеде (жаңбырлы маусымда) Куиснахуаттан Джаякеге, ал қарашада Джаякеден Куиснахуатқа (құрғақ маусымда). Осы айларда әр қалада өздерінің қасиетті қамқоршыларының мерекелерін тойлайды, олар "Кумпастардың" қатысуымен Сантостар мен туыстар деңгейіне дейін байиды. Сонсонаттың тағы бір дәстүрі – жылдың соңында өтетін "шамының мұнарасы". Қала әкімі "түнгі тойдың әкімін" таңдайды. Қала әкімі түнгі тойдың әкіміне бір түнге қаланың билігін жүргізуге құқық береді. Содан кейін әкімнің бірінші бұйрығы – қаладағы үйлерінен тыс жерде жүргендерді ұстау. Ұсталған азаматтар "пасайуба босу" (нахуат тілінде "айып төлеу" мағынасында) төлейді. Жиналған барлық ақша қайырымдылық қорларға жұмсалады.
Years ago, there was an exchange of products between the inhabitants of Cuisnahuat (Sonsonate) and Jayaque (La Libertad) during which these towns did a mutual visit; Cuisnahuat during the rainy season and Jayaque during the dry season. If the visit was not completed, it became a reason for war between these towns. To celebrate this event, two pilgrimages are carried out each year; from Cuisnahuat to Jayaque in July (rainy season) and of Jayaque to Cuisnahuat in November (dry season). In these months, each town celebrates its patron festivities which get richer with the presence of the “Cumpas” to the level of Santos and Siblings. Another of the traditions of Sonsonate is the “candle of the stick”, which happens during the last section of the year. The mayor of the city chooses the “mayor of the night festivities”. The mayor of the city gives authority to the mayor of the night festivities to rule the city during one night. Then, the mayor's first order is to capture everybody who is outside of their house in the city. The captured citizens must pay the “pasayuba bosu” (nahuat expression for ‘pay the ticket’). All the collected money is dedicated for charity institutions.
Үлгілі тағамдар
Сонсонатта әртүрлі типтегі тағамдар да бар, бірақ дәстүрлісі ретінде мыналарды атап өткен жөн: юкка, ол көбінесе қайнатылып немесе қуырылып желеді. Қайнатылған немесе қуырылған күйінде «пепескас» (немесе шағын балық) пен фритада қолданылады. Жүгері тамалысы мен тауық тамалысының әрқайсысының өзіндік дәмі бар, оларды күннің уақытына қарай жүгері атолымен немесе кофемен бірге ішесіз. Сонсонаттың тағы бір дәстүрлі тағамы – «sopa de patas» (пата сорпасы), оны адамның таңдауына қарай сырамен немесе газдалған сусынмен ішеді.
In Sonsonate there is also a diversity of typical food, but let us point out like traditional: the yucca, which is generally eaten boiled or fried. In both boiled or fried, “pepescas” (or small fish) and the fritada are used. Corn tamales, as well as hen tamales, have their own taste and you have them together with corn atol or a cup of coffee, depending on the time of the day. Another one of the traditional foods in Sonsonate is the “sopa de patas” eaten with a beer or soda, depending on the person's choice.