Кіріспе

Балық түрлері

Король макрелі (Scomberomorus cavalla), сонымен қатар сурмай немесе король балығы деп те аталады, Атлант мұхитының батысы және Мексика шығанағында кездесетін көшіп-қоныс жасайтын макрельдің бір түрі. Ол коммерциялық және ойын-сауық балық аулау өнеркәсібі үшін маңызды түр болып табылады.

Сипаттама

Патша макрелі – орташа мөлшерлі балық, көбінесе кездеседі, бірақ оның ұзындығы шаршы метрден асып кетеді. Бүкіл денесі өте кішкентай, көзбен шамалы байқалатын, бекітілмеген қабықшалармен жабылған. Бірінші (тікенді) арқа қанаты түссіз болып келеді және жамбас қанаттары сияқты, әдетте дене ойысына жиырылады. Бүйірлік сызық иықтың жоғарғы бөлігінен басталып, дене ортасында күрт төмендейді, содан кейін құйрыққа дейін толқынды көлденең сызық түрінде жалғасады. Түсі арқасында зәйтүн, қабырғаларында күміс реңі бар, қызғылт сәулемен жылтылдайды, ал іш жағы ақ түсті. Шаршы метрден кіші балықтардың қабырғаларында сары қоңыр дақтар болады, олар Атлант мұхитындағы испан макрелінің (Scomberomorus maculatus) дақтарынан сәл кішірек. Оның кескіш жиекті тістері ірі, біркелкі, тығыз орналасқан және бүйірлерінен жалпақ. Бұл тістер көк балыққа (Pomatomus saltatrix) өте ұқсас.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Патша макрель – Американың Атлант жағалауындағы субтропиктік түр. Солтүстік Каролинадан Бразилияға дейінгі жағалау аймағында кең таралған, оңтүстікке қарай Рио-де-Жанейроға дейін, ал кейде солтүстікке қарай Мэн шығанағына дейін кездеседі. Бұдан бөлек, Үндістанның батыс жағалауында, негізінен Араб теңізінде, сондай-ақ Үндістанның шығыс жағалауында Бенгал шығанағы мен Үнді мұхитында да таралған. Дегенмен, су температурасының белгілі бір диапазоны таралуына шектеу қоюы мүмкін. Патша макрель көбінесе негізгі балық аулау орындары орналасқан тереңдікте кездеседі. 9 кг-нан салмағы ауыррақ ірі макрельдер көбінесе жағалауға жақын, сағалар мен порстардың аузында және кейде тіпті Гольфстрим ағысының шетіндегі тереңдікте кездеседі.

Көші-қон үлгілері

Патша макрель су температурасының маусымдық өзгеруімен және тамақ қорының өзгеруімен көшіп-қонады. Олар жаз айларында өмір сүру аймағының солтүстік бөлігіне, ал қыста оңтүстік бөлігіне көшіп, үлкен топтарда жүзеді. Оңтүстік Атлантика және Мексика шығанағындағы популяциялар қараша мен наурыз айлары аралығында Флорида штатының Монро округінде, Флорида кілстерінің оңтүстігіндегі қысқы араласу аймағында шоғырланады.

Өмірбаян

Жұмыртқа мен сперматозоид теңізге түседі және олардың қосылуы кездейсоқ болады. Мөлшеріне қарай, аналық шаруашылық маусымында 50 000-нан бірнеше миллионға дейін жұмыртқа шашады. Ұрықтандырылған жұмыртқалар шамамен 24 сағат ішінде жарылады. Жаңадан туған дернәсілдің ұзындығы шамамен ... (өлшем бірлігі) және үлкен сарғыш қаппен жабдықталған. Патша макрельдің өмірінің алғашқы жылы туралы көп мәлімет жоқ. Бір жасар балықтың орташа салмағы ... (салмақ бірлігі) және қашықтығы ... (ұзындық бірлігі) құрайды. Жеті жасқа келген аналықтардың орташа салмағы ... (салмақ бірлігі), ал еркектердің салмағы ... (салмақ бірлігі) болады. Патша макрель ... (салмақ бірлігі) дейін жете алады, бірақ одан аса салмағы барлардың басым көпшілігі аналық болады.

Тамақтандыру әдеттері

Патша макрель – ашкөз, мүмкіндікті пайдаланатын ет жейтін балықтар. Олардың жемі тірі өлшеміне байланысты. Аймаққа және маусымға қарай, олар кальмар, менхаден және сардинаға ұқсас басқа балықтарды (Clupeidae), лақа балықтарды (Carangidae), қылыш балықтарды (Trichiuridae), әлсіз балықтарды (Sciaenidae), грюктерді (Haemulidae), жолақты анчоустарды (Engraulidae), сигар тәрізді шабақтарды, жіпшебалықты, солтүстік макрельді және көк жүгіршілерді ұнатады. Олар адамдарға шабуыл жасамайды, бірақ өздерін қауіптің астында сезген жағдайда, оның ішінде адамдар суға құлағанда немесе осыған ұқсас жағдайларда тістеу арқылы қорғанады.

Балық аулау құралдары мен әдістері

Патша макрель Солтүстік Каролинадан Техасқа дейінгі аймақтағы ең ізделіс балықтарының бірі. Спорттық балық аулау әлемінде кеңінен танымал, патша макрель жылдамдығымен алыс туысы вахуға тең. Оларды көбінесе троллинг арқылы ұстайды, түрлі тірі және өлген жемді балықтарды, қасықтарды, жіптерді және басқа да жасанды әйелдерді пайдалана отырып. Коммерциялық құралдарға айналып өтетін желілер жатады. Олар сондай-ақ ірі планерлермен, ауыр жабдықтармен және спорттық балықшылар қолданатын әйелдерге ұқсас жемдермен коммерциялық мақсатта да ұсталады. Әдетте тірі жемді пайдаланғанда, екі ілгек мықты металл көшбасқа байланады. Біріншісі – үштік немесе бір ілгек, ол тірі жемнің мұрнынан және/немесе аузынан өткізіледі. Екінші ілгек (үштік ілгек) балықтың жотасына немесе бос қалпында орналастырылады. Бұл қажет, себебі патша макрель көбінесе жем балығының құйрығын шағады. Бұл әдіспен патшаларды троллингтегенде, жем балықтарының дұрыс жүзіп жүргеніне көз жеткізу маңызды. Типтік жабдыққа сынақ монофиламенті мен , класты қамысты ұстай алатын конвенциялық немесе спиннинг катушка жатады. Бірнеше ұйым осы түрдің турнирлік іс-шараларын ұйымдастыруда сәтті болды, себебі олар спорттық балық ретінде танымал. Ең белгілілері – Оңтүстік Кингфиш қауымдастығы (SKA) және FLW Outdoors турнесі. Бұл оқиғалар көптеген сыртқы жарияланымдарда, сондай-ақ онлайн-басылымдарда жарияланады.

Өңдеу

2005 жылдан бастап, патша макрелі көбінесе жаңа күйінде сатылады. Оны филе, стейк немесе тұтас (бүтін) түрде сатуға болады. Шикі еті жоғары майлылығына байланысты сұр түсті болады. Оны жақсылап грильдеуге, қуыруға, пешке пісіруге болады, әсіресе ірі "түтінделген" патша макрелі үшін темекілеу әдісі ең қолайлы.

Тамақ

АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы мәліметінше, патша макрель, қылыш балығы, акула және плиткалы балық сияқты төрт балықтың бірі, олардың құрамында метил сынаптың деңгейі жоғары болғандықтан, балалар мен жүкті әйелдер осы балықтарды жеуден аулақ болуы тиіс, себебі сынаптан улану қаупі бар.

Ұқсас түрлер

Кіші патша макрель Атлантикалық испан макреліне, Scomberomorus maculatus және cero макреліне, Scomberomorus regalis ұқсас, барлық үш түрдің пішіні мен түсі ұқсас. Оларды былай ажыратуға болады: Атлантикалық испан макрелі мен cero-ның бүйірлік сызығы жаңқаның жоғарғы жиегінен құйрыққа қарай біртіндеп еңкейеді. Ал патша макрелінің денесі орта тұсында күрт төмендейді (суретті қараңыз). Атлантикалық испан макрелі мен cero-ның бірінші (тікенді) арқа қанатында айқын қара дақтар болады. Патша макрелінде мұндай дақтар жоқ. Үш түрдің де бірінші арқа қанаты дене жолағында жиналғандықтан, бұл айырмашылық бірден көзге түспейді. Атлантикалық испан макрелінің барлық мөлшерінде қабырғаларында жарқын сары дақтар болады. Мұндай дақтарға қоса, cero-ның орта сызығында бір немесе бірнеше сары жолақтар кездеседі. Жас патша макрелінде де ұқсас, бірақ сәл кішірек дақтар болады, олар салмағы 50 кг-дан асса, жоғалып кетеді, бірақ кейбір бұрыштардан қараңғы жасыл дақтар түрінде көрінуі мүмкін. Әлем бойынша осы үш түрдің көптеген балықтары бір-біріне өте ұқсас. Мексика жағалауында Атлантикалық испан макрелін Серра испан макрелімен, Scomberomorus brasiliensis шатастыруға болады.