Кіріспе
АҚШ-тың батыс бөлігіндегі Айдахо-Юта шекарасында орналасқан табиғи тұщы сулы көл – Bear Lake. Оның ауданы шамамен 109 шаршы миль (282 км²), және ол екі штат арасында шамамен тең бөлінген; оның Юта бөлігі Юта көлінен кейін Ютадағы екінші ірі табиғи тұщы сулы көл болып табылады. Көлдің бірегей түркіз көк түсіне байланысты оны "Таулы аймақтың Кариб теңізі" деп атайды, бұл түс көлдегі кальций карбонатының (әктас) бөлшектерінің шағылысуынан туындайды. Оның су қасиеттері көлде ғана кездесетін бірнеше ерекше жануарлар түрлерінің пайда болуына ықпал етті. Bear Lake 250 000 жылдан астам уақыт бұрын пайда болған. Ол жер қыртысының шөгуі нәтижесінде құрылды, бұл процесс бүгінге дейін жалғасып, көлдің шығыс жағын бірте-бірте тереңдетуде. 1911 жылы Bear өзенінің көп бөлігі Mud Lake және Стюарт бөгетінен өткізіліп, Bear көліне бағытталды, осылайша көл мен өзен жүйесі арасындағы 11 000 жылдық үзіліс аяқталды. Бүгінде көл туристер мен спорт жанкүйерлері үшін танымал орынға айналған, ал айналасындағы аймақ жоғары сапалы раушан өнімдерімен әйгілі.
Bear Lake is a natural freshwater lake on the Idaho–Utah border in the Western United States. About 109 square miles (282 km2) in size, it is split about equally between the two states; its Utah portion comprises the second largest natural freshwater lake in Utah, after Utah Lake. The lake has been called the "Caribbean of the Rockies" for its unique turquoise blue color, which is due to the refraction of calcium carbonate (limestone) deposits suspended in the lake. Its water properties have led to the evolution of several unique species of fauna that occur only within the lake. Bear Lake is over 250,000 years old. It was formed by fault subsidence that continues today, slowly deepening the lake along the eastern side. In 1911 the majority of the flow of the Bear River was diverted into Bear Lake via Mud Lake and a canal from Stewart Dam, ending 11,000 years of separation between the lake and that river system. Today the lake is a popular destination for tourists and sports enthusiasts, and the surrounding valley has gained a reputation for having high quality raspberries.
Тарих
Аңғарға қарай, бұл аймақтың алғашқы тұрғындары шошон тайпалары болған, бірақ бұл аймақ көптеген үндістерге танымал болған. Еуропалықтардың көлді көргені туралы алғашқы жазба 1818 жылы, Солтүстік-Батыс компаниясында жұмыс істейтін француз-канадтық аңшылар Bear өзенін аңғарға қарай жоғары ағысқа қарай ұстанған кезде жасалған. 1819 жылы көлді зерттеген Солтүстік-Батыс тері компаниясының зерттеушісі Дональд Маккензи оны бастапқыда "Қара аю көлі" деп атаған, кейін аты "Аю көлі" деп қысқартылған. Көлді зерттегеннен кейін Маккензи Роки тауларындағы үндістердің ең ірі кездесуін өткізді. Әртүрлі тайпалардан келген шамамен 10 000 үндіс Аю көлінің солтүстік жағалауында 7 мильге созылып, Маккензи мен оның аңшылар тобымен сауда жасады. Көлдің оңтүстік жағында, қазіргі Лейктаун аумағында 1827 және 1828 жылдары Rocky Mountain Rendezvous жыл сайынғы екі кездесуі өтті. Бұл жерде Джедедия Смит және Джим Бриджер сияқты тау адамы, сауда тауарларын жеткізушілер және әртүрлі тайпалардан келген үндістер жиналды. Тау адамы мен үндістер терілерін түрлі дүкен тауарлары мен жабдықтарға саудаластырып, бірнеше апта бойы түрлі ойын-сауықтар мен ішімдіктерге тойды. Смиттың 1827 жылғы маусымда келгені ерекше тарихи оқиға болды, себебі ол АҚШ-тан Калифорнияға жер арқылы жасалған алғашқы саяхатты аяқтады. Ол күнделігіне: "Менің келуім лагерьде қыжырлы жағдай тудырды, себебі менің және менің серіктерім жоғалып кеткен деп есептелді" деп жазды. Көл Орегон жолының жанында орналасқан, ол көлдің солтүстігі мен шығысынан өтеді және 1836 мен 1850 жылдар аралығында көптеген пионерлер осы жолмен саяхаттаған, бірақ олардың ешқайсысы көлді көру үшін жеткілікті оңтүстікке бармаған сияқты. 1863 жылы ғана Чарльз С. Рич бастаған мормон пионерлері Аю көлі аңғарына қоныстанды, бірақ олар үндістермен келісім жасады, осы келісімге сәйкес Ютаның аңғар бөлігінің көп бөлігі үндістердің иелігінде қалды. Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің мүшелері біртіндеп оңтүстікке қарай көшіп, көл жағалауында Гарден-Сити, Пикельвилл және Лейктаун ауылдарын құрды. 1911 жылы Айдахо штатының Уордборо қаласында Bear өзенінің ағысының басым бөлігі Mud көлі арқылы Bear көліне қайта бағытталды. Су Bear көлінен шығып, Bear өзеніне қосылады. Бұл Bear көлінің жоғарғы 6,5 метрін Bear өзенінің су қоймасы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді, көктемгі су ағынын жыл соңына қарай суару үшін сақтайды. Бұл байланыс орнатылғанға дейін Bear көлі 11 000 жыл бойы Bear өзенінен оқшауланған, бірақ Bear өзені көлдің 250 000 жылдық тарихында бірнеше рет табиғи түрде қосылған. Көл және оның төңірегіндегі аймақтар жазғы туристердің танымал орындары болып табылады. Көлде көптеген кемежайлар, жағажайлар және Ютадағы екі туристік қала бар: Гарден-Сити және Лейктаун. Сонымен қатар, екі мемлекеттік саябақ бар, олардың әрқайсысы Bear Lake State Park деп аталады: біреуі Айдахода, біреуі Ютада. Юта штатының саябағында көлдің оңтүстік жағындағы 1,5 шақырымдық Rendezvous Beach және шығысында 3 шақырымдық Cisco Beach орналасқан. Айдахо штатының саябағында солтүстік және шығыс бөлімдері бар, олардың әрқайсысында бір шақырымдық жағажай бар. Bear Lake Ұлттық жабайы табиғат қорығы көлдің солтүстік жағынан басталады.
Жергілікті және натурализацияланған жануарлар
Bear Lake-те эндемизмнің жоғары деңгейі бар (басқа жерде табиғи түрде кездеспейтін, жергілікті түрлер). Көл суларында бірнеше түрлер пайда болды, бірақ Bear өзенінің көлге бұрылуынан кейін көптеген түрлер жойылып кетті. Олар: Бонневилл сизігі, Бонневилл ақ балығы, Bear Lake ақ балығы және Bear Lake скульпині. Бұл түрлерді басқа аймақтарға отырғызуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Көлге бірнеше балық түрлері әкелінгенімен, Bear өзенінің бағытын өзгертуден аман қалған жергілікті түрлер мұқият басқару арқасында гүлденуде. Көлдің суы Идахо штатының оңтүстік-шығысындағы Bear Valley-де суаруға және демалыстық балық аулауға пайдаланылады. Көл 1915 жылы құрылған Bear River Outlet арқылы Bear өзеніне құйылады, ол әрі қарай Ұлы тұзды көлдің солтүстік-шығыс бөлігіне ағып түседі.
Ұсақ жеміс өсіру
Көл айналасындағы аңғардағы малина егіні және Garden City қаласында, әдетте тамыздың бірінші аптасында малина жинау мерекесін тойлау үшін өткізілетін Raspberry Days фестивалімен әйгілі болды. Осы шараға әлемнің түкпір-түкпірінен мыңдаған адам келіп, родео, шерулер, көңілді ойындар, билер, қолөнер жәрмеңкесі, "Мисс Малина ханшайымы" сайысы, малинадан жасалған тағамдар конкурсы, таланттар шоуы, жүгіру және концерттер ұйымдастырылады. 2001 жылы Көлге алғаш әкелінген малина өсімдіктерінің көп бөлігі "малинаның бұталы ергежейтіл вирусы" деп аталатын саңырауқұлақтық вирусты жұқтырды. 5 акрдан да аз жер қалды. Осы эпидемия Garden City қаласындағы көптеген ірі жидек шаруашылықтарының құлауына әкелді. Кейбір егістік жерлері вирусқа төзімді жаңа өсімдіктермен алмастырылды. Малинаның кейбір сорттары вирустың әсеріне төзімді болғанымен, олардың ешқайсысы бұрынғыдай шырынды әрі тәтті жеміс бермейді. Малина бизнесі қайта жанданып, қазір көбінесе аңғардың оңтүстік жағында жақсы өсіп жатыр.
Демалыс
Беар көлінің танымал демалыс орнына айналуының басты себептерінің бірі – жыл бойына көптеген ойын-сауық мүмкіндіктері мен қызықты орындардың болуы. Жазда адамдар жүзуге, су шаңғысымен сырғанауға, джет-ски тасып, қайықпен және желкенмен жүзуге келеді. Туристер сондай-ақ жергілікті үңгірлерді зерттеумен, гольф алаңдарында ойнаумен немесе тау жолдарында жаяу, велосипедпен, квадроциклмен немесе атпен саяхаттаумен уақыттарын өткізеді. Суық айларда аң аулау, қарда шаңғы тебу, қар көлігімен жүру немесе мұз балық аулау танымал. Көптеген адамдар жергілікті мейрамханалардың бірінде "атақты малина коктейлін" ішіп көреді немесе Пикльвиль театрында қойылымды тамашалайды.