Кіріспе
"Флип-флоп" (көбінесе АҚШ-та қолданылады), "U-бұрылыс" (Ұлыбритания, Ирландия, Пәкістан, Малайзия және т.б. елдерде қолданылады) немесе "кері бұрылыс" (Австралия мен Жаңа Зеландияда қолданылады) – мемлекеттік лауазымдағы адамның саясатында немесе пікірінде кенеттен немесе сырттай болатын өзгерісті білдіретін қарапайымдау айту тәсілі. Мұндай өзгеріс жасаған адам екі ұстанымның өзара үйлесімді екенін айтуы мүмкін. Бұл терминке еліктеушілік және екіжүзділік сипаттамалары тән. Көбінесе, сайлауға дейін немесе сайлаудан кейін кандидаттың халыққа ұнауын арттыру мақсатымен "флип-флоп" жағдайлары туындайды.
A "flip flop" (used mostly in the United States), U turn (used in the United Kingdom, Ireland, Pakistan, Malaysia, etc. ), or backflip (used in Australia and New Zealand) is a derogatory term for a sudden real or apparent change of policy or opinion by a public official, sometimes while trying to claim that the two positions are consistent with each other. It carries connotations of pandering and hypocrisy. Often, flip flops occur during the period prior to or following an election in order to maximize the candidate's popularity.
Тарих
Уильям Сафайр 1988 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінде "Тіл туралы" рубрикасында "flip-flop" сөзінің ұзақ жылдар бойы "сальто" сөзінің синонимі ретінде қолданылып келгенін жазды. (Ол 1902 жылы Джордж Лоримердің сөздерін келтірді: "Егер біреу бұлттар арасында айналып құласа, онда шаруалар табиғи түрде оған таңсылып қарайды".) Сафайрдың айтуынша, 19 ғасырдың соңында АҚШ-тың бір саясаткерін қарсыласы "Флорида құлдырауы" деп атаған. "Fl" дыбысының екі рет қайталануы – бұл қысым мен мазақ көрсетудің белгісі, – деп жазды ол. Грамматик Рэндольф Квирктің сөздерін келтіре отырып, Сафайр дыбыстың екі еселенуінің басқа да екі сөзді тіркестерде кездесетінін атап өтті, олар басқалардың іс-әрекеттері мен сөздерін кемсіту үшін қолданылады, мысалы, "mumbo jumbo", "wishy washy" және "higgledy piggledy". "Нью-Йорк Таймс" газетінің 1851 жылға дейінгі мұрағатында "flip-flop" сөзінің біреудің пікірін өзгерту ретінде алғашқы нақты айтылуы 1890 жылғы 23 қазанда Нью-Йорктегі сайлау науқаны туралы хабарламада кездеседі. Аудандық прокурорлыққа үміткер Джон У. Гофф өзінің қарсыласының бірі туралы былай деді: "Мен Николл мырзаның жасаған үлкен өзгерісін түсіндіруін естігім келеді, себебі үш жыл бұрын, сіз білесіз бе, ол республикалық кандидат ретінде Тамманиді босстар басқаратын және боссизмнің мүддесін қорғайтын партия деп қатты айыптаған еді. Үш жыл бұрын Тамманиді айыптаған Николл бүгін оның үміткері болып отыр". Бұл термин 1967 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінің редакторы және "Таймс" газетінің тілшісі Том Викер түрлі оқиғаларға қатысты пікір білдіргенде де қолданылған. Бұл сондай-ақ 1976 жылғы сайлауда президент Джеральд Форд өзінің қарсыласы Джимми Картерге қарсы қолданған. 1988 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Майкл Дукакис қарсыласы Ричард Гепардты сынап, "Міне, сол жақта flip-flopper тұр" деген. FactCheck басылымы "Керри Бушқа күш қолдануға рұқсат беру туралы шешімінен ешқашан бас тартқан емес, сондай-ақ президент болғанда халықаралық қолдаусыз соғысқа бармайтынын айтқан" деп мәлімдеді. Ұлыбританияда "U turn" термині 1970 жылдан 1974 жылға дейін Ұлыбританияның премьер-министрі Эдвард Хитке қатысты қолданылған. 1970 жылғы жалпы сайлау алдында консервативтік партия еркін нарықтық экономикалық саясатты бағалаған манифест жасады. Хит өзінің үкіметі Rolls Royce-ді мемлекеттендірген кезде бұл саясаттан бас тартты (осыдан "U turn" пайда болды). Консервативтік үкімет бұл қадам үшін кейіннен сынға ұшырады, өйткені ұлттандыру (Тэтчер дәуірінде) консервативтік нанымдарға қайшы келеді. Бұл Маргарет Тэтчердің ең танымал сөздерінің біріне әкелді: "Егер қаласаң, бұрыл. Бірақ мен бұрылмаймын". Консерваторлар оның басшылығымен еркін нарықты қабылдады.
Қоғамға әсер ету
Флип-флоптың мән-жайлары және оның кең контексі саясаткерге позициясының өзгеруінен зиян тие ме, әлде пайда бола ма, дегенге шешуші факторлар болуы мүмкін. "Рональд Рейган консервативті идеалдарды ұстанушы ретінде ұзақ жылдар бойы танымал болды. 1982 жылы бюджет тапшылығын азайту үшін салықты көтеруді қолдағандығын оңай қабылдады, бұл 1981 жылғы салықты төмендетуінен туындаған мәселені ушықтырды", - деп жазады The New York Times газеті флип-флопты талдаған мақаласында. "Республикалық жақта ұзақ уақыт күдік тудырған Джордж [Х. В.] Буш, Ақ үйге келгеннен кейін "жаңа салықтар болмайды" деген сайлауалды уәдесінен бас тартып, 1992 жылы қиын жағдайға тап болды". Демократтар мен республикашыл саяси қайраткерлердің пікірінше, Керридің Ирак соғысы бойынша беймәлімдігі оның 2004 жылғы сайлау кампаниясына нұқсан келтірді. "Бұл оның [Джордж В. Бушпен] салыстырғанда әлсіз басшы болып көрінуіне себеп болған есептеушілік пен шешім қабылдаудағы ұқыпсыздық үлгісін көрсетті", - деді 2004 жылы Керридің вице-президенттікке үміткері Джон Эдвардстың стратегиялық кеңесшісі Джонатан Принс. 2008 жылғы алғашқы сайлау кезеңінде Эдвардс АҚШ Сенатында Ирак соғысын бастауға дауыс бергенін мойындап, "Мен қателескенмін" деді. "Прогрессивтер бұны ұнатып, себебі ол жауапкершілікті қабылдады, одан жалтарған жоқ", - деді Принс. Дюкакистің Гепардты айыптағаннан кейін жазған Том Викер, New York Times газетінің редакторы, осыған ұқсас пікір білдірді. Викер бұл айыптаудың әділдігіне күмәнді келді: "Президенттікке үміткердің өз позициясын өзгертуіне қарсыластары оны "флип-флоп" деп атаса да, жеңіске жету мүмкіндігін арттыру үшін несі бұрыс? Егер ол оны жасағанын мойындамаса, онда ештеңе жоқ". Викер бұл айыптау "оппоненттің өмір жолын қиын түсіндіру немесе адал емес интерпретация" болуы мүмкін екенін қосты. U.S. News & World Report онлайн басылымының "ақша және саясат блогеры" Джеймс Петокукис, 2008 жылғы президенттікке үміткер Джон Маккейнге сілтеме жасап, кандидат позициясын өзгерту кезінде "Джон Мейнард Кейнстің әйгілі сөзін қолдана алатынын" атап өтті: "Фактілер өзгергенде, мен де өз ойымды өзгертемін. Сіз не істейсіз, мырза?". Кейнстің цитаты басқа да сарапшылар, соның ішінде Джеймс Бродер, 2007 жылы International Herald Tribune газетінде жариялаған мақаласында да айтылды.
Саяси емес пайдалану
Саясаттан тыс аяда бұл термин соншалықты жамандыққа толы мағына бермейді. Ғалым немесе математик кейде бұрынғы сенімін өзгертуге себеп болатын тәжірибелік нәтижелерге немесе логикалық дәлелдерге қол жеткізе алады. Льюис Эйген саясат пен ғылым арасындағы мәдени айырмашылық туралы эссесінде: "Ғалым үшін, қарама-қайшы деректерге қарсы өз ұстанымын өзгертуден бас тарту – ақылға сыймайтын және қауіпті әрекет" деп жазады.