Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық құмар ойыншы (1929–2008)
American gambler (1929–2008)
Фрэнк Лоуренс Розенталь (12 маусым 1929 – 13 қазан 2008), сондай-ақ "Лефти" Розенталь деп белгілі, американдық кәсіби спорттық құмар ойыншы, Лас-Вегас казиносының басшысы, ұйымдасқан қылмыспен байланысы бар және ФБР-ға ақпарат берген адам. Sports Illustrated журналы бір кезде оны "спорттық құмар ойындар бойынша ең білгір сарапшы" деп атаған, ал Розенталь 1970 жылдары Лас-Вегаста спорттық ставкаларға қызығушылықты арттырды. Розентальдың Лас-Вегастағы өмірі мен мансабы Мартин Скорсезенің 1995 жылғы "Казино" фильмінің негізі болды, онда оның рөлін Роберт Де Ниро сомдады және ол Сэм "Ас" Ротштейн деп аталды.
Frank Lawrence Rosenthal (June 12, 1929 – October 13, 2008), also known as "Lefty" Rosenthal, was an American professional sports gambler, Las Vegas casino executive, organized crime associate, and FBI informant. Rosenthal, who was once called "the greatest living expert on sports gambling" by Sports Illustrated, is credited with bringing increased exposure to sports betting to Las Vegas in the 1970s. Rosenthal's life and career in Las Vegas served as the basis of Martin Scorsese's 1995 film Casino, where he was portrayed by Robert De Niro and re named Sam "Ace" Rothstein.
Иллинойс штаты
Розенталь Чикаго қаласында еврей отбасында дүниеге келді және қаланың батыс жағында өсті. Жастық шағында ол Уригли Филд стадионының трибуналарында спортқа тікелей ставка жасауды үйренді және Чикагодағы спорттық іс-шараларға қатысу үшін сабақтарды жиі жіберіп жүретін. Розентальдың әкесі де жарысқа қатысатын жылқылардың иесі болған, соның арқасында ол жас кезінде ставкалар мен пайыздық есептермен танысты. 1950 жылдардың ортасына қарай Розенталь Чикаго ұйымымен жұмыс істеді. Оның сарапты ставка жасау қабілеті үшін таңдалған ол, Мафияның тапсырысымен АҚШ-тағы ең ірі заңсыз букмекерлік кеңсесін басқарды – атап айтқанда, Чикаго ұйымының атынан. Иллинойс штатының Цицеро қаласында орналасқан Розенталь мен ұйым үйді жөндеу компаниясының қызметін жамылып, спорттық жарыстардың нәтижелерін өзгерту үшін "келісімдер" сатып алды. Көптеген спорттық пара алуға қатысқандығы үшін айыпталып, Розенталь операцияны Майамидегі Флорида штатының Солтүстік Бэй ауылына көшірді, назардан қашу үшін.
Rosenthal was born in Chicago, Illinois, to a Jewish family and grew up on the city's West Side. As a youth, he learned sports betting in the bleachers of Wrigley Field and would often skip classes to attend Chicago sporting events. Rosenthal's father also owned racehorses, whereby he became familiar with betting odds and percentages at a young age. By the mid 1950s, Rosenthal was working with the Chicago Outfit. Chosen for his expert odds making ability, he ran the biggest illegal bookmaking office in the United States on behalf of the Mafia—specifically, the Outfit. Based in Cicero, Illinois, under the guise of a home improvement company, Rosenthal and the Outfit bought "contracts" to fix sporting events. After being indicted as a conspirator on multiple sports bribery charges, Rosenthal moved the operation to North Bay Village in Miami, Florida, to avoid attention.
Маями
1961 жылға қарай Розенталь спорттық тікелей ставка жасаушы, коэффициенттерді анықтаушы және мүмкіндіктерді бағалаушы ретінде ұлттық деңгейде танымал болды. Майамиде ол "Outfit" ұйымының белгілі мүшелері Джеки Сероне мен Фиоре Бучиеримен бірге жиі көрінетін. Осы кезде Розенталь матчтарды бұрмалауда айыпталып, АҚШ сенаторы Джон Макклелланның құмар ойындар мен ұйымдасқан қылмыс жөніндегі кіші комитетіне куәлік беруге шақырылды. Ол Бесінші түзетуді 37 рет пайдаланды, бірақ оған ешқандай айып тағылмады. Осы себепті Розенталь Флоридадағы жарыстарға қатысудан шеттетілді. Заңсыз құмар ойындар мен букмекерлік кеңселер ашу үшін жиі ұсталғанына қарамастан, Розенталь 1963 жылы Солтүстік Каролинада өткен колледж баскетбол ойынында ұпайларын төмендету үшін Нью-Йорк университетінің ойыншысына пара берген деген айыптауды мойындамағандықтан бір рет ғана сотталды. 1960 жылдары Майами аймағында болған бірнеше бизнес орындары мен автомобильдерге жасалған жарылыстарға да күдік тағылды. Осы уақытта Федералдық Тергеу бюросы (ФБР) Розенталь туралы 300 беттен тұратын іс қағазын ашып, тергеу жұмыстарын бастады. Полицияның қысымынан қашып, Розенталь 1968 жылы Невада штатының Лас-Вегас қаласына көшіп кетті.
By 1961, Rosenthal had acquired a national reputation as a sports bettor, oddsmaker, and handicapper, and in Miami he was frequently seen in the company of prominent Outfit members Jackie Cerone and Fiore Buccieri. At this time Rosenthal was issued with a subpoena to appear before U. S. Senator John McClellan's subcommittee on Gambling and Organized Crime, accused of match fixing. He invoked the Fifth Amendment 37 times and was never charged. Due to this, Rosenthal was barred from racing establishments in Florida. Despite his frequent arrests for illegal gambling and bookmaking, Rosenthal was convicted only once, after pleading no contest in 1963 to allegedly bribing a New York University player to shave points for a college basketball game in North Carolina. He was also a suspect in multiple business and car bombings in the greater Miami area during the 1960s. It was at this time the Federal Bureau of Investigation (FBI) opened an ongoing case file on Rosenthal which amassed 300 pages. In order to once again escape police attention, Rosenthal moved to Las Vegas, Nevada, in 1968.
Лас-Вегас мансабы
Спорттық тікелей ставкаларды белсенді түрде насихаттаған Розенталь, «Шикаго тобының» бақылауында болған кезде «Стардуст», «Фримонт», «Марина» және «Хасиенда» казиноларын жасырын басқарды. Ол сондай-ақ казино ішінде жұмыс істейтін алғашқы спорттық тікелей ставка кеңсесін құрды. Неке 1981 жылы ажырысумен аяқталды, Розенталь сәтсіздіктің басты себебін МакГидің алкоголь мен есірткіге тәуелділіктен арыла алмауы деп атады. Розентальдан кетіп, оның жинаған ақшасының бір бөлігін ұрлағаннан кейін, МакГи 1982 жылдың 9 қарашасында Лос-Анджелестегі мотельде 46 жасында, көрінеу есірткі дозасынан қайтыс болды. Оның өліміне Валиум, кокаин және алкогольтің қосындысы себеп болды. Жарылысты естіген Мирам Бордерс, Розентальдың көліктен шыққаннан кейін «Олар мені өлтірмекші, олар мені өлтірмекші!» деп айқайлағанын айтты. Ол кімнің өлтіруге тырысқанын сұрағанда, Розенталь ештеңе демеді. Бұл оқиғаға ешкім кінәлі деп табылған жоқ, бірақ Милуоки мафиясының басшысы Фрэнк Балистриери кінәлі болуы мүмкін. Полиция қызметкерлері «Қаңқа бомбашы» деп атаған Балистриери, сымды тыңдау арқылы мафия бақылаған казинолардың заңдық проблемалары үшін Розентальды кінәлағандығын естіді. Сол сияқты, бомбалық шабуылдан бірнеше апта бұрын Балистриери ұлдарына Розентальдың жасаған қателіктері үшін «толық өтемақы» алуға ниеттенгенін айтты. Басқа күдіктілерге Канзас-Сити мафиясының басшылары кіреді, олар ФБР сымды тыңдау таспасында Розентальды «есінен жаңылысқан» деп атады; Спилотро, өзгелермен бірлесіп немесе «Топтың» атынан әрекет ету; және Розентальдың бұрынғы әйелі Гери МакГидің достары болған заңсыз мотоциклшілер. Розенталь Лас-Вегастың алты айдай уақытынан кейін кетіп, Калифорниядағы Лагуна Нигельге көшіп барды. Ол балаларын тәрбиелеуге көбірек назар аударды, олар екеуі де жақсы жүзушілер еді. Розенталь 1987 жылы Лас-Вегас казиноларынан ресми түрде тыйым салынды, ол «Қара кітапқа» енгізілген кезде, ұйымдасқан қылмысқа байланысы болды деген айыптамамен Неваданың кез келген казиносында жұмыс істеуге немесе тіпті кіруге құқығы болмады. Алайда 1990 жылдың маусым айында Розенталь өзінің атын тізімнен алып тастау бойынша бұрын-соңды болмаған сот шешімін жеңіп алды. Розентальды тыңдау барысында болашақ Лас-Вегас мэрі Оскар Гудман қорғады. Бірақ Гудман мен Розенталь 1991 жылы Невада Жоғарғы сотында жеңіліске ұшырады және Розентальға тыйым салу күшіне енді. Кейін Розенталь Лагуна Нигельден Флорида штатының Бока-Ратон қаласына көшіп барды, онда ол «Croc's» деп аталатын спорттық барды басқарды, содан кейін Майами Бичке көшіп, спорттық тікелей ставкаларға арналған веб-сайтты жүргізді және бірнеше офшорлық спорттық тікелей ставкалар компанияларында кеңесші болып жұмыс істеді. Розенталь 2008 жылдың 13 қазанында 79 жасында, көрінеу жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның өлімінен кейін Las Vegas Review Journal газетінің тілшісі Джейн Энн Моррисон Розентальдың ФБР-дің жоғары деңгейдегі хабаршысы болғанын және оның әйелі Гери де ФБР хабаршысы болғанын хабарлады. 2011 жылы АҚШ үкіметі Фрэнк Розенталь туралы ФБР құжаттарын жариялады.
A big promoter of sports gambling, Rosenthal secretly ran the Stardust, Fremont, Marina, and Hacienda casinos when they were controlled by the Chicago Outfit. He also created the first sports book that operated from within a casino, The marriage ended in divorce in 1981, with Rosenthal attributing the failure primarily to McGee's inability to escape her dependence on alcohol and drugs. After leaving Rosenthal and stealing a portion of his savings, McGee died at a motel in Los Angeles on November 9, 1982, at age 46, of an apparent drug overdose. Her death was ruled accidental, from a combination of Valium, cocaine and alcohol. Myram Borders, who heard the explosion, said that after exiting the car Rosenthal shouted "They're trying to kill me, they're trying to kill me!". When she asked who was trying to kill him, Rosenthal refused to say anything. Although no one was ever charged for the bombing, Milwaukee mob boss Frank Balistrieri was possibly responsible. Balistrieri, who was known as the "Mad Bomber" to law enforcement, was heard (via wiretap) blaming Rosenthal for the legal problems the mob controlled casinos were suffering. Similarly, just weeks before the bombing, Balistrieri told his sons he intended to get "full satisfaction" for Rosenthal's perceived wrongdoing. Other likely suspects include Kansas City mob bosses, who were recorded on an FBI wiretap tape calling Rosenthal "crazy"; Spilotro, either acting with others or on behalf of the Outfit; and outlaw bikers who were friends of Rosenthal's ex wife, Geri McGee. Rosenthal left Las Vegas about six months later, and moved to Laguna Niguel, California. He focused on raising his children, who were both accomplished youth swimmers. Rosenthal was later formally banned from Las Vegas casinos in 1987, when he was placed in "the Black Book", making him persona non grata—unable to work in, or even enter, any Nevada casino because of his alleged ties to organized crime. However, in June 1990, Rosenthal won an unprecedented court ruling to have his name removed. Rosenthal was represented in the hearing by future Las Vegas Mayor Oscar Goodman. Goodman and Rosenthal lost, however, in the Nevada Supreme Court in 1991, and Rosenthal's ban was reinstated. Rosenthal later moved from Laguna Niguel to Boca Raton, Florida, where he ran a sports bar called "Croc's", and finally to Miami Beach, where he ran a sports betting website and worked as a consultant for several offshore sports betting companies. Rosenthal died on October 13, 2008, at the age of 79, of an apparent heart attack. After his death, it was disclosed by Las Vegas Review Journal reporter Jane Ann Morrison that Rosenthal had been a top echelon informant for the FBI, and his wife Geri was also an FBI informant. In 2011, the US government released Frank Rosenthal's FBI records to the public.
Танымал мәдениетте
Мартин Скорсезе режиссерлік еткен "Казино" (1995) фильмі Николас Пилеггидің "Казино: Лас-Вегастағы махаббат және құрмет" атты өмірбаянынан ұжымдық сценарий негізінде түсірілген. Фильм кейбір шығармашылық еркіндіктерге ие болғанымен, Розентальдың өміріне және оның Энтони Спилотромен қарым-қатынасына, соның негізінде Никки Санторо (Джо Песчи сомдаған) кейіпкері жасалған. Розенталь Сэм "Ас" Ротштейн (Роберт Де Ниро сомдаған) кейіпкері арқылы бейнеленген. Фильмдегі оның әйелі Джинджер Маккенна Ротштейн (Шэрон Стоун сомдаған) кейіпкері Розентальдың нағыз өмірдегі әйелі Гери МакГиге негізделген. Фильм туралы сұхбатта Розенталь Роберт Де Нироның ойнаған кейіпкерінің өзіне шамалы ұқсас екенін, атап айтқанда "1-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша 7" екенін айтты. Ал Шэрон Стоунның оның әйелін сомдауы туралы сұраққа ол: "Мен бұл тақырыпқа енгім келмейді. Бұл жағымсыз және жаман естеліктерді қайта әкеледі. Сіздің айтқаныңызға қарсылық білдірмеймін, бірақ оны растамаймын" деді.
The film Casino (1995), directed by Martin Scorsese with a screenplay co written by Nicholas Pileggi from his biography Casino: Love and Honor in Las Vegas, is largely based on Rosenthal's time in Las Vegas. The film takes some creative license, but is broadly accurate to Rosenthal's story and his relationship with Anthony Spilotro, on which the character Nicky Santoro (played by Joe Pesci) is based. Rosenthal is represented by the character Sam "Ace" Rothstein (played by Robert De Niro). The character of Ginger McKenna Rothstein, his wife in the film (played by Sharon Stone), is based on Geri McGee, Rosenthal's wife in real life. In an interview about the movie, Rosenthal stated that his character portrayed by Robert De Niro was quite but not fully similar to him, namely "7 on a scale of 1 to 10", and when asked about Stone’s portrayal of his wife, he stated, “I really wouldn't want to get into that area. It's an area that is distasteful and brings back bad memories. I wouldn't be willing to dispute what you just said, but I certainly wouldn't confirm it.”