Кіріспе
2000 жылы түсірілген мексикалық фильм - Алехандро Гонсалес Иньярритудің «Amores perros» фильмі – 2000 жылы түсірілген мексикалық психологиялық драма, режиссері Алехандро Гонсалес Иньярриту (оның режиссерлік дебюті) және сценарий авторы Гильермо Арриага, бұл фильм олардың екеуінің бірлескен әңгімесіне негізделген. «Amores perros» Гонсалес Иньярритудің «Өлім трилогиясының» бірінші бөлімі, одан кейін «21 грамм» және «Бабель» фильмдері шықты. Фильмде көп сюжеттік желілі кино стилі қолданылған және актерлік құрам көрсетілген. Фильм триптих ретінде құрылған: ол Мексика қаласындағы автокөлік апаты арқылы байланыстырылған үш бөлек оқиғадан тұрады. Оқиғалардың ортасында – иттермен ұрысқа қатысатын жасөспірім, аяғын ауыр жарақат алған модель және таинсты кісі өлтіруші. Оқиғалардың өзара байланысы әртүрлі жолдармен жүзеге асырылады, соның ішінде олардың әрқайсысында иттердің болуы. Фильмнің атауы испан тіліндегі ойын-сарказм: «perros» сөзі тікелей «иттер» дегенді білдіреді, бірақ сонымен қатар қайғы-мұңды да білдіруі мүмкін, сондықтан оны шартты түрде «жаман махаббат» деп аударуға болады, бұл иттермен байланысты коннотацияны береді. Фильм испан тіліндегі атауымен ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде шығарылды, бірақ кейде маркетингтік мақсаттар үшін «Love's a Bitch» деп аударылды. Саундтрекке Латын Америкасының рок-топтарының, оның ішінде Café Tacuba, Control Machete және Bersuit Vergarabat әндері енген. «Amores perros» фильмінің тұсаукесері 2000 жылдың 14 мамырында Канн кинофестивалінде өтті, ал 2000 жылдың 16 маусымында Мексикада көрсетілімге шықты. «Amores perros» Мексикада коммерциялық және сындық сәттілікке жетті, 2000 жылы «Үздік шетелдік фильм» номинациясына ие болды және Мексика кино академиясының «Үздік фильм» сыйлығын жеңіп алды. Көптеген адамдар «Amores perros» фильмін ең жақсы мексикалық фильмдердің бірі деп санайды. Кинорежиссер Дени Вильнёв «Amores perros» фильмін XXI ғасырдың ең үздік фильмдерінің бірі деп атады. 2020 жылдың желтоқсанында «Amores perros» фильмі The Criterion Collection компаниясымен қайта жаңартылды.
Amores perros is a 2000 Mexican psychological drama film directed by Alejandro González Iñárritu (in his feature directorial debut) and written by Guillermo Arriaga, based on a story by them both. Amores perros is the first installment in González Iñárritu's "Trilogy of Death", succeeded by 21 Grams and Babel. It makes use of the multi narrative hyperlink cinema style and features an ensemble cast. The film is constructed as a triptych: it contains three distinct stories connected by a car crash in Mexico City. The stories centre on a teenager in the slums who gets involved in dogfighting; a model who seriously injures her leg; and a mysterious hitman. The stories are linked in various ways, including the presence of dogs in each of them. The title is a pun in Spanish; the word "perros", which literally means "dogs", can also be used to refer to misery, so that it roughly means 'bad loves' with canine connotations. The film was released under its Spanish title in the English speaking world, although it was sometimes translated as Love's a Bitch in marketing. The soundtrack includes songs by Latin American rock bands including Café Tacuba, Control Machete, and Bersuit Vergarabat. Amores perros premiered on May 14, 2000 at the 2000 Cannes Film Festival and went on a Mexican release on June 16, 2000. Amores perros was a Mexican commercial and critical success and was nominated for the Academy Award for Best Foreign Language Film in 2000 and won the Ariel Award for Best Picture from the Mexican Academy of Film. Amores perros has been considered one of the best Mexican films by many. Filmmaker Denis Villeneuve praised Amores perros as one of the best films of the 21st century. In December 2020, Amores perros was remastered by The Criterion Collection.
Сюжет
Фильм үш ерекше оқиғадан тұрады, олар бір көлік апаты арқылы байланыстырылып, кейіпкерлерді қысқа ғана уақытқа біріктіреді.
Октавио мен Сюзана
Октавио (Гаэль Гарсия Берналь) ағасының әйелі Сусананы (Ванесса Бауче) сүйеді және оның ағасы Рамиро (Марко Перес) оны қалай ұрып-сабалап, зорлық көрсеткенін ұнатпайды. Октавио оны өзімен бірге қашып кетуге көндіруге тырысады. Жергілікті қарапайым қылмыскер Ярохо иттермен ұрысқа жеңгеннен кейін қуанып, итін баудан босатып, көшедегі иттің үстіне жібереді, ал оған мачете ұстаған саяхальшы қауіптеніп, қорқытады. Соңында, Ярохо өз итін Октавионың ротвейлері Кофиге шабады, бірақ оның итінің орнына Кофи өлтіріледі. Октавио мен оның досы Хорхе Кофидің қабілетін байқап, иттермен ұрысқа қатыса бастайды. Октавио Сусанамен қашу үшін жеткілікті ақша табады және Рамироны ұрып-сабау үшін иттер ұрысының иесі Маурициоға ақы төлейді. Рамиро қорқып, ақшаны ұрлап, Сусанамен бірге қашып кетеді. Ақша таппай қиналған Октавио Ярохоның жеке ұрысқа қатысу туралы ұсынысын қабылдайды, сыртқы ставкалар болмайды. Кофи жеңіске жақын, бірақ Ярохо оны атып өлтіреді. Ашуға буған Октавио Ярохоны ішінде пышақтап жаралайды. Ярохоның қарақшылары Октавионы қуады, ол Хорхе мен жараланған Кофимен бірге көлікпен қашып кетеді. Содан кейін апат болады; Хорхе қаза табады, ал Октавио ауыр жарақат алады.
Даниэль мен Валерия
Журнал шығарушы Дэниел (Альваро Герреро) отбасын тастап, сүйіктісі Валериа (Гоя Толедо) – испандық супермодельмен бірге тұруға көшеді. Бірге көшкен күні Валерианың аяғы Октавионың тудырған жол апатынан ауыр түрде сынғандықтан, ол модельдік мансабын жалғастыра алмайды. Валерия Дэниелдің пәтерінде жазылып жатқанда, оның иті Ричи еден тақтасының астында жоғалып, ішке қамалып қалады. Иттің жоғалуы олардың арасында шиеленіс пен дау-жанжал тудырады, екеуі де қарым-қатынастарына күмән келтіреді. Итті құтқаруға тырысқанда Валерия қайтадан аяғын жарақаттайды; Дэниел оны бірнеше сағаттан кейін табады. Валерияның жаңа жарақаты салдарынан ауыр артериялық тромбоз, содан кейін гангрена пайда болады. Оның аяғы ампутацияланады. Ол ауруханада жатқанда, Дэниел ақыры Ричиді еден тақтасынан құтқарады. Валерия үйге келгенде, мүгедектер коляскасында жыртылған бөлме арқылы өтеді және терезден сыртқа қарап, өзінің суреті бар жарнамалық плакатты көруді үміттенеді, бірақ оның алынып тасталғанын көреді.
Эль Чиво и Мару
Октавионың әңгімесіндегі кейде көрінетін саяхатшының Эль Чиво (Эмилио Эчеваррия) деп аталатын кәсіби қаскөй екені белгілі болады. Ол бұрынғы жеке мектеп мұғалімі, партизандық қозғалыстар үшін террористік әрекеттер жасағаны үшін түрмеге қамалған. Партизандыққа қатыса бастағанда тастап кеткен және оның өлгенін ойлайтын қызы Марумен байланыс орнатуға тырысады. Ол бизнесменді өлтіруге дайындалып тұрғанда, Октавионың көлік апаты оның жолын кеседі. Көлік апатының басында ол Октавионың ақшасын ұрлап, жараланған Кофиді өзінің қоймасына алып келіп, оны емдейді. Бір күні Эль Чиво болмағанда, Кофи Эль Чиво күтіммен бағып отырған басқа бірқатар иттерді өлтіреді. Ол Кофиді өлтіруге асығады, бірақ содан бас тартады. Темірқасықта Октавионың ағасы Рамиро банк тонауға тырысқанда атып өлтіріледі. Рамироның жерлеу рәсімінде Октавио Сусанамен кездеседі және онымен бірге қашуға көндіруге тырысады, бірақ ол оның ұсынысын ашуланып қабылдамайды. Бірнеше күннен кейін Октавио Сусананы автобус станциясында күтіп отырады. Ол келмейді, ал Октавио автобусқа отырмайды. Эль Чиво өзінің тапсырыс берушісі мен оның құрбанының жартылай бауыр екенін біледі. Ол екеуін де тірі қалдырып, әрқайсысын жеке-жеке қабырғаға тізгілеп, олардың арасына қол жетімді пистолет қояды, олардың тағдыры белгісіз күйде қалады. Содан кейін ол қызы Марудың үйіне кіріп, оған үлкен ақша сомасын және жазылған үнтаспаға оның басына келген жағдайды түсіндіретін хабарлама қалдырады. Маруға өзінің оны сүйетінін айтпақ болғанда, үнтаспа жазуды тоқтатады. Содан кейін ол автошегеханаға барады, онда клиентінің SUV көлігін сатады. Механик иттің атын сұрайды, Эль Чиво оны "Негро" ("Қара") деп атайды. Эль Чиво көлік үшін ақша алғаннан кейін, ол Негромен бірге кетеді, көкжиекке қарай жоғалып кетеді.
Иттер мен адалдықсыздық
Үш әңгіменің әрқайсысы адамдардың жануарларға және басқа адамдарға қатысты жасаған зұлмыларын көрсетеді, адамдардың қараңғы, тіпті қорқынышты өмір сүру мүмкіндігін ашады. Бірақ фильмнің басты тақырыбы – адалдық, оны "адамның ең жақсы досы" – ит символдық тұрғыдан бейнелейді. Иттер үш әңгіменің әрқайсысындағы басты кейіпкерлер үшін маңызды, және әрбір оқиғада адамның адалдығының немесе адалдықсыздығының түрлі жақтары көрсетіледі: бауырға адалдықсыздық – бауырдың әйелін ұсыну арқылы, әйелге адалдықсыздық – жасырын сүйіктіні ұстау арқылы, содан кейін сүйіктісі жарақат алып, сұлулығын жоғалтқанда оған да адалдықсыздық жасау, жастық шақтағы идеалдарға адалдықты жоғалту және кісі өлтіруші болғаннан кейін қайтадан қызына адал болуға тырысу. Иттармен ұрыс Латын Америкасының барлық елдерінде тыйым салынған, бірақ ол жасырын экономиканың бір бөлігі болып табылады. Бұл ұрыс Октавиоға ақша табуға мүмкіндік береді. Бұл өмірге сай, себебі жасырын экономикаға қатысу төмен таптың адамдарына ақша табуға және әлеуметтік жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Гонсалес Иньярриту фильмге иттармен ұрысты енгізгені үшін көп сынға ұшырады, бірақ ол бұл қорқынышты болғанымен, иттармен ұрыс – Мексика қаласының қатал шындықтарының бірі екенін айтты.
Теңсіздік
Үш өріліп жатқан оқиғаның бәрі Мексика қаласында өтеді, бірақ таптық бөлініс салдарынан экономикалық жағдайлар бойынша қатаң оқшаулану бар. Эль Чиво қала шетінде, Октавио жұмысшылар ауданында, ал Валерия сәнді биік үйлерде тұрады. Егер көлік апаты болмағанда, бұл үш кейіпкер ешқашан қарым-қатынасқа түспес еді. «Аморес Перрос» фильмінде жоғарғы топтар қылмыс жасап жүргеніне қарамастан, құрбан болады. Мысалы, Эль Чивоны біреудің іскер серігін өлтіру үшін жалдаған, бірақ ол екеуін де өзара күресуге тастап кетеді. Рамиро дүкенде жұмыс істесе де, ұрлық жасап, көлеңкелі экономикаға қатысады. Октавио мен Эль Чиво да салық төлемейтін табысқа қол жеткізу және өміріне тұрақтылық әкелу үшін көлеңкелі экономикаға қатысады.
Зорлық-зомбылық
"Amores perros" фильмінде тұрмыстық зорлық-зомбылық, қару қолдану және жануарларға қатыгездік көрініс береді. Тұрмыстық зорлық-зомбылық Рамиро мен оның әйелі Сусана арасындағы қарым-қатынаста анық байқалады, мысалы, Рамиро кіші інісі Октавио душ қабылдап тұрғанда металл құбырмен ұрып-соғуы, сондай-ақ Валерияның депрессияға түсуінен кейін Валерия мен Даниэльдің екеуі де ауызша және физикалық агрессияға ұшырауы. Қару қолдану фильмнің басынан, аяусыз көлік қууынан бастап, соңына дейін, Эль Чиво екі бизнес серігіне қаруды тапсырғанда көрінеді, оларды өз күштерімен күресуге қалдырады. Соңында, Октавио иті Кофиден ақша табу үшін қатысатын иттардың төбелесінде жануарларға қатыгездік айқын көрінеді. Ит иелері өз итеріне қандай да бір қайырымдылық танытпайды.
Өндіріс
Zeta Film және AltaVista Films компанияларының туындысы, түсірілім 1999 жылдың 12 сәуірінде басталды. "Amores perros" DVD-сінде режиссер мен сценарий авторының түсіндірме жолы бар. Фильмнің дау тудыратын бір аспектісі – иттермен ұрыс көріністері. Гонсалес Иньярриту "Amores perros" фильмін жасау барысында ешқандай иттерге зиян келтірілмегенін түсіндіреді. Иттердің бір-біріне шабуылдайтын көріністерінде, шындығында олар ойнап жатқан. Олардың тұмсықтары жіңішке балық аулау жібімен жабылған, сондықтан басқа иттерді шағу мүмкін болмады. Иттердің өлген немесе өліп жатқандай көрінген кадрларында, оларға дәрі берілген (Мексикалық SPCA бақылауымен). Көріністердің шикілігі жылдам монтаж және дыбыс эффектілері арқылы күшейтіледі. "Amores perros" фильмін түсірудің тағы бір ерекшелігі – актерлар мен түсірілім тобына Мексика қаласының кедей аудандарында түсірілім кезінде төнген қауіп. Режиссер және түсірілім тобының бір бөлігі көше тонаушыларынан тоналды. Режиссерлік нұсқасына "Fat Lady" деген атпен жазылған, тәжірибелі жапон әншісі Кадзуё Тогаваның а капелла орындауы кіреді.