Кіріспе
Жапондық "Терезедегі Тото-чан" (窓ぎわのトットちゃん) – жапон тележүргізушісі және ЮНИСЕФ-тің ізгі ниет елшісі Тетсуко Куроянагидің автобиографиялық естелігі. Кітап 1981 жылы жарық көрді және Жапонияда дереу бестселлерге айналды. Кітапта Куроянагидің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде педагог Сосаку Кобаяши құрған Токио қаласындағы Томоэ Гакуен бастауыш мектебінде алған дәстүрден тыс білімнің құндылықтары туралы айтылады. Кітаптың жапонша атауы – сәтсіздікке ұшыраған адамдарды сипаттауға қолданылатын тіркес.
Totto chan, the Little Girl at the Window (窓ぎわのトットちゃん) is an autobiographical memoir written by Japanese television personality and UNICEF Goodwill Ambassador Tetsuko Kuroyanagi. The book was published in 1981, and became an "instant bestseller" in Japan. The book is about the values of the unconventional education that Kuroyanagi received during World War II at Tomoe Gakuen, a Tokyo elementary school founded by educator Sosaku Kobayashi. The Japanese name of the book is an expression used to describe people who have failed.
Өмірбаян
Балалардың мектепке барудан бас тартқанын естігеннен кейін, Тецуко өзінің Томоэ Гакуенде оқыған тәжірибесі туралы жазуға шешім қабылдады. 1984 жылы Америкада Дороти Бритон аударған ағылшын тіліндегі нұсқасы жарық көрді. Содан кейін тагалог, вьетнам, индонезия, тай, орыс, ұйғыр, сингала және лао тілдеріне, сондай-ақ хинди, маратхи, гуджарати, телугу, асаме, каннада, тамил, малаялам, бенгал және ория тілдерін қоса алғанда 11 үнді тіліне аударылды. 1996 жылы "Тото-чанның ең жақсы әңгімелері: Тото-чан: Терезе алдындағы кішкентай қыз" деген атпен кітаптан әңгімелердің екі тілдегі жинағы жарық көрді.
Кескіннің қысқаша мазмұны
Кітап Тото-чанның анасы қызының мемлекеттік мектептен қуылғанын білген кезден басталады. Анасы Тото-чанға көбірек еркіндікпен өрнектеуге мүмкіндік беретін мектеп қажет екенін түсінеді. Сондықтан, ол Тото-чанды жаңа мектептің директоры, Кобаяши мырзамен таныстырады, олар екеуі достық ұстаз-оқушы қарым-қатынасын орнатады. Кітапта Тото-чанның танысқан достары, алған сабақтары және Томоэ Гакуендегі көтеріңкі атмосферасы сипатталады. Кобаяши мырза оқушылардың қызығуын ояту үшін жаңа іс-шаралар ұсынады. Кобаяши мырза балаларды жақсы түсінеді және олардың ой-қиялын мен дене күшін дамытуға тырысады. Ол дене мүмкіндігі шектеулі балаларға қамқорлық жасайды және барлық баланың ерекше екенін басады. "Тотто-чан" полиомиелитпен ауырған христиан ұлмен жақын дос болады. Тағы бір сыныптасы Америкада өскен және жапон тілінде сөйлей алмайды; директор балаларға үкіметтің «жау» тілін қолдануға қарсы шешіміне қарамастан, одан ағылшын тілін үйренуге кеңес береді. Эпилогта директор Кобаяшидің үкімет басшыларымен жақсы байланыста болғаны айтылады. Осы мектепте балалар әлемде болып жатқан оқиғалардан бейхабар, бақытты өмір сүреді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанмен, оның ешқандай белгісі көрінбейді. "Тотто-чан" мектепке бара жатқанда автоматтан кәмпит сатып ала алмайды, сондай-ақ анасының теңдемелі тамақпен қамтамасыз етуі қиындап барады – мұның бәрі алаңдатушылықтың белгілері. Тағы бір эпизодта, ата-анасы оны мектептен алып кеткен бала жылап, ашуланып тұрады. Директор Кобаяши көзіне жас алып, әлсіздікпен оқушының ренішін тыңдайды. Бір күні мектеп бомбаға ұшырайды және ешқашан қайта жаңартылмайды, бірақ директор келесі жолы одан да жақсы мектеп салуға үміттенеді. Осылайша Тото-чанның Томоэ Гакуендегі оқу жылдары аяқталады.
Сабақ бөлмелерінде қолдану
1983 жылдан бастап ол жапондық бастауыш мектептің үшінші сынып оқушылары үшін оқулық ретінде пайдаланылды, ал кем дегенде бір американдық мектеп одан материалдарды қолданды (1993). Айчи префектурасында кітапты мектеп кітапханаларынан біраз уақытқа тыйым салды, себебі оны телеарнадағы тұлға жазған, және бұл мамандықты төмендетуші деп есептеді. 1981 жылы Айчи мектептерінде либерализм мен феминизм туралы кітаптар, сондай-ақ Сабуро Иэнаганың жапондық соғыс қылмыстары туралы егжей-тегжейлі мәліметтер келтірген тарих оқулықтары да тыйым салынған кітаптардың қатарында болды.