Кіріспе

1998 жылғы Пол У. С. Андерсоннің фильмі
1998 жылғы американдық фильмі

Сюжет

1996 жылы жаңа әскери оқу бағдарламасының бөлігі ретінде, туғаннан кейін көп ұзамай жетім балалар тобы іріктеліп алынып, әскери тәртіптен басқа ештеңе түсінбейтін, жоғары тәртіпті сарбаздар ретінде тәрбиеленді. Олар қатыгез кәсіпкерлерге айналдырылды, ал дене немесе психикалық жағынан лайықсыз деп танылғандардың барлығы жойылды. Сақталғандар соңғы күрескерлерге айналды, бірақ сыртқы әлем туралы түсініксіздік күйінде болды. 2036 жылы сержант Тодд 3465 – тәжірибелі сарбаз және 1996 жылғы алғашқы жетімдердің бірі, бірақ оның бөлімі жақсырақ бөліммен алмастырылуға жақын, ал бастапқы бөлім таратылуы мүмкін. Бастапқы жобаның жетекшісі полковник Мекум, жаңа топты гендік инженерлік әдіспен жасалған сарбаздарды таныстырады, олар жоғары физикалық қабілеттермен және толық агрессиядан басқа эмоциялардың болмауымен жабдықталған. Тоддтың бөлімінің командирі капитан Черч, жаңа сарбаздардың қабілеттерін өздерінікімен салыстыруға талап қояды. Жаңа сарбаз Каин 607, бастапқы сарбаздардың үшеуін жеңіске жетеді, бірақ Тодд Каиннің көзін жойып тастайды, содан кейін биікке құлайды; өлген сарбаздың денесі оның құлауын жұмсартады, ол есінен айрылады. Мекум олардың денелерін қоқыс сияқты жоюға бұйырады, оларды ескірген деп жариялайды, ал қалған ескі сарбаздар көмекші рөлдерге төмендетіледі. Аркадия 234-ке тасталған Тодд, жылдар бұрын апатқа ұшыраған колонияға қарай басады; олар өлген деп есептелгендіктен, құтқару миссиялары жасалмады. Тоддты Мейс және оның әйелі Сандра бағуға алады. Олар оны қабылдауға тырысса да, Тоддтың экстремалды жағдайы мен олардың бейбіт өміріне бейімделуі қиындықтарға толы болды. Тодд, бала кезінде жылан шаққаннан жарақат алған, мылқау ұлы Натанмен жасырын байланыс орнатады, бірақ жақын арада әскери кезінен естеліктерді бастан өткізе бастайды және отаршылдардың біреуін жау деп қате санап, оны өлтіруге жақын келеді. Жағдайды ушықтыра түсетін нәрсе – кешіккен кезеңде жыланмен болған қақтығыста Тодд Натанды оған қарсы тұрып, өзін қорғау үшін шабуыл жасауға мәжбүрлейді. Оның ата-анасы сабақты мақұлдамайды және Тоддты қалай басқаруға болатынын білмейді. Қорқып, отаршылдар Тоддты қауымнан қуады. Алғаш рет күшті эмоцияны сезінген Тодд, жоғалтудан мазасыз болып, жылайды. Біраз уақыттан кейін Мейс пен Сандра ұйықтап жатқанда жыланға шалына жаздап қалады, бірақ оларды Тоддтың әдісін қолданған Натан құтқарады. Енді Тоддтың сабағының құнын түсінген олар оны қоғамға қайта қабылдауға тырысады, бірақ басқалары қарсылық көрсетеді. Жаңа гендік инженерлік сарбаздар қоқыс планетасына келеді, және әлемде адам тұрмайтындығы туралы мәлімет болғандықтан, полковник Мекум отаршылдардың қауымын оқу-жаттығуларда нысана ретінде пайдалануға шешім қабылдайды. Сарбаздар Мейсті тауып, Тоддты тапқаннан кейін оны өлтіреді. Адамдары мен қару-жарағы жеткіліксіз болса да, Тоддтың ұрыс тәжірибесі мен планета туралы білімі оған колонияға оралып, алдыңғы отрядты жоюға мүмкіндік береді. Белгісіз жау күштерімен кездесуі мүмкін деген қорқынышпен полковник Мекум сарбаздарға кері шегінуге және ауыр артиллериямен қайтуға бұйырады. Партизандық тактиканы қолдана отырып, Тодд қалған сарбаздардың барлығын, соның ішінде Каин 607-ді жеңіп алады. Паникаға түскен Мекум Тоддтың бұрынғы жасағынан құралған көлік кемесінің экипажына планетаны жоюға жеткілікті қуатты портативті соңғы құрылғыны орнатып, іске қосуды бұйырады. Ол кемені ұшыруға бұйырады, ал отрядты артта қалдырады. Капитан Черч қарсылық білдіргенде, Мекум оны суыққан қанмен өлтіреді. Олар жоспарланғандай ұшып кетуге асыққанда, Тодд пайда болады, және оның ескі жолдастары оларды тастаған армияға қарағанда оған адал болып, кемені басып алады. Олар Мекум мен оның көмекшілерін планетада қалдырып, қалған отаршыларды эвакуациялайды. Құрылғыны бұзуға тырысқанда, Мекум оны кездейсоқ іске қосып, оны және оның көмекшілерін өлтіреді. Тодд Аркадиядан кемені соққы толқынынан бұрын басқарып, отаршылдардың бастапқы мақсаты – Тринити Айларына бағыт алады. Ол Натанды алып, жаңа бағытты көрсетеді, ал галактикаға қарайды.

Жазу және әзірлеу

Сценарий жазылған кезде 15 жылға жуық болған. Сценарист Дэвид Пейплзден «Солдатты» «Блейд Раннерге» қосымша ретінде, сол ғаламдағы оқиға ретінде жаздыңыз ба деп сұрағанда, ол: «Жоқ, мен мұндай ой жасамадым. «Солдатты» 1984 жылы өзім жедел жаздым. «Терминаторды» кинотеатрда көріп, әсерленгенімнен кейін жаздым. Ол керемет фильм болды. Басты рөлде қатал, сезімтал емес адам бейнесі бар фильм жазуды армандағанмын, ал «Терминатор» сол мақсатқа жақын болды. Кейіннен жалғасында ол батыр екені анықталды, бірақ бастапқыда ол жаман жігіт сияқты көрінді. Бірақ ол шынымен керемет болды. Сондықтан мен сол солдат туралы жазуға бел будым». Курт Расселл фильмде 85% сахнада болғанына қарамастан, барлығы 104 сөз ғана айтты. Түсірілімнің алғашқы аптасында сол аяғын сындырып алды, төрт күннен кейін оң аяғының үстін де сындырып алды, сондықтан түсірілімді қайта жоспарлауға тура келді. Фильм жасаушылар алдымен Расселлдің жатқан жерін түсірді, содан кейін отырған, тұрған, бірақ қимылдамайтын кадрларды түсірді, және т.б.

Кассалық жинақ

"Әскер" фильмі АҚШ-та 14,6 миллион долларлық табыс әкелді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша, фильмге A+–ден F-қа дейінгі шкала бойынша орташа баға "B+" қойылды. Хьюстон Хроникал газетінің журналисі Брюс Уэстбрук: "Экшн көріністері жақсы жасалған, бірақ олар стандартты, және Тоддтің өзінен де кем қанқұмар емес адамдарды өлтіруі көңіл көншітпейді" деп мәлімдеді. Entertainment Weekly басылымының редакторы Лиза Шварцбаум фильмдегі жанрлық клишелердің көп қолданылуын сынға алып: "Болашаққа қадам басатын экшн фильмдеріндегі кез келген клише, сіз ойлап шығара алатын кез келген жоғары бюджеттік эпикалық туынды – "Әскер" бәрінен бұрын осыларға қол жеткізді" деді. Чикаго Трибьюн газетінің журналисі Майкл Уилмингтон фильмді "үлкен, шулы, қатыгез экшн фильм, онда фильм жасаушылар уәде еткен адамгершілік ұшқындарын қараңғылықта іздеп, бекер тырысамыз" деп сипаттады. Чикаго Ридер газетінің Лиза Альспектор фильмді қызықты деп тапты, Расселдің ойынын "сендірерлік" деп атап, "Бұл тартымды, формулалық қимыл-әрекет оқиғасы, тым жарқын емес экшн көріністерінде үлкен сенімділік пен Расселдің кейіпкерінің біртіндеп әлеуметтенуіндегі аздаған жеңілдік көрсетеді" деді. Сол сияқты, Лос-Анджелес Таймс газетінің Кевин Томас фильмге 5 балдық шкала бойынша 3,5 балл беріп, оны "қуатты комикс стиліндегі қимыл-әрекет оқиғасы" деп атады. filmauthority.com сайтының Эдди Харрисон: "Әскер" фильмінде юмор жетіспесе де, бруталисттік ғылыми-фантастикалық атмосфера сақталады, және Тоддтың қоқысқа тасталуға қарсы тұруына оңай қолдау көрсетуге болады" деп жазды. Movies in Focus сайтының журналисі Ниалл Браун: "Әскер" қайта қарастырылуға лайық. Курт Расселдің басты рөлде ойнаған бұл фильм шын мәнінде өте қызықты және визуалды тартымды ғылыми-фантастикалық туынды – оның ортасында Расселдің батыл ойыны тұр, ол тек 104 сөз айтады" деп мәлімдеді.

Blade Runner франшизасымен байланысы

Солдатты Дэвид Пейплз жазған, ол 1982 жылғы «Блэйд Раннер» фильмінің сценарийін бірлесіп жазған болатын. Ол «Солдат» фильмін «Блэйд Раннердің» рухани жалғасы, сондай-ақ оның қосымша тармағы ретінде қарастырады, екі фильмнің де ортақ ойдан туған әлемде бар екенін айтады. Фильм Филип К. Диктің («Блэйд Раннер» негізделген 1968 жылғы «Электрлі қойлар армандай ма?» романының авторы) немесе оның туындыларының киноадаптацияларындағы әртүрлі элементтеріне тікелей сілтеме жасамайды, бірақ оларға ишара жасайды. «Блэйд Раннер» фильмінен Спиннерді фильмдегі қоқыс планетасындағы қираған техникалардың арасында көруге болады, ал Расселдің кейіпкері Рой Баттидің (Ратгер Хауэр) өлім алдындағы монологында айтылған Орионның иығы және Таннхаузер қақпасы шайқастарында күрескенін көреміз.