Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уақыт бірлігі және астрономияда жиі қолданылатын жыл түрі – астрономияда қолданылатын уақыт аралығы. Астрономияда Юлиан жылы (символ: a немесе aj) – әрқайсысы 86400 СИ секундтан тұратын дәл 365,25 күнге тең уақыт өлшем бірлігі. Юлиан жылының ұзындығы – бұл Григориан күнтізбесі қабылданғанға дейін Батыс қоғамдарында қолданылған Юлиан күнтізбесіндегі жылдың орташа ұзындығы, және осы бірлік сол күнтізбеден алынған. Дегенмен, астрономиялық Юлиан жылдары уақыттың ұзақтығын өлшейді, күндерді белгілемейді, сондықтан бұл Юлиан жылы Юлиан күнтізбесіндегі немесе басқа күнтізбедегі жылдарға сәйкес келмейді. Ол жылды анықтаудың басқа да көптеген тәсілдерімен де үйлеспейді.
Unit of time and a version of the year often used in astronomy
the time interval used in astronomy
In astronomy, a Julian year (symbol: a or aj) is a unit of measurement of time defined as exactly 365.25 days of 86400 SI seconds each. The length of the Julian year is the average length of the year in the Julian calendar that was used in Western societies until the adoption of the Gregorian Calendar, and from which the unit is named. Nevertheless, because astronomical Julian years are measuring duration rather than designating dates, this Julian year does not correspond to years in the Julian calendar or any other calendar. Nor does it correspond to the many other ways of defining a year.
Қолданылуы
Юлиан жылы Халықаралық бірліктер жүйесінде (СИ) өлшем бірлігі емес, бірақ Халықаралық астрономиялық одақ (МАО) оны астрономияда қолдану үшін СИ жүйесіне жатпайтын бірлік ретінде мойындайды. Дегенмен, орташа тропикалық жыл өлшем бірлігі ретінде қолайлы емес, себебі ол жылдан жылға шамалы өзгеріп отырады, Ньюкомбтың мәліметінше 6,14 күнге дейін. Ал, Юлиан жылы СИ бірлігі – бір секундпен анықталады, сондықтан ол осы бірліктей дәл және тұрақты. Ол сидериялық жыл мен тропикалық жылға шамамен ±0,008 күнге жуық келеді. Юлиан жылы – жарық жылын қашықтықты өлшеу бірлігі ретінде анықтаудың негізі болып табылады.
The Julian year is not a unit of measurement in the International System of Units (SI), but it is recognized by the International Astronomical Union (IAU) as a non SI unit for use in astronomy. However, the mean tropical year is not suitable as a unit of measurement because it varies from year to year by a small amount, 6.14 days according to Newcomb. In contrast, the Julian year is defined in terms of the SI unit one second, so is as accurate as that unit and is constant. It approximates both the sidereal year and the tropical year to about ±0.008 days. The Julian year is the basis of the definition of the light year as a unit of measurement of distance.
Эпохалар
Астрономияда эпоха – уақыт бойынша нақты бір сәт. Аспан денелері мен құбылыстардың Жерден өлшенген орны уақыт өте келе өзгереді, сондықтан аспан денелерінің орнын өлшеу немесе болжау кезінде олардың қай эпохаға қатысты екенін көрсету қажет. Жаңа стандартты эпоха шамамен 50 жылда бір рет таңдалады. Қазіргі кезде қолданылатын стандартты эпоха – Юлиан эпохасы J2000.0. Бұл 2000 жылдың 1 қаңтарында Григориан (Юлиан емес) күнтізбесі бойынша дәл сағат 12:00 TT (Гринвич орталық меридианы бойынша түскі уақытқа жақын, бірақ дәл емес). «Юлиан» атауы оның басқа Юлиан эпохаларынан 365,25 күндік Юлиан жылдарының санымен бұрын немесе кейін болуы мүмкін екенін көрсетеді. Мысалы, болашақ эпоха J2100.0, J2000.0-дан 36 525 күн (бір Юлиан ғасыры) кейін, 2100 жылдың 1 қаңтарында сағат 12:00 TT болады (күндер сәйкес келеді, себебі 2000–2100 жылдар аралығындағы Григориан ғасыры Юлиан ғасырымен бірдей күн санына ие). Юлиан жылдары Григориан күнтізбесіндегі жылдардан әлдеқайда ерекшеленетіндіктен, астрономиялық эпохалар бірнеше жүз жыл ішінде Григориан күнтізбесінен айтарлықтай алшақтайды. Мысалы, келесі 1000 жылда Григориан күнтізбесінен жеті күн алынып тасталады, бірақ 1000 Юлиан жылынан емес, сондықтан J3000.0 3000 жылдың 8 қаңтарында сағат 12:00 TT болады.
In astronomy, an epoch specifies a precise moment in time. The positions of celestial objects and events, as measured from Earth, change over time, so when measuring or predicting celestial positions, the epoch to which they pertain must be specified. A new standard epoch is chosen about every 50 years. The standard epoch in use today is Julian epoch J2000.0. It is exactly 12:00 TT (close to but not exactly Greenwich mean noon) on January 1, 2000 in the Gregorian (not Julian) calendar. Julian within its name indicates that other Julian epochs can be a number of Julian years of 365.25 days each before or after J2000.0. For example, the future epoch J2100.0 will be exactly 36,525 days (one Julian century) from J2000.0 at 12:00 TT on January 1, 2100 (the dates will still agree because the Gregorian century 2000–2100 will have the same number of days as a Julian century). Because Julian years are not exactly the same length as years on the Gregorian calendar, astronomical epochs will diverge noticeably from the Gregorian calendar in a few hundred years. For example, in the next 1000 years, seven days will be dropped from the Gregorian calendar but not from 1000 Julian years, so J3000.0 will be January 8, 3000 12:00 TT.
Юлиан күнтізбесі ерекшеленеді
Юлиандық жыл – уақыттың біркелкі өлшем бірлігі болғандықтан, оны Юлиан күнтізбесіндегі айнымалы ұзақтықтағы тарихи жылдармен шатастырмау керек. Астрономиялық Юлиан жылы жеке-жеке нөмірленбейді. Юлиан күнінің нөмірлерін пайдаланбаған жағдайда (келесі § қараңыз), астрономдар әлемдік қауымдастықта қабылданған дәстүрлі күнтізбелерді қолданады: олар 1582 жылдың 15 қазанында (немесе елдерге байланысты, одан кейін) енгізілген оқиғалар үшін Григориан күнтізбесін, ал одан бұрынғы оқиғалар үшін Юлиан күнтізбесін, сондай-ақ жағдайға қарай басқа жергілікті күнтізбелерді қолданады.
The Julian year, being a uniform measure of duration, should not be confused with the variable length historical years in the Julian calendar. An astronomical Julian year is never individually numbered. When not using Julian day numbers (see next §), astronomers follow the same conventional calendars that are accepted in the world community: They use the Gregorian calendar for events since its introduction on October 15, 1582 (or later, depending on country), and the Julian calendar for events before that date, and occasionally other, local calendars when appropriate for a given publication.
Юлиан күні ерекшеленді
Юлиандық жылды астрономияда қолданылатын Юлиандық күнмен (немесе JDN) шатастырмау керек. JDN уақытты бірегей түрде анықтайды, кез келген күнтізбеде ай, апта, ай немесе жылға қатысты есептеулерге тосқауыл болмайды. Атауларының ұқсастығына қарамастан, Юлиандық күн саны мен Юлиандық жылдың арасында байланыс жоқ. Юлиандық күн саны – әртүрлі жергілікті және ерекше күнтізбелерді қамтитын тарихи күндермен есептеуді жеңілдету үшін жасалған қарапайым уақыт санау жүйесі. Астрономдар оны 1800 жылдардың ортасында қабылдады, және әр күнді анықтама күнінен ("эпоха") өткен күндердің толық саны ретінде белгілейді, бұл анықтама көптеген тарихи жазбалардан бұрын таңдалған. Күн ішіндегі нақты уақыт әрқашан UTC арқылы ондық бөлшек түрінде көрсетіледі.
A Julian year should not be confused with the Julian day, which is also used in astronomy (more properly called the Julian day number or JDN). The JDN uniquely specifies a place in time, without becoming bogged down in its date in month, week, month, or year in any particular calendar. Despite the similarity of names, there is almost no connection between the Julian day numbers and Julian years. The Julian day number is a simplified time keeping system originally intended to ease calculation with historical dates which involve a diversity of local, idiosyncratic calendars. It was adopted by astronomers in the mid 1800s, and identifies each date as the integer number of days that have elapsed since a reference date ("epoch"), chosen to precede most, if not all, historical records. A specific time within a day, always using UTC, is specified via a decimal fraction.