Кіріспе

Mazda MPV (Multi Purpose Passenger Vehicle) – Mazda компаниясы өндіретін минивэн. 1988 жылы артқы дөңгелекті жетекпен, қосымша таңдаулы төрт дөңгелекті жетекпен шығарылған, 1999 жылы кейбір нарықтарда алдыңғы дөңгелекті жетекпен және толық жетекпен алмастырылды. Осы модельден бір миллионнан астам дана өндірілді.

Бірінші буын (LV; 1988)

MPV түптеп келгенде Америка нарығы үшін арнайы жасалған минивэн ретінде жобаланды және 1988 жылы 1989 модельдік жылға енгізілді. Ол Mazda Luce үлкен артқы жетек платформасына негізделген. Платформа V6 қозғалтқышы және опциялық толық жетек сияқты мүмкіндіктерді ұсынды. Дегенмен, бұл үлкен платформа басқа нарықтарда кейбір қиындықтар тудырды. 1990 жылдың қаңтар айында Жапонияда пайда болған кезде, оның қозғалтқышының сыйымы мен сыртқы өлшемдері "шағын" санатындағы көліктерге қатысты Жапон үкіметінің ережелерін асып кетті, нәтижесінде жапон сатып алушылары қосымша жылдық салық төлеуге міндетті болды. Ол 1991 жылдан бастап Mazda-ның жапондық премиум дилерлік желісі Ɛ̃fini-де қолжетімді болды. Оның таңдаулы 4WD жүйесін барлық жағдайға арналған "толық жетек" жүйелерімен шатастырмау керек; MPV руль колоннасында орналасқан қосқыш арқылы құлыпталатын 4WD режиміне ауыстырылуы мүмкін. Орталық дифференциалды басқаруға арналған руль колоннасындағы қосқыш алдыңғы және артқы осьтерде қуат таралуын құлыптайтын еді. 4WD құрғақ жолда пайдалануға арналмаған, бірақ қозғалыс кезінде қосылып, ажыратылуы мүмкін. Ішкі кеңістікті тиімді пайдалануы және салыстырмалы түрде кішкентай сыртқы көрінісі Mazda-ның кеңістікті тиімді бір бөлікті минивэндарымен, мысалы Mazda Bongo-мен тәжірибесіне негізделген. Басқа минивэндардан айырмашылығы, MPV-дің тұрақ тежегіші жүргізуші орнының жанында еденде орналасқан және қолмен басқарылатын еді, ал көптеген басқа минивэндарда тұрақ тежегіші жүргізушінің аяқ аймағында орналасып, сол аяқпен басқарылатын. 1995 жылдың басында Солтүстік Америкада таныстырылған Honda Odyssey сияқты, ол жылжымалы артқы есіктердің орнына дәстүрлі шарнирлі есіктермен жабдықталған, бірақ бастапқы MPV-де тек бір артқы есік болды. Бұл Солтүстік Америкада сатылған Mazda MPV-дің жалғыз буыны болды, ол 1989-1991 модельдік жылдары ұсынылды. Ортаңғы қатарда үш адам отыра алатын орындықтар болды, бұл сегіз адамға арналған, ал көптеген минивэндарда тек жеті орын болды. MPV-дің опциялық 4WD мүмкіндігіне байланысты, Ford Explorer-дің Mazda Navajo нұсқасы (1990-1994 жылдар аралығында сатылды) ішкі бәсекелестікті азайту үшін екі есікті нұсқада ғана ұсынылды. Көлік 1990 және 1991 жылдары Car and Driver журналының "Үздік он" тізіміне еніп, олардың "алдағы (жанар май) дағдарысына дайын көліктердің" бірі деп танылды. Бастапқы сатылымдар да жақсы болды, бірақ басқа өндірушілер толық жетек және V6 қозғалтқыштарын ұсынғаннан кейін тез төмендеді. Келесі жылдары Toyota-ның 1991 жылғы Previa, Nissan-ның 1993 жылғы Quest және Honda-ның 1995 жылғы Odyssey нарыққа еніп, Mazda-ның нарықтық үлесін азайта бастады. MPV-нің сатылымын Австралияның Австралиялық жаңа автомобильдерді бағалау бағдарламасы (ANCAP) жүргізген қақтығыс сынақтарында төрт жұлдыздың біреуін және Американдық сақтандыру институты (IIHS) жүргізген қақтығыс сынақтарында "қанағаттанарлық емес" деген баға алғаннан кейін жағдай нашарлады. Бұл сынақтар жолаушылар бөліміне зақым келтіру, жүргізушінің аяқ аймағына дөңгелектердің енуі, нашар манекен кинематикасы және екі аяққа да жарақат алу мүмкіндігін көрсетті. 1992 жылғы 1993 модельдік жылға жаңа Mazda эмблемасы және кілтсіз кіру жүйесі енгізілді. 1993 жылдың басында стандартты жүргізушіге арналған қауіпсіздік қапшығы енгізілді. 1995 жылы 1996 модельдік жылға арналған фургон жаңартылды, оған жүргізуші жағындағы артқы есік, жолаушы жағындағы қауіпсіздік қапшығы қосылды және қақтығыс қорғауын жақсарту үшін алдыңғы бөлігі ұзартылды. Американдық және канадтық нарықтарда төрт цилиндрлі қозғалтқыш тоқтатылып, әлемнің қалған бөлігі үшін ұқсас, бірақ сәл кішігірім 2,5 литрлік қозғалтқышпен ауыстырылды. 1997 жылғы 1998 модельдік жылға "спорттық" сыртқы жинақталған элементтер мен дөңгелек аркалары және жылтыратылған жеңіл қалқан дөңгелектерімен шағын жаңарту енгізілді. Mazda Солтүстік Америкада 1998 модельдік жылдан кейін және әлемнің қалған бөлігінде 1999 модельдік жылдан кейін MPV өндірісін тоқтатты.

Үшінші буын (LY; 2006)

2006 жылдың ақпан айында үшінші буын Mazda MPV Жапонияда сатылымға шықты, алғаш рет 2005 жылдың қазан айында Токио автосалонында таныстырылды. Ол төрт цилиндрлі MZR тікелей инъекциялық (DISI) 2.3 литрлік табиғи аспирациялық қозғалтқышпен немесе оның турболанған нұсқасымен жабдықталған. Екінші қатардағы орындықтардағы ерекшелік – кері тартылатын аяқ тіреуіш. Басқару руль бағанасынан орталық консольге көшірілді, бүгінгі күні жапон автоөндірушілерінің көптеген минивэндары сияқты. Үшінші буын MPV-нің жарнамалық кампаниясы орта жастағы әйелдің "Supōtsukā no hassō de, miniban wo kaeru" (スポーツカーの発想で、ミニバンを変える – спорттық автомобильдің идеясымен минивэн өзгертіледі) деген слоганымен түсірілген телеарнадағы жарнамаларымен әйгілі болды. Үшінші буын MPV тек Жапония, Қытай, Гонконг, Макао, Таиланд, Индонезия, Сингапур, Малайзия және Жаңа Зеландияда қолжетімді болды. Гонконг, Макао, Индонезия, Сингапур және Малайзияда ол Mazda8 деп аталды. 4WD және Turbo модельдері тек жапондық нарықта ғана қолжетімді, ал экспорттық модельдердің барлығы (әдетте Mazda8 деп аталады) – табиғи аспирациялық және алдыңғы жетектегі (FWD) модельдер. Жаңа Зеландияда ол MPV деп белгілі және тек төрт цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған. Ол Солтүстік Америка, Еуропа және Қытайдан басқа сол жақтан рульді (LHD) нарықтарда сатылмады. Mazda CX-9 (тек Солтүстік Америка мен Австралияда) және Mazda5 осы нарықтардағы сегменттердегі бос орындарды толтырды. 2008 жылы жаңартылған нұсқасы ұсынылды. Сыртқы өзгерістерге жаңа тұман шамдары бар жаңа алдыңғы бампер кірді. Солтүстік Америкадағы алдыңғы жетектегі (FWD) модельдерде қолданылатын төрт жылдамдықты беріліс қорабы бес жылдамдықты автоматты беріліс қорабымен ауыстырылды. Турбо және 4WD модельдерінде алты жылдамдықты автоматты беріліс қорабы сақталды. Турбо модельдері 2010 жылы өндірістен тоқтатылды. Сол жылы Малайзиядағы нұсқасы ұсынылды, бұл үшінші буын Mazda MPV-нің сатылатын төртінші нарығы болды. 2012 жылы Қытайда 2.5 литрлік қозғалтқыш бес жылдамдықты автоматты беріліс қорабымен жұптастырылып, 2.3 литрлік және төрт жылдамдықты қозғалтқышты алмастырды.