Неаполь королінің тарихы: Людовик II Анжуйский

Кіріспе

Неаполь патшасы (1377–1417)

Людовик II (5 қазан 1377 – 29 сәуір 1417) – 1384 жылдан 1417 жылға дейін Анжу герцогы және Прованс графы; ол Неаполь патшалығына талап қойды, бірақ 1390 жылдан 1399 жылға дейін патшалықтың бір бөлігін ғана биледі. Оның әкесі, Анжулық Людовик I, Валуа-Анжу әулетінің негізін қалаушы, Франция королі Иоанн II-нің кіші ұлы және Неаполь королевасы Иоанна I-нің асырап алған ұлы еді. 1384 жылы Неапольдегі әскери наурыз барысында әкесі қайтыс болғанда Людовик II әлі бала болған. Ол әкесінен Анжуді мұраға алды, бірақ анасы Мария Блуалық оның туыстарын, Берри герцогы Жан және Бургундия герцогы Филипп II-ні күйеуінің Неаполь үшін соғысын жалғастыруға көндіре алмады. Прованс ақсүйектері мен қалалары Людовик II-ні заңды билеуші деп мойындаудан бас тартты, бірақ Мария Блуа оларды 1385 және 1387 жылдар аралығында бірінен соң бірі оған адал болуға көндірді. Оның туысы, Франция королі Карл VI 1389 жылы Людовик II-нің Неапольге ие болу ниетін қолдауға шешім қабылдады. 1389 жылдың 1 қарашасында Авиньонда Антипапа Климент VII оны патша деп коронациялады, содан кейін Людовик II Неапольге көшті. Оның әскерлері патшалықтың барлық аумағын басып ала алмады, сондықтан ол іс жүзінде Людовик II мен оның қарсыласы Ладислав Неаполидің арасында бөлінді. Климент VII-нің ізбасары Антипапа Бенедикт XIII және Франция арасындағы қақтығыс Людовиктің жағдайын нашарлатты, ал Ладислав оны 1399 жылы Неапольден Провансқа кетуге мәжбүр етті.

Ерте өмір

Луи Анжу патшасы Луи I мен Мария Блуаның екі ұлының үлкені болды. Людовик I – Франция королі Иоанн II-нің кіші ұлы, ол 1360 жылы Анжу мен Менді мұрагерлік иелік ретінде берген. Неапольдің баласыз королевасы Иоанна I 1380 жылы Людовик I-ді өзінің ұлы және мұрагері ретінде қабылдады, себебі оған өзінің қарсыласы Карл Дюраццоға қарсы француздық қолдау қажет болды. Неаполь билеушілері 1130 жылдан бері папалардың билігін мойындады, бірақ 1378 жылғы Батыс шиғарынан кейін екі қарсылас папа билік үшін бәсекелестікке түсті. Иоаннаның поддандылары Урбан VI-ны заңды папа деп санады, бірақ ол Урбанның қарсыласы Климент VII-ні артық көрді. Жаза ретінде папа Урбан 1381 жылы маусымда Римде Карлдың оның патшалықтарына деген талабын бекітіп, оны Неаполь патшасы (ресми түрде Сицилия патшасы) етіп тақты. Карл Дюраццо Оңтүстік Италияға шабуыл жасады, бірақ Людовик I Францияны тастап, асырап алған анасын қорғай алмады, өйткені оның ағасы, Франция королі Карл V жақында қайтыс болды. Карл Дюраццо королева Иоаннаны тұтқынға алып, қыркүйекте Неапольді басып алды. Луи I оның мұрасын – Прованс және Форкалькьер графтықтарын, сондай-ақ Неапольден басқа Иерусалим корольдігіне талап етуді алуға бел буды. Луидің үйлену жоспарларының бастапқысы оның әкесінің Карл Дюраццоға қарсы одақтастар іздеуімен байланысты болды. 1381 жылдың қарашасында Людовик I Луи мен Людовиктің інісі Карлдың, король Петр IV Арагонның немере қыздары Жоанна мен Йоландамен некелесу арқылы Арагонмен одақ құруды жоспарлап отырды. Бірақ бұл жоспар көп ұзамай тоқтатылды, себебі Людовик I Италияның күшті билеушісімен одақтасу оның мақсаттарына қызмет ете алатынын түсінді. 1382 жылдың басында ол Карл Дюраццоға қарсы әскери науқан бастауға шешім қабылдады және Миланның иесі Бернабо Висконтимен келіссөздер жүргізді. Бернабо Карл Дюраццоға қарсы күреске әскер жалдауға келісті және 13 наурыз күні 1382 жылы өз қызы Люцияны Луиге құдалады. Осы уақыт аралығында Людовик I Авиньонға келді, онда Климент VII оны патша етіп тақты. Ол Прованс пен Форкалькьерді басып алып, жалдамалы әскерлеріне екі графтықты тонауға еркін рұхсат берді. Оның әскери науқаны королева Иоаннаның тағдырын шешті, себебі Карл Дюраццо оны шілде айында тұтқынға алып, өлтіруге бұйрық берді. Луи I қыркүйекте Неаполь патшалығының шекарасын өтті, бірақ Карл Дюраццо ашық шайқасқа түсуден жалтарды. 1382 жылдың соңында Людовик I-нің көптеген жалдамалы әскерлері дезертирлік жасады, бұл оны Прованс үшін Неапольге деген талабынан бас тартуға мәжбүр етті, бірақ Карл Дюраццо оның ұсынысын қабылдамады. Анжуда тұрған жеті жасар Луи 1384 жылдың 6 мамырында Миланға Лючия Висконтиге олардың нишаны ретінде сақина жіберді. Ол хатта Калабрия герцогы деп аталды. Людовик I 1384 жылдың 20 қыркүйегінде Бариде қайтыс болды. Өсиетімен Климент VII-ден Неаполь патшалығын басып алу үшін ұлына қолдау көрсетуін сұрады. Ол Кусидің Енгверран VII-ін патшалықтың басып алынған бөліктерін басқаруға вице-король етіп тағайындады, оның жесірі Кусиді тек ағаларының (Жан, Берри герцогы және Филипп II, Бургундия герцогы) және олардың сіңлісі, Франция королі Карл VI-ның келісімімен ғана шығара алатынын белгіледі.

Louis was the elder of the two sons of Louis I of Anjou and Marie of Blois. Louis I was a younger son of King John II of France who granted Anjou and Maine to him as hereditary appanage in 1360. The childless Queen Joanna I of Naples adopted Louis I as her son and heir in 1380, because she needed French support against her rival, Charles of Durazzo. The rulers of Naples had acknowledged the popes' suzerainty since 1130, but two rival popes were competing for the supreme authority after the Western Schism of 1378. Joanna's subjects regarded Urban VI as the lawful pope, but she preferred Urban's opponent, Clement VII. In retaliation, Pope Urban confirmed Charles' claim to her realms and crowned him king of Naples (formally, king of Sicily) in Rome in June 1381. Charles of Durazzo invaded southern Italy, but Louis I could not leave France to protect his adoptive mother, because his brother, King Charles V of France had recently died. Charles of Durazzo captured Queen Joanna and occupied Naples in September. Louis I was determined to seize her inheritance, which included the counties of Provence and Forcalquier and a claim to the Kingdom of Jerusalem in addition to Naples. The earliest plans about Louis' marriage were related to his father's search for allies against Charles of Durazzo. In November 1381, Louis I was planning to forge an alliance with Aragon through the marriage of Louis and Louis' younger brother, Charles, with King Peter IV of Aragon's granddaughters, Joanna and Yolande. The plan was soon set aside, because Louis I realized that an alliance with a powerful Italian ruler could serve his purposes. After in early 1382 he decided to launch a military campaign against Charles of Durazzo, he started negotiations with Bernabò Visconti, Lord of Milan. Bernabò agreed to hire troops to fight against Charles of Durazzo and engaged his daughter, Lucia, to Louis on 13 March 1382. Louis I had meanwhile come to Avignon where Clement VII crowned him king. He took possession of Provence and Forcalquier, allowing his mercenaries to freely loot the two counties. His military campaign decided Queen Joanna's fate, because Charles of Durazzo ordered her jailers to smother her in July. Louis I crossed the borders of the Kingdom of Naples in September, but Charles of Durazzo avoid to give a pitched battle. Louis I's most mercenaries deserted by the end of 1382, forcing him to offer to abandon his claim to Naples in return for Provence, but Charles of Durazzo rejected his offer. The seven year old Louis, who was staying in Anjou, sent a ring to Lucia Visconti to Milan in token of their engagement on 6 May 1384. He was styled as Duke of Calabria in the letter. Louis I died in Bari on 20 September 1384. In his last will, he asked Clement VII to support his son to seize the Kingdom of Naples. He appointed Enguerrand VII of Coucy to administer the occupied parts of the kingdom as viceroy, stipulating that his widow could only remove Coucy with the consent of his brothers (John, Duke of Berry and Philip II, Duke of Burgundy) and their nephew, King Charles VI of France.

Азшылық

Әкесі қайтыс болғанда Луи жеті жаста еді. Оның анасы Луидің ағалары Филипп II Бургундиялық және Джон Берриді Неапольге қарсы әскери жорықты жалғастыруға көндіруге тырысты. Бернабо Висконти оның күш-жігерін қолдады, бірақ екі герцог та сәтті емес кәсіпорынға көбірек ақша жұмсаудан бас тартты. Бургундия герцогы «бұл шағын іс-қимылдардың бәрін» ұмыту керектігін айқын мәлімдеді. 1385 жылдың 6 мамырында Бернабо Висконтиді оның немере інісі Джан Галеаццо Висконти тұтқындады, бұл оның қызы мен Луидің некелесуі туралы келіссөздерге нүкте қойды. Көптеген қалалар мен ақсүйектер Прованс және Форселькьердегі Карл Дюраццоны қолдады. Олар Людовик пен оның анасына қарсы Aix-en-Provence қаласында ресми одақ құрды. Екі бай графтықтағы олардың билігін қайта орнатуға бекінген Мари Марсельге асықты. Луи анасымен бірге болды және олар 1385 жылдың 24 тамызында қаланың үш жоғары лауазымды магистратынан адалдық серт алды. Олар өз кезегінде азаматтардың бостандықтарын әрдайым сақтайтындарына салтанатты түрде уәде берді. Мари Экс лигасының мүшелерімен келіссөздер жүргізіп, оларды келесі екі жыл ішінде Луидің билігін қабылдауға бірінен соң бірі көндірді. 1386 жылдың ақпанында Карл Дюраццо Венгрия тағына талаптанғанда, ол қастандық құрбаны болды. Оның он жасар ұлы Ладислав анасы Маргарет Дюраццоның қамқорлығымен оның орнын басып алды. VI Урбанның орнын басып алған папа Бонифаций IX Ладиславтың Неаполь Корольдігін басқару құқығын бекітті. Мария Блуа Луидің Ладиславтың қарындасы Жоаннамен некелесуі туралы келіссөздер бастады, бірақ Луи 1387 жылдың мамырында әкесінің басты жауының қызына үйленуден түбірімен бас тартты. Луидің жақтастары Неаполь қаласын басып алды, бірақ оның қарсыластары екі маңызды бекініс – Кастель Нуово мен Кастель Сант’Эльмоны өздерінде сақтап қалды. Франция королі Карл VI кәмелетке толғанда, Бургундия және Берри герцогтарын қызметтен босатып, Луиге қолдау көрсетуге шешім қабылдады. 1389 жылдың мамырында Париждегі Сен-Дени аббаттығында Луи мен оның інісі Карлды рыцарь атады. Бір аптаға созылған тойлар, тарихшы Джонатан Сампшн айтқандай, «патшалық үйдің бағының жас ұрпақтың қолында екенін көрсету үшін әдейі ұйымдастырылған мұқият жоспарланған үгіт-насихат болды». Ол Луиге Италияның оңтүстігіне әскери жорық жүргізу үшін 300 000 флорин беруге уәде берді. (Анти)папа Клемент VII көп ұзамай Луиге тағы 500 000 флорин төлеуге уәде берді. Карл VI өзінің шешімін Неапольдің тұрғындарына Неаполь соборында оқылып берілген хат арқылы жеткізді, бұл әрекет қасиетті Януарийдің қанының ритуалдық түрде ерітілуінен кейін болды.

Louis was only seven when his father died. His mother tried to persuade Louis' uncles Philip II of Burgundy and John of Berry to continue the military campaign against Naples. Bernabò Visconti supported her efforts, but both dukes refused to spend more money on the unsuccessful enterprise. The Duke of Burgundy clearly stated that "all these little ventures" should be forgotten. Bernabò Visconti was arrested by his nephew Gian Galeazzo Visconti on 6 May 1385, which put an end to negotiations about the marriage of his daughter and Louis. Most towns and noblemen supported Charles of Durazzo in Provence and Forcelquier. They entered into a formal alliance against Louis and his mother in Aix en Provence. Marie, who was determined to restore their rule in the two wealthy counties, hurried to Marseille. Louis accompanied his mother and they jointly received the oaths of fealty of the three highest ranking magistrates of the town on 24 August 1385. In return, they ceremoniously pledged that they would always observe the burghers' liberties. Marie entered into negotiations with the members of the League of Aix and persuaded them one by one to accept Louis' rule during the following two years. Charles of Durazzo fell victim to a plot while laying claim to Hungary in February 1386. His ten year old son, Ladislaus, succeeded him under the guardianship of his mother, Margaret of Durazzo. Urban VI's successor, Pope Boniface IX, confirmed Ladislaus' right to rule the Kingdom of Naples. Marie of Blois started negotiations about Louis' marriage with Ladislaus' sister, Joanna, but Louis flatly refused to marry the daughter of his father's principal enemy in May 1387. Louis' supporters took possession of the town of Naples, but his adversaries were able to retain the two most important fortresses, the Castel Nuovo and Castel Sant'Elmo. Charles VI of France reached the age of majority, dismissed the dukes of Burgundy and Berry and decided to provide support to Louis. He knighted Louis and his brother, Charles, at Saint Denis Abbey in Paris in May 1389. The celebrations which lasted for a week were "carefully stage managed propaganda for the royal house, deliberately contrived to show its fortunes in the hands of a younger generation", according to historian Jonathan Sumption. He promised to grant 300,000 florins to Louis to finance a military campaign to southern Italy. (Anti)pope Clement VII soon promised to pay further 500,000 florins to Louis. Charles VI announced his decision to the burghers of Naples in a letter that was read out in the Naples Cathedral soon after the ritual liquefaction of the blood of Saint Januarius.

Неаполь қаласы

Антипапа Климент VII 1389 жылғы 1 қарашада Авиньондағы Папалар сарайының шіркеуінде Людовикті патша етіп таж кигізді. Франция королі Карл VI және оның інісі Луи де Турен де Луиге қолдау білдіріп, салтанатқа қатысты. Жан Галеаццо Висконти да олардың одағына қосылды. Людовик шамамен 40 галереядан тұратын флотымен 1390 жылғы шілдеде Марсельден шығып, 6 тамызда Неаполь шығанағына жетті. Оның әскерлері қазан айында Сант-Эльмо бекінісін, ал бірнеше аптадан кейін Ноуво бекінісін басып алды. Климент VII-нің легаты, кардинал Пьер де Тюри, Людовикпен бірге Неапольге келді және оның атынан патшалықты тиімді басқарды. Людовик Арагон королі Иоанн I-нің қызы Йоландаға үйленуге ниеттенген. Климент VII Людовикке тұрақты қаржылық көмек көрсетті, оның әскерлері бірқатар маңызды жеңістерге жетіп, 1392 жылы Амальфи мен Равеллоны басып алды. Калабрияның көптеген барондары (Сансеверино және Руффо әулеттерінің басшылары да бар) 1392 жылдың күзінде оған адалдық серт берді. Шын мәнінде, Неаполь патшалығы Людовик пен Ладислав арасында бөлінді. Франция королі Карл VI 1392 жылғы 5 тамызда есінен жаңылудың алғашқы белгілерін көрсетті, бұл Бургундия королі Филипп II-ге француз корольдік сарайындағы өзінің беделін нығайтуға мүмкіндік берді. Қараша айында Висконти француздарды Италияға қарсы әскери жорықтар ұйымдастыруға көндіру үшін Парижге елші жіберді. Карл VI-дан Орлеан герцогтігін алған Луи де Турен бұл жоспарды қолдады, себебі ол Папалық мемлекеттердің үлкен бөлігін өзіне бағындыруды қалады; оның анасының інісі, Бурбон герцогы Людовик II де Людовикке көмек көрсету үшін француз әскерін Неапольге жіберуге шешім қабылдады. Алайда, олардың болашақ итальяндық одақтастарымен және Климент VII-мен келіссөздер жеткілікті қаржылық қолдау болмағандықтан мақсаттарына жеткізудің қиын екенін көрсетті. Климент VII 1394 жылғы 16 қыркүйекте Авиньонда күтпеген жерден қайтыс болды. Карл VI және оның кеңесшілері алауыздықты тоқтатуды қалап, Климент VII-нің кардиналдарынан жаңа папа сайламай тұруды өтінді. Кардиналдар олардың өтінішін елемей, Арагондық кардиналды сайлап, оған Бенедикт XIII деген ат берді. Людовик Бенедиктті қолдады, бірақ француз дінбасылары 1395 жылғы 2 ақпанда Парижде өткен жалпы жиналыста екі папаның да орнынан бас тартуын талап етті. Луи Орлеанский Италиядағы әскери операцияларды жалғастыруға бекінді, бірақ Карл VI-ның әйелі, Бавариялық Изабелла және Бургундияның Филипп II оны ақпан айының соңында Италиядан әскерін шығаруға көндірді. Франция мен Бенедикт XIII арасындағы қақтығыс Людовиктің беделін әлсіретті, ал Ладислав оның қиындықтарынан пайдаланды. Олардың жағдайын талдаған тарихшы Алан Райдер Людовиктің "басшылық қабілетінің болмағанын", ал Ладиславтың "Италияны дүрліктірген ептілігі мен қатыгездігін" айтады. Людовиктің нақты билігі Неаполь қаласына ғана шектелді, себебі Калабрия барондары оның билігін тек формалды түрде ғана мойындады. Франция королі Карл VI Флоренциямен келісімге қол қойып, Неаполь ісіне араласпауға уәде бергенде, Людовикке ашық қолдау көрсетутен бас тартты. Француз дінбасылары Бенедикт XIII-ке бағынудан бас тарды және француз әскері 1398 жылғы шілдеде Авиньонды қоршап алды. Людовиктің Неапольдегі билігінің заңдылығы Бенедикт XIII-тің алдыңғысының таж кигізуінен туындады, бірақ Прованс аймағын басқарған анасы француз әрекеттерін қолдады. Франциядан түскен кірісінен айырылған Бенедикт XIII Людовиктің Неапольдегі әскерін қаржыландыра алмады. Апулия барондары Людовикке қарсы көтеріліп, оны 1399 жылғы ақпанда Апулияға әскери жорық ұйымдастыруға мәжбүр етті. Сансеверини оны тастап кетті, ал оның Неапольден кетуі Ладиславқа 10 шілдеде қаланы басып алуға мүмкіндік берді. Людовик күресін жалғастыра алмады және сол айда Оңтүстік Италиядан Провансқа кетті.

Antipope Clement VII crowned Louis king in the chapel of the Popes' Palace in Avignon on 1 November 1389. Charles VI of France and his younger brother, Louis of Touraine, were also present at the ceremony, demonstrating their support to Louis. Gian Galeazzo Visconti also joined their alliance. Louis and his fleet of about 40 galleys sailed from Marseille in July 1390 and reached the Bay of Naples on 6 August. His troops captured the Castel Sant'Elmo in October, and the Castel Nuovo weeks later. Clement VII's legate, Cardinal Pierre de Thury, who had accompanied Louis to Naples, administered the kingdom efficiently on his behalf. Louis was engaged to King John I of Aragon's daughter, Yolande. Clement VII provided regular financial support to Louis whose troops achieved a series of major victories and captured Amalfi and Ravello in 1392. Most Calabrian barons (including the heads of the powerful Sanseverino and Ruffo families) also swore fealty to him by the autumn of 1392. In practice, the Kingdom of Naples was divided between Louis and Ladislaus. Charles VI of France showed the first symptoms of madness on 5 August 1392, which enabled Philip II of Burgundy to strengthen his position at the French royal court. In November, Visconti sent an envoy to Paris to persuade the French to launch further military campaigns to Italy. Louis of Turenne, who had received the Duchy of Orléans from Charles VI, supported the plan, because he wanted to conquer large parts of the Papal States for himself; his maternal uncle, Louis II, Duke of Bourbon, also decided to lead a French army to Naples to support Louis. However, negotiations with their potential Italian allies and Clement VII proved that their goals could hardly be achieved, because of the lack of sufficient financial support. Clement VII died unexpectedly in Avignon on 16 September 1394. Charles VI and his counsellors wanted to put an end to the schism and asked Clement VII's cardinals not to elect a new pope. The cardinals ignored their request and elected an Aragonese cardinal who took the name Benedict XIII. Louis supported Benedict, but the French prelates decided to enforce the abdication of both popes at their general assembly in Paris on 2 February 1395. Louis of Orléans was determined to continue the military operations in Italy, but Charles VI's wife, Isabeau of Bavaria, and Philip II of Burgundy convinced him to withdraw his troops from Italy in late February. The conflict between France and Benedict XIII weakened Louis' position and Ladislaus could take advantage of his difficulties. When analysing their situation, historian Alan Ryder concludes that Louis revealed a "character devoid of leadership" and Ladislaus displayed that "acumen and ruthlessness which were to make him the terror of Italy". Louis' real authority was restricted to the city of Naples, because the Calabrian barons only formally acknowledged his rule. Charles VI of France openly abandoned Louis' case when he signed a treaty with Florence, promising not to intervene in Naples. The French clergy withdrew from the obedience to Benedict XIII and a French army laid siege to Avignon in July 1398. The legitimacy of Louis's rule in Naples derived from his coronation by Benedict XIII's predecessor, but his mother who administered Provence was to support the French action. Deprived of his revenues from France, Benedict XIII was no more able to finance Louis's troops in Naples. The Apulian barons rose up against Louis, forcing him to launch a military campaign to Apulia in February 1399. The Sanseverini abandoned him and his absence from Naples enabled Ladislaus to seize the town on 10 July. Louis could not continue the fight and left southern Italy for Provence in the same month.

Францияда

Луи 1400 жылдың 2 желтоқсанында Арльдегі Сент-Трофим соборында Арагондық Иоландамен үйленді. Сол күні ол патшайым болып таж кигізілді. Бұл оған оның құқығы арқылы Арагон тағына талапкер болу мүмкіндігін берді. Оның әкесі, Арагон королі Иоанн I 1396 жылы қайтыс болды, ал оның інісі, Арагон королі Мартин I 1410 жылы қайтыс болды. 1409 жылы Людовик Экс-ан-Прованста университет ашты. 1409 жылы Людовик Римді Ладиславтың билігінен босатты; 1410 жылы антипапа Иоанн XXIII-нің одақтасы ретінде Ладиславқа шабуыл жасап, оны Роккасекка шайқасында жеңді (1411). Соңында Луи неаполитандықтардың қолдауын жойып, зейнетке шығуға мәжбүр болды. Неапольге талап ету құқығы оның ұлы Людовик III-ге өтті. Оның ұлы Луи бастапқыда Бургундия герцогы Иоанн Қауіпсіздің қызы Бургундиялық Екатеринаға құда түсуге келісім берген еді. Бірақ Бургундия герцогы Франция дофинына қарсы халық шабуылын ұйымдастырғаннан кейін, Людовик пен оның әйелі Арманьяк фракциясына қосылды. Екатеринамен жасалған келісім бұзылды, бұл Бургундия герцогымен араздасуға себеп болды. Ол Агинкур шайқасына қатыспады, себебі оның несеп қабылдауы қабынып ісінген. Шайқастан кейін ол Парижден қашып, әйелі мен балаларына Анжерде қосылды. Людовик II Анжу графтығының орталық қаласы Анжердегі шатосында қайтыс болды; ол сол жерде жерленген.