Кіріспе

Германиядағы ең ірі ғылыми ұйым – Гельмгольц қауымдастығы.

Гельмгольц қауымдастығының жылдық бюджеті 5,8 миллиард евроны құрайды, оның шамамен 70 пайызы мемлекеттік қаржы есебінен түседі. Бюджеттің қалған 30 пайызы 19 жеке Гельмгольц орталығына шарттық қаржыландыру түрінде қарастырылады. Мемлекеттік қаржының 90 пайызын федералдық үкімет, ал қалған 10 пайызын Германияның жерлері (штаттары) бөледі.

Бағдарламаның құрылымы

Орталықтардың жұмысы бағдарламаларға бөлінген, олар алты зерттеу тобына жіктеледі. Гельмгольц орталықтары қай зерттеу тобына жататынына қарай топтастырылған: Энергияға DLR, KIT, FZJ, GFZ, HZB, HZDR, IPP үлестерін қосады. Тақырыптары: жаңартылатын энергиялар, энергияны тиімді түрлендіру, ядролық синтез және ядролық қауіпсіздік. Жер және қоршаған орта AWI, DLR, FZJ, KIT, HZI, GEOMAR, GFZ, HZG, HMGU, UFZ орталықтарында зерттеледі. Тақырыптары: өзгеріп жатқан Жер, теңіз, жағалау және поляр жүйелері, атмосфера және климат, биогеожүйелер, сондай-ақ құрлықтағы қоршаған орта. Денсаулық мәселелері DKFZ, FZJ, KIT, HZI, DZNE, HZG, HMGU, GSI, HZB, HZDR, MDC және UFZ орталықтарында зерттеледі. Бұл қатерлі ісіктерді зерттеу, жүрек-қан тамырлары және метаболизмдік ауруларды зерттеу, жүйке жүйесі, инфекция және иммунитет, қоршаған ортаның денсаулыққа әсері, адам денсаулығы үшін салыстырмалы геномиканы қамтиды. Негізгі технологиялар FZJ, KIT, HZG орталықтарында зерттеледі. Бір тақырып бойынша HZB ынтымақтастық көрсетеді. Материяның құрылымы DESY, FZJ, KIT, HZG, GSI, HZB, HZDR орталықтарында зерттеледі. Тақырыптары: элементарлық және астробөлшектік физика, адрондар және ядролық физика, PNI зерттеулері (фотон, нейтрон және иондарды зерттеу), аэронавтика, ғарыш және көлік зерттеулері. Аэронавтика, ғарыш және көлік мәселелері DLR орталығында зерттеледі. Басты зерттеу тақырыптары – мобильділік, ақпараттық жүйелер және коммуникация.

Ашық қолжетімділік

Гельмгольц қауымдастығы 2003 жылы ғылым және гуманитарлық ғылымдар саласындағы білімге ашық қолжетімділік туралы Берлин декларациясына қол қойған алғашқы ұйымдардың бірі болды. Ғылыми зерттеулерді ашық түрде жариялауға деген осы міндеттемесі Гельмгольц орталықтары директорларының жиналысы – Мүшелер жиналысының ресми бекітуін алды. 2004 жылдың қыркүйегіндегі қаулысында жиналыс мынадай міндеттеме қабылдады: «Гельмгольц қауымдастығының жарияланымдары болашақта, ешқандай ерекшеліксіз, баспагерлермен немесе басқа тараптармен қайшы келетін келісімдер болмаса, тегін қолжетімді болады». Гельмгольц қауымдастығының ашық қолжетімділік бойынша қатаң талабы жоқ. Гельмгольц қауымдастығы «алтын» ашық қолжетімділікті қолдайды, ал «жасыл» ашық қолжетімділік жеке Гельмгольц орталықтарының институционалдық репозиторийлері арқылы ілгеріледі. Ашық ғылым идеясын дамыту мақсатында Гельмгольц қауымдастығы Гельмгольц Ашық ғылымды үйлестіру кеңсесін ұстап тұрады.