Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Операция Бутстраптың сәулетшісі (1910–1992)
Architect of Operation Bootstrap (1910–1992)
Хосе Теодоро Москосо Мора (26 қараша 1910 – 15 маусым 1992) – Пуэрто-Риколық кәсіпкер және саясаткер, «Операция Бутстраптың сәулетшісі» ретінде танымал.
José Teodoro Moscoso Mora (November 26, 1910 – June 15, 1992), was a Puerto Rican businessman and politician known as "the architect of Operation Bootstrap".
Мектептегі білімі
Москосолар өз ұлын Нью-Йорк қаласына жіберді, онда ол бастағыш білімін алды. Кейін Понсеге көшіп, Понсе орта мектебін бітірді. Бітірген соң, әкесінің кәсібін жалғастыру үшін Филадельфия фармацевтика мектебіне (қазір Филадельфия ғылым университеті) түсті. Үш жылдан кейін Мичиган университетіне ауысып, 1932 жылы тәмамлады. Москосо Понсеге қайтып оралып, әкесінің дәріханасында жұмыс істеді. Дәріханалар, бүкіл аралды қамтитын желі, 1915 жылы құрылғаннан бастап 1995 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін олар Farmacias El Amal деген тағы бір жергілікті желіге сатылды. Ол Глория Санчес Вилеллаға үйленді.
The Moscosos sent their son to New York City where he obtained his early education. Afterward he moved to Ponce and graduated from Ponce High School. After graduation he attended the Philadelphia School of Pharmacy (now the University of the Sciences in Philadelphia) to follow in his father's profession. After three years, he transferred to the University of Michigan, where he graduated in 1932. Moscoso returned to Ponce and worked in his father's pharmacy. The pharmacies, an island wide chain, operated from their founding in 1915 until 1995 when they were sold to Farmacias El Amal, another local chain. He married Gloria Sánchez Vilella.
Мемлекеттік қызметке кірісу
Москосо отбасылық бизнестен шығып, Понсе Тұрғын үй Басқармасы (PHA) үшін қауіпті күйде болған 2 миллион долларлық грантты алуға көмектесті. Ұлы депрессия кезеңінде бұл грант Понседе 1000-ға жуық үй салуға жәрдемдесті. Москосоның жетістігі Пуэрто-Риконың әртүрлі үкімет шенеуніктерінің назарын аударды. 1940 жылы Луис Муньос Мариньпен кездескеннен кейін Москосо Халықтық Демократиялық партияға қосылды және Луис Муньос Мариньнің индустрияландырылған Пуэрто-Рико туралы арманын іске асыруда маңызды рөл атқарды.
Moscoso left the family business and helped win for the Ponce Housing Authority (PHA) an imperiled $2 million grant. In the midst of the Great Depression, the grant aided the construction of nearly 1,000 homes in Ponce. Moscoso's success caught the attention of various Puerto Rican government officials. In 1940, Moscoso joined the Popular Democratic Party after meeting Luis Muñoz Marín, and became instrumental in making Luis Muñoz Marín's vision of an industrialized Puerto Rico a reality.
Елші
1961 жылдың мамыр айында АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди Москосоны Венесуэла елшісі қызметіне тағайындады. Бір айдан кейін Москосоны Венесуэланың Орталық университетінің солшыл студенттері ұрлап алып, оның көлігін өртеп жіберді. Көлік өртенгенге дейін бірнеше назарсызда қалған дипломатиялық құжаттар алынды. Бұл құжаттар, АҚШ Мемлекеттік департаментінің Венесуэла үкіметіне берген "ұсыныстарынан" тұратын, 1961 жылдың 8 тамызында Уругвайдың Пунта-дель-Эсте қаласында өткен Экономикалық конференцияда Куба делегациясының басшысы Че Гевара оқыды. 11 қарашада президент Ромуло Бетанкур Кубамен дипломатиялық қатынастарды үзуге бұйырды. Одан бұрын Мексика үкіметі өз елінен кетуді үміттене отырып, Гаванадағы Венесуэла елшілігінде болған жүзден астам кубалық босқындарды қабылдауға келісім берген еді. Қараша айында Москосо Кеннедидің «Прогресс үшін Альянс» бағдарламасының үйлестірушісі болып тағайындалды және Вашингтонға оралды. Кеннедиге жасалған қастаннан кейін Москосо Пуэрто-Рикоға қайтып келді. 1966 жылы Москосо «Commonwealth Oil Refining Co. ("CORCO")» компаниясын басқарды. 1973 жылдан 1976 жылға дейін Москосо қайтадан «Fomento» басшысы болды.
In May 1961, United States President John F. Kennedy named Moscoso ambassador to Venezuela. One month later Moscoso was kidnaped by leftist students at the Central University of Venezuela, while his car was turned on fire. Some unattended diplomatic documents were taken from the car before it was burned. Those documents, which contain a series of "recommendations" State Department to Venezuelan government were read on August 8, 1961, by Che Guevara, head of the Cuban delegation at Economic Conference of Punta del Este, Uruguay. On November 11 the president Romulo Betancourt ordered break diplomatic relations with Cuba. Earlier, the Mexican government had agreed to host the hundred Cuban refugees who were at the Venezuelan embassy in Havana, hoping to leave their country. In November Moscoso was named coordinator of Kennedy's Alliance for Progress and returned to Washington. After the Kennedy assassination, Moscoso returned to Puerto Rico. In 1966, Moscoso headed the Commonwealth Oil Refining Co. ("CORCO"). From 1973 to 1976 Moscoso became again the head of "Fomento".
Өлім
1992 жылдың 15 маусымында Теодоро Москосо қайтыс болды.
Teodoro Moscoso died on June 15, 1992.
Мұра
Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласындағы Хато-Рей/Рио-Пьедрас аймақтарын Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайымен байланыстыратын 2,25 шақырымдық көпір Теодоро Москосоның атымен аталады. Сан-Хосе лагунасы арқылы салынып өткен бұл көпір – Пуэрто-Рикодағы су үстіндегі ең ұзын көпір. Понсе қаласында ол Трицентиенниалдық саябақтағы Көрнекті Понсе азаматтары алаңында құрметпен еске алынады.
A 2.25 kilometer bridge connecting the Hato Rey/Río Piedras sectors of San Juan, Puerto Rico with the Luis Muñoz Marín International Airport bears the name of Teodoro Moscoso. The bridge, over the San José Lagoon, is the longest bridge over a body of water in Puerto Rico. In Ponce he is honored at the Illustrious Ponce Citizens Plaza in Tricentennial Park.