Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентиналық дипломат (1925–2021)
Argentine diplomat (1925–2021)
Уругвайлық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы футболшы
the Uruguayan football manager and former footballer
Алехандро Орфила (9 наурыз 1925 – 9 маусым 2021) – аргентиналық карьералық дипломат, кейін Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы белгілі шарапшы.
Alejandro Orfila (9 March 1925 – 9 June 2021) was an Argentine career diplomat, who later became a prominent winemaker in San Diego, California.
Ерте мансап
Орфила Аргентинаның Мендоса қаласында Каталониядан келген, провинцияда шарап өндіруде сәттілікке жеткен иммигранттар отбасында дүниеге келді. 1945 жылы Буэнос-Айрес университетінде заңгер мамандығын бітірді. Келесі жылы Стэнфорд университетінде саяси ғылымдарды оқығаннан кейін Мәскеудегі Аргентина елшілігіне жіберілді; алайда 1948 жылы тыңшылық айыбымен КСРО-дан қуылды. Америка Құрама Штаттарына ауыстырылып, Сан-Францискода және кейін Нью-Йоркте Аргентинаның бас консулы болып тағайындалды, ол 1952 жылы әкесі қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды, содан кейін Мендосадағы отбасылық бизнеске оралуға мәжбүр болды. 1953 жылы Орфилаға жаңа құрылған Америка мемлекеттері ұйымының (АМО) Ақпаратты басқару директорының беделді лауазымы ұсынылды. Ол АҚШ астанасындағы байланыстарын нығайтты және 1958 жылы АҚШ-та, ал 1960 жылы Жапонияда Аргентина елшісі болғаннан кейін 1962 жылы Латын Америкасына инвестиция жасайтын немесе осы аймақпен сауда-саттық жүргізетін АҚШ компанияларының мүдделерін қорғайтын ықпалды K Street лоббистік фирмасын құрды. 1964 жылы Латын Америкасы экономикасын дамытудағы ең ірі көпұлттық корпорация – Адела Инвестициялық Компаниясының бас директорының саяси кеңесшісі болды. Президент Хуан Перонмен КСРО-да жұмыс істеген кезінен бері жақын болған Орфила 1973 жылы 18 жылдық эмиграциядан кейін қайта билікке келген Аргентинаның популистік көшбасшысы тарапынан АҚШ-тағы елші болып тағайындалды.
Orfila was born in Mendoza, Argentina to Catalan immigrants who had become moderately successful vintners in the province. He received a law degree at the University of Buenos Aires in 1945. The following year, following political science studies at Stanford University, he was assigned to the Argentine Embassy in Moscow; in 1948, however, he was expelled from the Soviet Union on the grounds of espionage. Transferred to the United States, he was appointed Argentine Consul General to San Francisco and later New York, where he remained until his father's death in 1952 compelled him to return to the family business in Mendoza. Offered the prestigious post of Director of Information at the recently established Organization of American States (OAS), Orfila left for Washington, D. C. in 1953. There, he forged close contacts in the U. S. capital and, after becoming Argentine Ambassador to the U. S. in 1958 and to Japan in 1960, he formed an influential K Street lobbying firm in 1962, specializing in the interests of U. S. firms investing in or trading with Latin America. In 1964 he became the political adviser to the Managing Director of the Adela Investment Company, the largest multinational development corporation for growing the Latin American economy. Close to President Juan Perón since his days in the Soviet Union, Orfila was appointed Ambassador to the United States by the populist Argentine leader, back in power in 1973 after an 18 year long exile.
ОАҚ-дағы қызмет мерзімі
Эквадор мемлекет қайраткері Гало Плаза 1975 жылғы 17 мамырда ҰАД Бас хатшысы лауазымынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Орфила оның орнына сайланды. Осы лауазымда ол ҰАД-тың ең маңызды мүшесі – АҚШ-пен қарым-қатынасын жақсартуға жедел кірісті. Ұлттар тобына жақын болған ҰАД-ны басқарған ол, АҚШ Мемлекеттік хатшысы Генри Киссинджердің ұнатпаған Плазаның бірқатар тағайындамаларын қысқарды. Орфила қақтығысқа түсуден гөрі өзінің «әсем дипломатиясын» ұнатты және келіспеушіліктерді азайту үшін дипломатиялық кештер өткізу үшін Вашингтондағы сәнді үйін пайдаланды. Алайда, 1977 жылдың басында АҚШ президенті Джимми Картердің әкімшілігіне дейін АҚШ-тың сыртқы саясатындағы Орфиланың ықпалы шектеулі болды. Орфила Картердің Панама каналы аймағындағы АҚШ-тың мәртебесін қайта қарау туралы үміткерлік уәдесіне ҰАД-да қолдау көрсетті, бұл Латын Америкасы үшін өзекті мәселе еді. Панама каналы шарты сол жылдың қыркүйегінде ҰАД штаб-пәтерінде қол қойылды. Орфила ҰАД-ны Латын Америкасының экономикалық дамуына бұрынғыдан да белсенді қатысушы етуге тырысты және осы үкіметтерге әлемнің қаржы орталықтарындағы жоғары пайыздық несиелерге балама ретінде Америкааралық даму банкі арқылы көмектесті. Алайда, 1981 жылы көптеген елдер қарыздық дағдарысқа тап болғаннан кейін бұл саясат кері нәтиже берді. Ұзақ жылдар бойы антикоммунистік саясатын қолдағандарымен, Орфила Латын Америкасындағы адам құқықтарының бұзылуына қарсы күресті. Президент Картермен және АҚШ-тың адам құқықтары жөніндегі мемлекеттік хатшысының көмекшісі Патрисия Дерианмен бірлесіп жұмыс істеп, ол сол кездегі бейкүнде болған Америкааралық адам құқықтары комиссиясын өзінің елі, Аргентинаның әскери хунтасы сияқты репрессивті режимдердегі тергеулерге жіберді. 1979 жылдың қыркүйегінде кең таралған саяси кісі өлтірулер мен адам ұрлаулар туралы айыптауларды қарағаннан кейін комиссияның 1980 жылғы есебі сол кездегі елдегі бостандықтардың жағдайына қатысты барлық күмәнді жойды және азаматтық бостандықтар ахуалының жақсаруына ықпал етті. Алайда, бұл қадамдар 1981 жылдың басында Рональд Рейган АҚШ президенті болғаннан кейін Орфиланың Вашингтондағы беделін төмендетті, әсіресе президент Рейганның сыртқы саясат жөніндегі кеңесшілері, соның ішінде 1980 жылғы Республикалық партияның сайлауалды кеңесшісі Жан Киркпатрик, ҰАД-ның зұлматтарға қатысты тергеулерін сынға алып, оларды «орташа репрессивті режимдерді» көбірек қолдауға шақырды. 1980 жылдан кейін Орталық Америкадағы зорлық-зомбылық күшейген кезде, Орфила 1981 жылдың тамызында Панаманың күшті басшысы Омар Торрихостың ұшағы жарылғанда, аймақтық азаматтық соғыстарға делдалдық жасауға бағалы одақтасын жоғалтты. Орфила Никарагуа, Гватемала және Сальвадордағы соғыстардың нашарлауын жеңілдету мақсатында Контадора тобын құруға ҰАД-ның қолдауын берді. Алайда, бұл қолдау, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымы мен басқа да халықаралық ұйымдардың қолдауы президент Рейганның бастамаға қарсылығын толықтыра алмады. 1982 жылы ол Аргентинаның Фолкленд аралдарына қатысты талаптарын растаған резолюцияны қолдады, ол Фолкленд соғысының сәтсіз аяқталуынан кейін ҰАД үшін ұятқа әкелді. Орфила батыс жарты шардың көп бөлігіндегі ауыр экономикалық төмендеуді Латын Америкасының қарызын қайта құрылымдауға тырысты, бірақ ол да Рейган әкімшілігінің қарсылығына тап болды. 1983 жылғы 26 қазанда ҰАД АҚШ-тың Гренадаға басып кіруін айыптады, бұл Орфиланың Рейганмен арадағы саяси дауды бекітті. Жыл соңында Орфилаға қарсы ықпал ету саудасы туралы айыптаулар көтерілді. Айғақтардың жетіспеуіне қарамастан, сенімділігін сақтап қала алмаған Орфила 1984 жылғы 21 маусымда Бас хатшы лауазымынан кетіп, 1980 жылдардағы АҚШ-тың Латын Америка саясатына ҰАД-ның ықпал ету мүмкін еместігіне наразылық білдірді. Оның орнына Бразилияның сыртқы істер вице-министрі Жоао Клементе Баена Соарес келді.
Upon the retirement of Ecuadorian statesman Galo Plaza from the post of Secretary General of the OAS on 17 May 1975, Orfila was elected to replace him. In this capacity, he moved quickly to repair the OAS's relationship with its most important member, the United States. Inheriting an OAS closely identified with the Non Aligned Movement, he dismissed a number of Plaza's appointees looked upon unfavorably by U. S. Secretary of State Henry Kissinger. Preferring his own brand of "gala diplomacy" to confrontation, Orfila was fond of enlisting his sumptuous beltway home for diplomatic dinners in the interest of assuaging differences. Orfila's influence in U. S. foreign policy circles, however, remained marginal until the advent of the Administration of U. S. President Jimmy Carter in early 1977. Orfila rallied support in the OAS for Carter's campaign pledge to renegotiate U. S. presence in the Panama Canal Zone, a contentious issue across Latin America. The Panama Canal Treaty was signed at OAS headquarters in September of that year. Taking the OAS into a more active role in Latin America's economic development than had been the case before, Orfila facilitated the Inter American Development Bank as a means to provide these governments an alternative to the high interest credit markets in the world's financial capitals, a policy that backfired somewhat after many of these nations entered a debt repayments crisis in 1981. Supported in many circles for his long standing anti communist policies, Orfila nevertheless actively opposed the tide of human rights abuses in Latin America. Working with President Carter and the U. S. Assistant Secretary of State for Human Rights, Patricia Derian, he marshalled the then dormant Inter American Commission on Human Rights into investigations inside repressive regimes like his own country's, the Argentine military junta; after looking into allegations of widespread political murders and kidnappings in September 1979, the commission's 1980 report removed any doubts as to the state of freedoms in the country at the time, and helped lead to an improvement in the climate of civil liberties. These moves, however, undermined Orfila's standing in Washington after Ronald Reagan became U. S. president in early 1981, particularly among President Reagan's foreign policy advisers such as Jeane Kirkpatrick, who, as Republican Party campaign adviser in 1980, chided the OAS investigations into atrocities by admonishing them to be more supportive of "moderately repressive regimes." With violence in the region more concentrated in Central America after 1980, Orfila lost a valuable ally in his efforts to mediate the area's civil wars when Panamanian strongman Omar Torrijos' plane exploded in August 1981. Orfila lent the OAS' support to the establishment of the Contadora Group in hopes of alleviating the worsening wars in Nicaragua, Guatemala and El Salvador. This support, as well as that of the United Nations and a number of other international bodies, failed to compensate for President Reagan's opposition to the initiative, however. A 1982 resolution he supported, asserting Argentina's claims on the Falkland Islands, resulted in a policy embarrassment for the OAS after Falklands War ended in disaster. The severe economic downturn in almost the entire western hemisphere was addressed by Orfila with efforts to renegotiate Latin American debt repayments; this met with opposition in the Reagan Administration on this, as well, and on 26 October 1983, the OAS voted to condemn the U. S. invasion of Grenada, making Orfila's policy rift with Reagan final. Towards the end of the year, accusations of influence peddling arose against Orfila. Increasingly unable to exert credibility despite the lack of evidence for the allegations, on 21 June 1984, Secretary General Orfila resigned his post, expressing frustration over the OAS' inability to influence U. S. Latin American policy during the 1980s. He was succeeded by Brazilian Vice Minister of Foreign Affairs João Clemente Baena Soares.
Жеке өмір
Дипломатиялық жылдары ол америкалық Жан Д'Априлге үйленді, ол Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы судьяның қызы еді. Олардың төрт баласы болды: Алехандро, Мартин, Линда және Майкл. Орфила Мартиннің төрт баласының және Линданың екі баласының әкесі. 1985 жылы Орфиланың бұрынғы қызметкері Карр Дональд оны негізсіз жұмыстан шығарғаны үшін сотқа берді. Бірақ сотқа берген шағымы қабылданбады, ал 1986 жылы апелляциялық сот Дональд мырзаға қатысты төл шешімді күшінде қалдырды. 1984 жылы қызметтен кеткеннен кейін Орфила Аргентинадағы меншігіне көшіп, аргентиналық ранчосы мен жүзімдіктерін дамытуға белсенді кірісті. 1994 жылдан бері ол Калифорния штатының Эскондидо қаласындағы Сан-Паскаль аңғарында орналасқан, жүлделі Orfila Vineyards and Winery жүзім бағының иесі. Шарапхана өз шараптары үшін 1100-ден астам награда алған. Orfila Vineyards материалдарына сәйкес, ол екінші әйелі, Германияда туған Хельгамен Калифорниядағы эксклюзивті Санта-Фе ранчосында тұрды. Орфила 2021 жылдың маусым айында 96 жасында Калифорния штатының Сан-Диего қаласында қайтыс болды.
During his diplomatic years, he was married to his first wife, an American, Jean D'Aprile, daughter of a Rochester, New York, judge. They had four children: Alejandro, Martin, Linda and Michael. Orfila is grandfather to Martin's four children and Linda's two children. In 1985, Orfila was sued by a former subordinate, Carr Donald, over allegedly having been dismissed without cause. The lawsuit failed, however, and in 1986, an appellate court upheld the ruling against Mr. Donald. Following his resignation in 1984, Orfila retired to his estate in Argentina, focusing on building up his Argentine ranch and vineyards. Since 1994, he has owned Orfila Vineyards and Winery, an award winning vineyard in the San Pasqual Valley, in Escondido, California. The winery claims more than 1,100 awards for its wines. According to Orfila Vineyards literature, he lived in exclusive Rancho Santa Fe, California, with his second wife, German born Helga. Orfila died in San Diego, California in June 2021 at the age of 96.