Кіріспе

Сэр Томас Аппингтон (1844-1898) - Ирландияның Корк қаласында дүниеге келген, Кейп колониясының әкімшісі және саясаткері. Кейп колониясы тарихындағы аса даулы кезеңде ол 1884-1886 жылдар аралығында қысқа мерзімге премьер-министр болды. Солтүстік Кейптегі Упингтон қаласы және қысқа ғұмырлы Бур республикасы Упингтония оның құрметіне аталған.

Ерте өмір

Упингтон 1844 жылғы 28 қазанда Корк графтығындағы Маллоу қаласының жанындағы Ратниде дүниеге келген. Ол Маллоудағы Клойн діни мектебінде және Дублиндегі Тринити колледжінде білім алды, онда 1863 жылы Хилари семестріндегі емтихандарда математика бойынша үздік нәтижелер көрсетті. 1867 жылы ол Ирландия заңгерлер алқасына қабылданды. 1868 жылы Томас О’Хаганның, 1-ші барон О’Хаганның, Ирландияның лорд-канцлерінің жеке хатшысы болды, ал 1870 жылғы қаңтарда доктор Максуинидің Король мен Королеваның дәрігерлер колледжіне оны серіктестіктен шығаруға қарсы шағымдануында сот хатшысы ретінде қатысты.

Саяси мансап (18781898)

Упингтон 1874 жылы нашар денсаулығына байланысты Кейп колониясына эмиграциялады, ол өмір бойы осы аурудан зардап шекті. 1878 жылы ол Кейп заң шығарушы жиналысына сайланды және бірнеше сайлау округінен кезекпен бақ сынады: Колесберг (1878–83), Каледон (1884–91) және Свеллендам (1896–98). Саяси карьерасы бойы ол досы және серігі Джон Гордон Сприггпен тығыз байланыста болды және Сприггтің үкіметтерінде (1878–81, 1886–90, 1896–98) бас прокурор ретінде жиі қызмет етті.

Бас прокурор ретінде алғашқы қызмет (1879-81)

1879 жылы оны өзінің одақтасы, премьер-министр Гордон Спригг бас прокурор етіп тағайындады. Осы кезеңде ол Солтүстік шекарадағы соғысқа белсенді қатысты, бірақ азаматтық қызметте (әскери басшылық лауазымда болған жоқ). Ол соңғы шабуыл кезінде Оранж өзенінің солтүстік жағалауында болды, бірақ Клаус Лукас басылысқа беріледі деп есептелді, және сол жағдайда мистер Аппингтон келіссөздерді жеке бақылауға алғысы келді" (Irish Times, 6 маусым). Ол "Аппингтонның жаяу әскері" деп аталған әскери бөлім құрды және "9-шы кафыр соғысы, 1877–79" деп аталатын соғыста қызмет етті, осы үшін "Оңтүстік Африка медалі 1877–79" (кейде Оңтүстік Африканың жалпы қызмет медалі 1877–79, ал кейде Оңтүстік Африка соғыс медалі 1877–79 деп аталады) алды. Аппингтонның жаяу әскері – 240 (көбінесе шағын) жергілікті түрғындардан құралған, қатысқан бөлімдердің бірі болды. Оның құрамында 30 адам ғана болды және Транскейде Гкалекалар мен Гайкаларға қарсы күресті. Спригг үкіметі Кейптағы жергілікті халықтарға қатысты ерекше агрессивті саясат ұстанды. Аппингтон көптеген мәселелерде Сприггтен ерекшеленсе де, мұндай мәселелерге бейжай қарамады. "Коегас ісі" (1879–80) – солтүстік шекараға жақын жерде шаруалардың Сан халқын (бушмендерді) өлтіруіне байланысты болды. Одан кейінгі кісі өлтіру ісінде шаруалар ақталды, ал осыған байланысты туған ашу-ыза Бас прокурор ретінде Аппингтонға бағытталды. Ол сот процесін нәсілшіл және жауыздықтағы қалада өткізуге әдейі рұқсат бергені үшін айыпталды, онда жергілікті ықпалға байланысты кісі өлтірушілерді ақтауға болады, соның салдарынан Бас прокурордың міндеттерін орындамады. Ашудың шыңы – Саул Соломон басшылығымен Аппингтон мен оның әріптестерін ақ төрешілердің ақтарды қараларды өлтіруден босатуына жол бергені үшін айыптаған қоғамдық науқан болды.

Премьер-министр лауазымы (1884-1886)

Ол 1884 жылы Кейп колониясының төртінші премьер-министрі болды, өйткені күшейіп келе жатқан Африканер Бонд партиясы премьер-министр Томас Чарльз Сканленнің үкіметін отставкаға кешуге мәжбүр етті. Ол қуатты Африканер Бонд партиясымен үкімет құруға тағайындалды, бірақ оның билікке ие болуы екі жыл ғана созылды, бұл жылдар түрбіленділік пен қақтығыстарға толы болды және кейіннен «Жылыту табағы» министрлігі деп аталды.

Бурлар мен ағылшындар арасындағы шиеленістер

Упингтонның қысқа ғана министрлік қызметіндегі ең маңызды мәселе – "британдық" Бечуана жерінде буерлер басып алып құрған, Стеллаланд және Гошен деген екі кішкентай жалдамалы мемлекеттерге байланысты туған қақтығыс болды. Британдықтар осы мемлекеттерді мойындаудан бас тартуды талап етті. Бұл мәселе Упингтонды өте қиын жағдайға түсірді, себебі ол парламенттік қолдауын буер мемлекеттеріне ықылас білдірген Африканерлік одақтан алды, ал британдық империялық билік одан белсенділік күтті. Оған жауап ретінде ол Бечуана жеріне сапар жасады (онымен бірге Джон Гордон Спригг бас қазынашы ретінде) "бейбіт келісімге қол жеткізу мақсатында". Осы дау кезінде буерлерге деген оның кейде білдірген симпатиясы парламенттік қолдауын сақтауға көмектесті, бірақ оны империялық билік пен Кейп саяси элитасының көзінде даулы тұлғаға айналдырды. Ол Парнелли принциптерін қолдады деп айыпталды, ал Кейптаундағы британдық саясаткерлер оны "ауыр қылмысы бар" және "Джон Буллмен тұрудың орнына, Мынхер Ван Дункпен дос болып жүрген" "Фениан" деп сынады. Одан да бейтарап айналымдарда ол "Корк африканері" деп танылды.

Ішкі саясат

Елдің ішкі дамуына қатысты, Аппингтон өзінің алдыңғылары Молтено мен Сканленнің өте табысты, жергілікті бағдарланған экономикалық саясатын жалғастыруға тырысты. 1885 жылы ол Кейптаундан Кимберлиге дейінгі Молтеноның алғашқы темір жол желісінің толық ашылуын бақылады. Ол Сприггтің (және одан кейінгі Родс пен Джеймсон сияқты министрлердің) әсем империализмін қабылдамауға тырысты, алайда Британ империясының Оңтүстік Африка ісіне араласуын шектеуге ұмтылғанмен, Кейптің шекарасын көршілес Ксоса халқының жеріне кеңейтуді қолдады. Оның кейбір саясаты (мысалы, жаман атты Жұқпалы Аурулар Заңдарын қайта енгізу) оны Саул Соломон өкілдік еткен күшті либералдық топпен қақтығысқа түсірді, олар оларды Кейптің қара азаматтары мен сайлаушыларына қарсы кемсітушілік ретінде қарастырды.

Төмендеу

Жалпы алғанда, оның министрлігі тым қысқа болды және ірі аймақтық күштермен шектелгендіктен, тұрақты саясат қалыптасуына мүмкіндік болмады. Барлық жағынан шабуылға ұшыраған оның жағдайы тез арада қанағаттандырмас болып келді. Басутоланд саясаты бойынша жаңа шабуыл толқынынан кейін, ол 1886 жылы "денсаулығының нашарлауына байланысты" отставкаға келіп, империалистік көзқарастағы одақтасы Джон Гордон Сприггке қызметін тапсырды.