Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық ғалым, саяхатшы, қазына іздеуші және саясаткер (1875–1956)
American academic, explorer, treasure hunter and politician (1875–1956)
Хирам Бингем III (19 қараша 1875 – 6 маусым 1956) – американдық ғалым, саяхатшы және саясаткер. 1911 жылы ол Мачу-Пикчу инка қамалының бар екенін хабарлады және жергілікті шаруалардың көмегімен оны қайта ашты. Кейіннен Бингем 1925 жылы Коннектикут штатының 69-шы губернаторы болып, бір күн ғана қызмет етті – бұл тарихтағы ең қысқа мерзім. Ол 1924 жылы губернатор болып сайланған, бірақ сонымен қатар Сенатқа да сайланды және сол лауазымды таңдады. Ол 1933 жылға дейін АҚШ Сенатының мүшесі болды.
Hiram Bingham III (November 19, 1875 – June 6, 1956) was an American academic, explorer and politician. In 1911, he publicized the existence of the Inca citadel of Machu Picchu and rediscovered with the guidance of local indigenous farmers. Later, Bingham served as the 69th Governor of Connecticut for a single day in 1925—the shortest term in history. He had been elected in 1924 as governor, but was also elected to the Senate and chose that position. He served as a member of the United States Senate until 1933.
Ерте өмір және алғашқы академиялық мансап
Бингем Гавайидің Гонолулу қаласында Клара Брюстер мен Хайрам Бингем II (1831–1908) – Гавайи Корольдігіне алғашқы протестант миссионері болған адамның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол сондай-ақ, бұрынғы миссионерлер Хайрам Бингем I (1789–1869) мен Сибил Мозли Бингемнің (1792–1848) немересі еді. Анасының тарапынан ол "Мейфлауэр" кемесімен саяхат еткен Уильям Брюстердің ұрпағы болды. Ол 1882–1892 жылдары Оаху колледжінде, қазір Пунахоу мектебі деп аталатын оқу орнында білім алды. Бингем жоғары білім алу үшін жасөспірім шағында АҚШ-қа барып, Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясына түсті және 1894 жылы оны бітірді. 1898 жылы Йель колледжінде, 1900 жылы Берклидегі Калифорния университетінде білім алды, онда АҚШ-та алғаш рет ұсынылған Латын Америкасы тарихы курсын тыңдады, ал 1905 жылы Гарвард университетінен философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. Гарвардта сол кезде Латын Америкасы тарихы бойынша маманы болмағандықтан, Йель университетінен Эдвард Гейлорд Борн Бингемнің емтихандарын қабылдады. Йельде оқыған кезінде Бингем "Акация" студенттік клубының мүшесі болды. Алғашқы академиялық қызметінде ол Гарвардта тарих және саясат пәнін оқытты. Содан кейін Принстон университетінде Вудро Вильсонның жетекшілігімен оқытушы болып жұмыс істеді. Принстон университеті "Латын Америкасы тарихына көп мән бермеді". Бірақ 1907 жылы Йель университеті ерте қайтыс болған Борнның орнын толтыруды іздегенде, Бингемді Оңтүстік Америка тарихы бойынша лекциятор болып тағайындады. Ол АҚШ-та Латын Америкасы тарихын оқыту және зерттеу саласындағы пионерлердің бірі болды. 1908 жылы ол "Оңтүстік Америка тарихы мен саясатының зерттеу саласы ретіндегі мүмкіндіктері" атты мақала жариялады, онда АҚШ және Оңтүстік Америкадағы кітапханалар мен мұрағаттар туралы мәліметтер келтірді. 1924 жылдан бастап ол "Акорн" клубының мүшесі болды.
Bingham was born in Honolulu, Hawaii, the son of Clara Brewster and Hiram Bingham II (1831–1908), an early Protestant missionary to the Kingdom of Hawai'i. He was also the grandson of Hiram Bingham I (1789–1869) and Sybil Moseley Bingham (1792–1848), earlier missionaries. Through his mother's side he was a descendant of William Brewster, a Mayflower passenger. He attended O'ahu College, now known as Punahou School, from 1882 to 1892. Bingham went to the United States in his teens in order to undertake higher education, entering Phillips Academy in Andover, Massachusetts, from which he graduated in 1894. He earned a B. A. degree from Yale College in 1898, a degree from the University of California, Berkeley in 1900, where he took one of the first courses in Latin American history offered in the United States, and a Ph. D. from Harvard University in 1905. Since Harvard at the time did not have a specialist in Latin American history, Edward Gaylord Bourne of Yale served as the examiner for Bingham's qualifying exams. While at Yale, Bingham was a member of Acacia fraternity. In his first academic position, he taught history and politics at Harvard. He next served as preceptor (teacher) under Woodrow Wilson at Princeton University. Princeton "did not much favor Latin American history." But in 1907, when Yale sought a replacement for Bourne, who had died an early death, it appointed Bingham as a lecturer in South American history. He became one of the pioneers in the U. S. of teaching and research on Latin American history. In 1908, he published an assessment of the field's prospects, "The Possibilities of South American History and Politics as a Field for Research," in which he surveyed library and archival resources in the U. S. as well as in South America. From 1924, he was a member of the Acorn Club.
Іздеуші
Бингем археолог мамандығы бойынша оқымаған. Бірақ ол Йельде Оңтүстік Америка тарихы бойынша оқытушы және профессор болып қызмет еткен кезде, Оңтүстік Америкаға сапар шегіп, ұмытылған Мачу-Пикчу инка қаласын қайтадан тапты. 1908 жылы Чилидің Сантьяго қаласында өткен Бірінші Панамерикандық ғылыми конгресске делегат ретінде қатысты. Перу арқылы үйге қайтып бара жатқанда, жергілікті префект оны Колумбияға дейінгі Чокекирао қаласына баруға көндірді. Бингем осы саяхат туралы есепті «Оңтүстік Америка арқылы» атты кітабында жариялады; Буэнос-Айрестен Лимаға Потоси арқылы жасалған саяхат, сондай-ақ Бразилия, Аргентина, Боливия, Чили және Перу туралы жазбалар (1911). Бингем зерттелмеген инка қалаларын табу мүмкіндігіне қуанды және 1911 жылы Йельдің Перу экспедициясын ұйымдастырды, оның мақсаттарының бірі – инкалардың соңғы астанасын іздеу болды. Жергілікті тұрғындардың көмегімен ол Виткосты (кейін Росаспата деп аталды) және Вилкабамбаны (кейін Эспириту Пампа деп аталды) қайтадан тауып, дұрыс анықтады, оларды «Эромбони Пампа» деп атады. Экспедициялардың маңызды нәтижесі – экзотикалық жануарлар, ежелгі заттар және адам сүйектерінің жинақтары болды. Бұл заттар әлемге ежелгі Перу туралы жаңа көзқарас ұсынды және ХХ ғасырдың зерттеушілеріне Мачу-Пикчуды Бингемнің «ғылыми тұрғыдан ашқан» «жоғалған қала» ретінде түсіндіруге мүмкіндік берді. Бингем жергілікті хуакеролардың іздеу жұмысына сенгенін және ғылымның барлық артефакттарға құқығы бар екенін, олар білімді дамытуға көмектесе алатынын қабылдады. Мачу-Пикчу Оңтүстік Америкадағы ең танымал туристік орындардың біріне айналды. Бингем осы орынға әлем назарын аударған адам ретінде танылды, бірақ оған көптеген адамдар көмектесті. Арал өзенінен қалаға дейінгі серпілген жол Хирам Бингем тас жолы (Carretera Hiram Bingham) деп аталады. Бингемнің «Инкалардың жоғалған қаласы» атты кітабы 1948 жылы жарық көргеннен кейін көптеп сатылды. Бингем 1954 жылы түсірілген «Инкалардың құпиясы» фильміндегі Гарри Стил кейіпкеріне шабыт берген болуы мүмкін, бұл рөлді Чарльтон Хестон сомдады. Фильм Мачу-Пикчудағы ойдан шығарылған археологиялық қазба туралы және сол жерде түсірілді. Стил кейіпкері және фильмдегі кейбір эпизодтар кейіннен Индиана Джонс кейіпкеріне және «Жоғалған сандықтың іздеушілері» фильміндегі «Карта бөлмесі» эпизодына әсер етті. Перу Бингем Мачу-Пикчудан қазып алып, экспорттаған 40,000-ға жуық артефактты – мумияларды, керамиканы және сүйектерді қайтаруды ұзақ уақыттан бері талап етіп келеді. Оған Перу үкіметінің жарлығымен рұқсат берілген. Бірақ Перу бұл заттар Йель университетіне берілмеген, тек уақытша берілгенін мәлімдеді. 2007 жылдың 14 қыркүйегінде Йель университеті мен Перу үкіметі арасында заттарды қайтару туралы келісімге қол қойылды. 2008 жылдың 12 сәуірінде Перу үкіметі бұрынғы 4,000 даналық бағалауды 40,000 данаға дейін өзгерткенін хабарлады. 2012 жылы Йель университеті Перуға мыңдаған заттарды қайтара бастады.
Bingham was not a trained archaeologist. But while he served at Yale as a lecturer and professor in South American history at Yale, he journeyed to South America and rediscovered the largely forgotten Inca city of Machu Picchu. In 1908 he had served as a delegate to the First Pan American Scientific Congress at Santiago, Chile. On his way home via Peru, a local prefect convinced him to visit the pre Columbian city of Choquequirao. Bingham published an account of this trip in Across South America; an account of a journey from Buenos Aires to Lima by way of Potosí, with notes on Brazil, Argentina, Bolivia, Chile, and Peru (1911). Bingham was thrilled by the prospect of unexplored Inca cities, and organized the 1911 Yale Peruvian Expedition, one of the objectives of which was to search for the last capital of the Incas. Guided by locals, he rediscovered and correctly identified both Vitcos (then called Rosaspata) and Vilcabamba (then called Espíritu Pampa), which he named "Eromboni Pampa". A key element of the expeditions' legacy are the collections of exotic animals, antiquities, and human skeletal remains. These objects introduced the modern world to a new view of ancient Peru and allowed 20th century interpreters to interpret Machu Picchu as a "lost city" that Bingham "scientifically discovered". Bingham merged his reliance on prospecting by local huaqueros with the notion that science had a sovereign claim on all artifacts that might contribute to the accumulation of knowledge. Machu Picchu has become one of the major tourist attractions in South America. Bingham is recognized as the man who brought the site to world attention, although many others helped. The switchback filled road that carries tourist buses to the site from the Urubamba River is called Carretera Hiram Bingham (the Hiram Bingham Highway). Bingham's book Lost City of the Incas became a bestseller upon its publication in 1948. Bingham has been cited as a possible inspiration for the film character Harry Steele, played by Charlton Heston in the 1954 film Secret of the Incas, which is about a fictional archaeological dig at Machu Pichu, and shot on location. The Steele character, and some scenarios in that film, subsequently inspired the film character Indiana Jones, and the 'Map room' scenario in Raiders of the Lost Ark. Peru has long sought the return of the estimated 40,000 artifacts, including mummies, ceramics, and bones, that Bingham excavated and exported from Machu Picchu. He had been given permission through a decree by the Peruvian government. Peru had since argued that the objects were only loaned to Yale, not given. On September 14, 2007, an agreement was made between Yale University and the Peruvian government for the objects' return. On April 12, 2008, the Peruvian government said it had revised previous estimates of 4,000 pieces up to 40,000. In 2012 Yale University began returning thousands of these objects to Peru.
Мачу-Пикчуды бұрын ашқандар
1874 жылғы картада Мачу-Пикчу орналасқан жер көрсетілген. Бингхам Мачу-Пикчудың бар екенін жариялағаннан кейін көп ұзамай, басқалар да осы қаланың алғашқы ашылушысы екенін мәлімдеді, мысалы, британдық миссионер Томас Пэйн және неміс инженері Й. М. фон Хассель. Жақындағы жаңа жаңалықтар басқа талапкерді ұсынды – 1860 жылдары Мачу-Пикчу тауының қарсы бетінде жер сатып алып, жақын жердегі инка қиыршықтарын тонау үшін инвесторлардан қаржы жинауға тырысқан де аты бар неміс. 1902 жылы Бингхам Үш терезе ғибадатханасының қабырғаларының бірінде көмірмен жазылған «Агустин Лизаррага» есімі мен «1902 жыл» деген жазуды тапты. Бастапқыда көңілі толмаған ол күнделігіне: «Агустин Лизаррага – Мачу-Пикчудың ашушысы және Сан-Мигель көпірінен өткенге дейін сол жерде тұрады» деп жазды.
An 1874 map shows the site of Machu Picchu. Soon after Bingham announced the existence of Machu Picchu, others came forward claiming to have seen the city first, such as British missionary Thomas Payne and German engineer named J. M. von Hassel. Recent discoveries have put forth a new claimant, a German named de who bought land opposite the Machu Picchu mountain in the 1860s and tried to raise money from investors to plunder nearby Incan ruins. In 1902, Bingham found the name Agustín Lizárraga and the date 1902 written in charcoal on one of the walls of the Temple of the Three Windows. Initially disappointed, he documented in his journal: "Agustín Lizárraga is discoverer of Machu Picchu and lives at San Miguel Bridge just before passing".
Неке және отбасы
1900 жылы 20 қарашада Бингем Чарльз Л. Тиффани мен оның әйелінің немересі Альфреда Митчеллге үйленді. Олардың жеті ұлы болды: Вудбридж (1901–1986) (профессор), Хирам Бингхам IV (1903–1988) (дипломат және Екінші дүниежүзілік соғыстың қаһарманы), Альфред Митчелл Бингхам (1905–1998) (заңгер және жазушы), Чарльз Тиффани (1906–1993) (дәрігер), Брюстер (1908–1995) (пастор), Митчелл (1910–1994) (суретші) және Джонатан Брюстер Бингхам (1914–1986) (демократ конгрессмені). Ажырасқаннан кейін ол 1937 жылғы маусымда Сюзанна Кэрролл Хиллге үйленді. Оның бұрынғы әйелі Альфреда Митчелл 1937 жылғы тамызда пианист Генри Грегорға тұрмысқа шықты. 1982 жылы Temple University Press Char Miller-дің Бингхам отбасы туралы докторлық диссертациясын «Әкелер мен ұлдар: Бингхам отбасы және американдық миссия» деген атпен жариялады.
Bingham married Alfreda Mitchell, granddaughter of Charles L. Tiffany and his wife, on November 20, 1900. They had seven sons together: Woodbridge (1901–1986) (professor), Hiram Bingham IV (1903–1988) (diplomat and World War II hero), Alfred Mitchell Bingham (1905–1998) (lawyer and author), Charles Tiffany (1906–1993) (physician), Brewster (1908–1995) (minister), Mitchell (1910–1994) (artist), and Jonathan Brewster Bingham (1914–1986) (Democratic Congressman). After a divorce he married Suzanne Carroll Hill in June 1937. His former wife, Alfreda Mitchell, married pianist Henry Gregor in August 1937. In 1982 Temple University Press published Char Miller's doctoral dissertation on the Bingham family titled Fathers and sons: The Bingham family and the American mission.
Әскери
1916 жылы Бингем Коннектикут штатының Ұлттық гвардиясында капитан шеніне ие болды. 1917 жылы ол ұшқыш болып, авиация курсанттарына жердегі оқуды ұйымдастыру үшін сегіз университетте АҚШ Әскери авиация мектептерін құрды. Ол АҚШ Әскери сигнал корпусының және Әуе қызметінің авиация бөлімінде қызмет етіп, подполковник шеніне жетті. Францияның Исудун қаласында Бингем Әуе қызметінің ең ірі бастапқы оқу және ұрысқа дайындық мектебі – Үшінші авиациялық оқу орталығына қолбасшылық етті. Ол соғыстан кейін Әуе қызметінің Армиядан тәуелсіздік алу жолындағы күресін қолдады және 1920 жылы Йель университетінің баспасында жарық көрген "Әуе қызметіндегі саяхатшы" атты соғыс кезіндегі өзінің тәжірибелерін басып шығару арқылы осы күш-жігерге үлес қосты.
Bingham achieved the rank of captain of the Connecticut National Guard in 1916. In 1917, he became an aviator and organized the United States Schools of Military Aeronautics at eight universities to provide ground school training for aviation cadets. He served the Aviation Section, U. S. Signal Corps and the Air Service, attaining the rank of lieutenant colonel. In Issoudun, France, Bingham commanded the Third Aviation Instruction Center, the Air Service's largest primary instruction and pursuit training school. He became a supporter of the Air Service in their post war quest for independence from the Army and supported that effort, in part, with the publication of his wartime experiences titled, An Explorer in the Air Service published in 1920 by Yale University Press.
Саясат
1922 жылы Бингем Коннектикут штатының вице-губернаторы болып сайланды және 1924 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1924 жылғы қарашада ол губернатор болып сайланды. 1924 жылдың 16 желтоқсанында Бингем Фрэнк Босворт Брандегидің өзіне қол жұмсауынан босаған орынды толтыру үшін АҚШ Сенатына республикалық сенатор ретінде сайланды. Бингем белгілі педагог Хамильтон Холтты айқын артықшылықпен жеңді. Губернатор және сенатор болып сайланғаннан кейін Бингем губернаторлық қызметін бір күн ғана атқарды (1925 жылдың 7-8 қаңтары), бұл Коннектикут губернаторларының ең қысқа мерзімі болды, содан кейін Сенаттағы орнына кіру үшін отставкаға кетті. Бингем 1926 жылы Сенатқа толық алты жылдық мерзімге қайта сайланды. Ол Баспа жөніндегі комитеттің, содан кейін Аумақтар мен аралдық иеліктер комитетінің төрағасы болды. Президент Кальвин Кулидж Сенаттағы алғашқы мерзімінде Бингемді Президенттік Ұшақ кеңесіне тағайындады; баспасөз экс-саяхатшыны «Ұшқыш сенатор» деп тез атады. 1932 жылғы Ұлы депрессия басталғаннан кейін болған демократтардың үлкен жеңілісінен кейін Бингем екінші рет қайта сайлануға тырысқанда сәтсіз болды. Ол 1933 жылы екінші мерзімі аяқталғаннан кейін Сенаттан кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бингем АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірнеше оқу орындарында лекция оқыды. 1951 жылы ол Мемлекеттік қызмет комиссиясының Адалдықты тексеру кеңесінің төрағасы болып тағайындалды және 1953 жылға дейін осы лауазымда қалды.
In 1922, Bingham was elected lieutenant governor of Connecticut, an office he held until 1924. In November 1924, he was elected governor. On December 16, 1924, Bingham was also elected as a Republican to serve in the United States Senate to fill a vacancy created by the suicide of Frank Bosworth Brandegee. Bingham defeated noted educator Hamilton Holt by a handy margin. Now both governor elect and senator elect, Bingham served as governor for one day (January 7 8, 1925), the shortest term of any Connecticut governor, before resigning to take his Senate seat. Bingham was reelected to a full six year Senate term in 1926. He was Chairman of the Committee on Printing and then Chairman of the Committee on Territories and Insular Possessions. President Calvin Coolidge appointed Bingham to the President's Aircraft Board during his first term in the Senate; the press quickly dubbed the ex explorer "The Flying Senator". Bingham failed in his second reelection effort in the wake of the 1932 Democratic landslide following the start of the Great Depression. He left the Senate at the end of his second term in 1933. During World War II, Bingham lectured at several United States Navy training schools. In 1951 he was appointed Chairman of the Civil Service Commission Loyalty Review Board, an assignment he kept through 1953.
Сенаттағы сын
Сенаттың сот істері жөніндегі кіші комитеті Бингем, оның кеңсе меңгерушісі және "оның заманының тіпті қалыпты деңгейіне де сай келмейтін" заңсыз жоспарды орындағаннан кейін Бингемнің кеңсесіне ақпарат жеткізуге келіскен лоббист арасындағы келісімді тергеді. Бингем кеңсе меңгерушісін қызметтен босатып, оның жалақысын лоббистке төледі, осылайша оған Сенат қызметкері ретінде Қаржы комитетінің тарифтік заңнаманы талқылаған жабық мәжілістеріне қатысуға мүмкіндік берді. Сот істері жөніндегі кіші комитет бастапқыда Бингемнің схемасын айыптады, бірақ Сенатқа ешқандай ресми шара қолдануды ұсынбады. Кейіннен Бингем кіші комитеттің тергеуін партиялық сиқыршылық аулау деп сипаттап, Сенаттың ықыласын одан әрі күшейтті. Нәтижесінде Сенат 1929 жылғы 4 қарашада 54 дауысқа 22 қарсы дауыспен сөкпе туралы қаулы қабылдады.
The Senate Judiciary Subcommittee investigated an arrangement between Bingham, his clerk, and a lobbyist who agreed to pass information on to Bingham's office after executing a plan that was irregular "even by the standards of his day." Bingham took his clerk off duty, and paid his salary to the lobbyist, thus allowing him to attend as a Senate staffer to closed meetings of the Finance Committee's deliberations on tariff legislation. The Judiciary Subcommittee initially condemned Bingham's scheme but recommended no formal Senate action. Subsequently, Bingham decided to label the subcommittee's inquiry a partisan witch hunt, provoking further Senate interest. Eventually the Senate passed a resolution of censure on November 4, 1929, by a vote of 54 to 22.
Өлім
1956 жылдың 6 маусымында Бингем Вашингтон қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол Вирджиния штатындағы Арлингтон ұлттық зиратына қойылды.
On June 6, 1956, Bingham died at his Washington, D. C. home. He was interred at Arlington National Cemetery in Virginia.