Гавайи және Тынық мұхиты аймақтарындағы миссионер Хирам Бингем II

Кіріспе

Американдық протестант христиан миссионері Хирэм Бингем II (16 тамыз 1831 – 25 қазан 1908) Гавайи және Гилберт аралдарына протестант христиан миссионері болған.

Өмір және мансап

Гонолулуда туған Бингем алғашқы миссионер Хирэм Бингем I (1789–1869) мен Сибил Мозли Бингемнің (1792–1848) алтыншы баласы болды. 1819 жылы әкесі мен анасы Бостоннан (Массачусетс штаты) Гонолулуға кемемен келді. 1840 жылы он жасында Бингем өзінің әпкелері Елизавета Каахуману (1829–1899) мен Лидия Бингем (1834–1915) екеуімен бірге АҚШ-қа оқуға жіберілді. Бингем Массачусетс штатының Истгемптон қаласындағы Уиллистон семинариясына түсіп, 1853 жылы Йель университетін бітірді. Бингем 1856 жылдың 9 қарашасында Конгрегациялық шіркеудің пасторы болып тағайындалды. Тоғыз күннен кейін, 18 қарашада, ол Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында Клара Брюстерге (1834–1903) үйленді. Жаңа үйленген жұбайлар 1857 жылдың 24 сәуірінде Гонолулуға келді, онда олар Американың Шетелдік миссиялар жөніндегі комиссарлар кеңесінің атынан Гавайидің жергілікті халқына қызмет етті. Олар соңынан Тынық мұхиты аралдарындағы бірнеше қауымдастықтарға, әсіресе 1857 жылдың соңында Гилберт аралдарына саяхаттап, христиан дінін таратуға көмектесті. 1865 жылы АҚШ-қа қысқа қайсып келгеннен кейін, олар 1867 жылдың 13 наурызында Маркиза аралдарына жол тартқанда Гонолулуға аялдама жасады. Олар Микронезия арқылы өтіп, 1868 жылы Гонолулуға қайта оралды. Олар сонда қоныстанды. Бингем Гилберт тіліне алғаш рет Киелі кітапты аударды және Гилберт аралдарының тілінде бірнеше әндер жинағын, сөздіктер мен түсіндірмелер жазды. 1877 жылдан 1880 жылға дейін Бингем Гавайи Кеңесінің хатшысы қызметін атқарды, ал 1895 жылы Йель университеті оған діни ғылым докторы атағын берді. Ол 1908 жылдың 25 қазанында Мэриленд штатының Балтимор қаласында қайтыс болды. Бингемнің ұлы Хирам Бингем III 1911 жылы жергілікті шаруалардың көмегімен Мачу-Пикчу қалашығының бар екенін жариялады, кейіннен АҚШ сенаторы және (қысқа мерзімге) Коннектикут штатының губернаторы болды. Оның немересі Хирэм Бингем IV Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияның Марсель қаласындағы АҚШ консулы болып, Холокосттан еврейлерді құтқаруға көмектесті. Тағы бір немересі Джонатан Брюстер Бингем 1960 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың басына дейін Бронкстен ұзақ жылдар бойы реформалық демократ конгрессмені болды.

Born in Honolulu, Bingham was the sixth child of early missionary Hiram Bingham I (1789–1869) and Sybil Moseley Bingham (1792–1848). Both father and mother sailed from Boston, Massachusetts, to Honolulu in 1819. Only ten years old in 1840, Bingham was sent to the United States with his siblings Elizabeth Kaahumanu (1829–1899) and Lydia Bingham (1834–1915) to attend school. Bingham was enrolled at Williston Seminary in Easthampton, Massachusetts, and graduated from Yale University in 1853. Bingham was ordained a Congregationalist minister in New Haven, Connecticut, on November 9, 1856. Nine days later on November 18, Bingham married Clara Brewster (1834 1903) in Northampton, Massachusetts. The newlyweds arrived in Honolulu on April 24, 1857, where they both ministered to the native Hawaiians as part of American Board of Commissioners for Foreign Missions. They eventually traveled and spread Christianity in several Pacific Ocean island communities, notably at the end of 1857 at the Gilbert Islands. After a brief return to the United States in 1865, they arrived in Honolulu on March 13, 1867, for a stopover en route to the Marquesas Islands. They went through Micronesia and returned to Honolulu again in 1868. There they settled. Bingham was the first to translate the Bible into Gilbertese, and wrote several hymn books, dictionaries and commentaries in the language of the Gilbert Islands. From 1877 to 1880, Bingham served as Secretary of the Hawaiian Board and in 1895, Yale University awarded him the Doctorate of Divinity. He died October 25, 1908, in Baltimore, Maryland. Bingham's son, Hiram Bingham III, was an explorer who made public the existence of the Inca citadel of Machu Picchu in 1911 with the guidance of local indigenous farmers and later became a US Senator and (briefly) Governor of Connecticut. His grandson, Hiram Bingham IV, was the US Vice Consul in Marseille, France, during World War II who rescued Jews from the Holocaust. Another grandson, Jonathan Brewster Bingham, was a long time Reform Democratic Congressman from The Bronx from the mid 1960s through the early 1980s.