Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бейресми қателік
Informal fallacy
Керісінше оқиғаның қателігі (сонымен қатар кері оқиға, ерекшелікті жою немесе dicto secundum quid ad dictum simpliciter деп те аталады) – статистикалық силогизмде (жалпылауға негізделген дәлел) туындайтын бейресми қателік. Бұл қателік, ерекше жағдайға ғана қатысты ереже жалпы жағдайлардың бәріне дұрыс емес қолданылған кезде пайда болады.
The fallacy of converse accident (also called reverse accident, destroying the exception, or a dicto secundum quid ad dictum simpliciter) is an informal fallacy that can occur in a statistical syllogism (an argument based on a generalization), when a rule that applies only to an exceptional case is wrongly applied to all cases in general.
Мысал
Тунгуска жарылысы Сібірде болды. Магнитогорск металлургия комбинаты Сібірде орналасқан. Бұл компанияға инвестиция салудың қажеті жоқ, себебі оны метеорит жояды. "Егер глаукомамен ауыратын адамдарға медициналық марихуана қолдануға рұқсат берсек, онда барлығына марихуана қолдануға рұқсат беру керек". Глаукомамен ауыратын адамдар марихуана қолданады. Глаукомамен ауыратын адамдар өздеріне қажетті заттарды таңдауға құқылы болуы керек. Демек, марихуана қолданатын барлық адам өздеріне қажетті заттарды таңдауға құқылы болуы керек.
The Tunguska explosion happened in Siberia. Magnitogorsk Iron and Steel Works is in Siberia. This is a bad company to invest in because it's just going to be destroyed by a meteorite. "If we allow people with glaucoma to use medical marijuana, then everyone should be allowed to use marijuana." People with glaucoma use marijuana. People with glaucoma should be allowed to choose what substances they use. Therefore, all people who use marijuana should be allowed to choose what substances they use.
Қарым-қатынас қателіктері
Бұл қателік сырғанақ беткейге ұқсас, онда қарсы тарап егер талқыланып жатқан шектеулі әрекетке рұқсат берілсе, мысалы, глаукомамен ауыратын адамдарға медициналық марихуана қолдануға рұқсат етілсе, онда бұл әрекет кезең-кезеңмен жалпыға қабылданбақ, мысалы, соңында баршаға марихуана қолдануға рұқсат беріледі деп мәлімдейді. Бұл екі аргумент ерекше жағдай мен ереже арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін көрсетеді, және шындығында, сырғанақ беткей туралы бұрмаланған аргументтер көбінесе кері оқиғаны аргумент негізі ретінде пайдаланады. Дегенмен, екеуінің арасындағы маңызды айырмашылық – талқыланып отырған мәселе мен позиция. Жоғарыдағы аргумент глаукомамен ауыратын науқастар қолданса, марихуананы толыққанды заңды түрде қолдануға аргумент келтіреді. Ал сырғанақ беткейге негізделген аргумент медициналық мақсатта марихуана қолдануға қарсы тұрады, себебі ол толыққанды қолдануға әкеледі. Бұл қателіктің индуктивті түрі асығыс жалпылау деп аталады. (Қате жалпылауды қараңыз.) Дикто-симпличитерге қарама-қарсы түрі – кездейсоқтық.
This fallacy is similar to the slippery slope, where the opposition claims that if a restricted action under debate is allowed, such as allowing people with glaucoma to use medical marijuana, then the action will by stages become acceptable in general, such as eventually everyone being allowed to use marijuana. The two arguments imply there is no difference between the exception and the rule, and in fact fallacious slippery slope arguments often use the converse accident to the contrary as the basis for the argument. However, a key difference between the two is the point and position being argued. The above argument using converse accident is an argument for full legal use of marijuana given that glaucoma patients use it. The argument based on the slippery slope argues against medicinal use of marijuana because it will lead to full use. The inductive version of this fallacy is called hasty generalization. (See faulty generalization.) The opposing kind of dicto simpliciter is accident.