Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд саясаткері (1938–2017)
Scottish politician (1938–2017)
Роберт Гордон Уилсон (16 сәуір 1938 – 25 маусым 2017) – шотланд саясаткері және заңгер. Ол 1979 жылдан 1990 жылға дейін Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) төрағасы болды және 1974 жылдан 1987 жылға дейін Дунди Шығысы округінен SNP парламент депутаты болды. 1983 жылдан 1986 жылға дейін Данди университетінің ректоры қызметін атқарды.
Robert Gordon Wilson (16 April 1938 – 25 June 2017) was a Scottish politician and solicitor. He was the leader of the Scottish National Party (SNP) from 1979 to 1990, and was SNP Member of Parliament (MP) for Dundee East from 1974 to 1987. He was Rector of the University of Dundee from 1983 to 1986.
Өмірбаян
Уилсон Глазгоның Гован қаласында Элизабет Мюррей мен Роберт Джордж Уилсонның ұлы ретінде дүниеге келді, оның әкесі қасапшылар машинасының жүргізушісі болған. Ол Мэн аралындағы Дуглас ұлдар орта мектебінде және Эдинбург университетінде білім алды, онда заң бакалавры дәрежесін алды. Бітірген соң Уилсон заңгер атанды және 1963 жылдан бастап 1974 жылы парламент депутаты болып сайланғанға дейін Пейслидегі Т. Ф. Рид заң фирмасында жұмыс істеді.
Wilson was born in Govan, Glasgow, the son of Elizabeth Murray and Robert George Wilson, a butcher's van driver. He was educated at Douglas High School for Boys on the Isle of Man, and the University of Edinburgh, where he graduated with a Bachelor of Laws degree. Following graduation, Wilson qualified as a solicitor, and worked for T. F. Reid Solicitors in Paisley from 1963 until his election as an MP in 1974.
Саяси мансап
Уилсон 1959 жылы университетті бітіргеннен кейін Шотландия Ұлттық партиясына қосылды. Ол 1956-1965 жылдары BBC қолданатын жиілікте хабар тарататын саяси пираттық радиостанцияның "бақылаушысы" болды. Ұсталудан қашу үшін хабар таратушының орнын ауыстырды. Осы ұранды алғаш рет Уилсон айтқан. 1972-1973 жылдары Атқарушы Вице-президент болды, ал бұл қызметте ол мұнай саласына жауапты болды. 1973 жылғы наурыздағы сайлауда Уилсон Данди-Шығыс округінен SNP парламенттік кандидат ретінде қатысты, бірақ Лейборист Джордж Мачиннен жеңілді. Дегенмен, ол консерватор Уильям Фицджеральдты, Дандидің лорд-провостын, орынды жеңуге мүмкіндігі бар деп есептелгенді анық жеңді. Мачин Шеффилд қаласының тумасы еді, және кейбіреулер Лейборист партиясының шотландтық округке ағылшынды кандидатты таңдауы қателік болғанын ойлады. 1974 жылғы қазан айындағы жалпы сайлауда ол көпшілігін 6983 дауысқа дейін арттырды. 1974-1979 жылдары Вестминстердегі SNP парламенттік тобының жетекшісінің орынбасары болды, сондай-ақ мұнай және энергетика жөніндегі парламенттік өкілі (1974-1983) және децентрализация жөніндегі бірлескен өкілі (1976-1979) қызметтерін атқарды. 1979 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлаудан кейін SNP-нің парламенттегі екі депутатының бірі болды. The Glasgow Herald газетінде жарияланған мақаласында Энтони Финлей Уилсонның "Лейборист партиясы оған қарсы Джимми Ридті кандидат етіп таңдағандықтан ғана" орынды сақтап қалғанын айтты. 1979 жылдың 15 қыркүйегінде Дандиде өткен SNP жылдық ұлттық конференциясында Уилсон Билли Вулфтің орнын басып, SNP Ұлттық жиналысының (жетекшісі) төрағасы болып сайланды. Ол 530 дауыспен Стивен Максвеллді (117 дауыс) және Вилли Макрейді (52 дауыс) жеңіп шықты. Робин Кук депутат 1980 жылғы Қылмыстық сот (Шотландия) заңы болып табылатын заң жобасына гомосексуалдық әрекеттерді заңдастыруға түзету ұсынғанда: "Бұл бапта үш ірі партияның өкілдерінің аттары бар. Шотландия парламентінің мүшелері арасында бұл түзетуді қолдамаған жалғыз партия – Шотландия Ұлттық партиясы екеніне өкінемін. Мен осы партияның екі өкілін де өз орындарында көруге қуаныштымын және менің сөзімнің соңында оларды көндіре аламын деп үміттенемін" деді. Түзетуге дауыс беру кезінде Уилсон және SNP-нің басқа депутаты Дональд Стюарт гомосексуалдық әрекеттерді қылмыстан босатуға қарсы дауыс берді. 1980-жылдардың басында партия ішкі дағдарысқа тап болған кезде, ол Siol nan Gaidheal және 79-шы топты айыптауда белсенді роль атқарды. 1982 жылғы маусымда Эйр қаласында өткен SNP конференциясында ол өзінің негізгі сөйлеуінің ортасында "партия ішінде партиялар болмайды" деп мәлімдеді. Өзінің басшылық лауазымын пайдаланып, ол шұғыл мәселе бойынша ұсыныс пен дауыс беруді қабылдауға мәжбүрледі. Ол қажетті қолдауды алды. Уилсон партияны 1983 және 1987 жылдары өткен екі жалпы сайлаудағы нашар нәтижелер арқылы жетектеді. 1987 жылы Уилсон өзінің орындығын Лейборист Джон МакАллионға жоғалтты. 1987 жылғы жалпы сайлауда жеңілгеннен кейін ол заңгерлік практикаға оралды. 1990 жылғы мамыр айында SNP басшысы лауазымынан кетіп, оның орнына Алекс Салмонд келді. Ол SNP тізімінде төртінші орынды иеленді, бірақ SNP сегіз орынның тек екеуін ғана жеңіп алғандықтан, сәттілікке жете алмады. 2009-2014 жылдар аралығында өзінің саяси өмірінің жайттарын баяндайтын үш кітап жазды және 2016 жылғы Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі жөніндегі референдумда "кетуге" дауыс берді. Содан кейін ол Силларспен бірге "Шотландия үшін мүмкіндіктер" деп аталатын ой-пікір орталығын құрып, мақалалар мен еңбектер жариялады. 2010 жылы Уилсон мен Дэвид Робертсон Шотландияда және шетелде дінді жаңғыртуға арналған евангелистік христиандық ұйым – Солас (Қоғамдық христиандық орталығы) құрды. Оның жаназасы 2017 жылдың 5 шілдесінде Дандидегі Сент-Питер еркін шіркеуінде өтті. Оның партиялық әріптесі Джон Суинни мен Дэвид Робертсон ақтық сөздерін айтты.
Wilson joined the Scottish National Party in 1959, on his graduation from university. He was "controller" of the political pirate radio station Radio Free Scotland, which broadcast on a frequency used by BBC between 1956 and 1965, moving the location of the transmitter to avoid being caught. It was Wilson who coined the slogan. Wilson was Executive Vice Chairman in 1972–1973, and while Executive Vice Chairman he had a responsibility for oil. Wilson stood as the SNP parliamentary candidate at the Dundee East by election in March 1973, where he was narrowly defeated by Labour's George Machin. He did however clearly out poll the Lord Provost of Dundee, William Fitzgerald, who stood as a Conservative and was thought to have had a good chance of winning the seat. Machin was a native of Sheffield and some thought Labour made a mistake by selecting an Englishman for a Scottish seat. and increased his majority to 6,983 at the October 1974 general election. He was the deputy leader of the SNP parliamentary group at Westminster from 1974 to 1979, and served as parliamentary spokesperson on oil and energy (1974–1983) and joint spokesperson on devolution (1976–1979). He was one of only two SNP MPs in the aftermath of the 1979 UK general election. Anthony Finlay, writing in The Glasgow Herald opined that Wilson held his seat "only because the Labour Party was foolish enough to pick Jimmy Reid" as his opponent. On 15 September 1979, at the SNP Annual National Conference in Dundee, Wilson was elected as National Convener (leader) of the SNP, succeeding Billy Wolfe. He had with 530 votes, defeating Stephen Maxwell (117 votes) and Willie McRae (52 votes). When Robin Cook MP moved an amendment to legalise homosexual acts to the Bill which became the Criminal Justice (Scotland) Act 1980, he stated "The clause bears the names of hon. Members from all three major parties. I regret that the only party represented among Scottish Members of Parliament from which there has been no support for the clause is the Scottish National Party. I am pleased to see both representatives of that party in their place, and I hope to convert them in the remainder of my remarks." When the amendment came to a vote, Wilson and the SNP's other MP Donald Stewart both voted against the decriminalisation of homosexual acts. In the early 1980s when the party was in internal turmoil, and he was a key mover in condemning both Siol nan Gaidheal and the 79 Group. At the SNP's conference in Ayr in June 1982 he announced in the middle of his keynote speech that there would not be "parties within the party". Using his executive position he was able to force an emergency motion and a vote on his proposal. He received the backing he needed. Wilson led the party through two poor general election performances in 1983 and 1987. In 1987, Wilson lost his seat to Labour's John McAllion. After his defeat at the 1987 general election he returned to legal practice. He announced his resignation as leader of the SNP in May 1990, with Alex Salmond succeeding him. He was placed fourth on the SNP's list and with the SNP only winning two of the eight seats, he was unsuccessful. He wrote three books that were published between 2009 and 2014 which detailed aspects of his political life. and voted Leave in the 2016 United Kingdom European Union membership referendum. Together with Sillars he then established think tank Options for Scotland, publishing articles and papers. In 2010, Wilson and David Robertson co founded Solas (Centre for Public Christianity) an evangelical Christian body dedicated to the revival of the faith in Scotland and abroad. His funeral was held at Saint Peter's Free Church in Dundee on 5 July 2017. His party colleague John Swinney and David Robertson gave eulogies.
Марапаттар мен құрметтер
1986 жылы Данди университеті оған құрметті заң докторы (LL. D) дәрежесін берді. Уилсонның құжаттары Шотландия Ұлттық кітапханасында, Данди университетінің мұрағат қызметінде және Стирлинг университетінің Шотландия саяси мұрағатында әртүрлі жерлерде сақталады. Оның тарихи ұлтшылдық памфлеттер жинағы Эдинбургтағы SNP штаб-пәтеріндегі Маккартни кітапханасында сақталған.
He was awarded an honorary Doctor of Laws (LL. D) degree by the University of Dundee in 1986. Wilson's papers are held variously by the National Library of Scotland, Archive Services at the University of Dundee and the Scottish Political Archive at the University of Stirling. His collection of historical nationalist pamphlets is held by the Macartney Library at SNP headquarters in Edinburgh.