Кіріспе

Сицилиядағы қала, Италия.

Мессина ( /mɛˈsiːnə, /USalso/ mɪˈsɪnə, mesˈsiːna; ) – порты бар қала және Италияның Мессина қалалық аймағының астанасы. Бұл Сицилия аралындағы үшінші ірі қала және Италиядағы 13-ші ірі қала, қаланың өзінде 218 000-нан астам, ал қалалық аймақта 650 000-ға жуық тұрғын бар. Қала Сицилияның солтүстік-шығыс бөлігінде, Мессина бұғазында орналасқан және материктегі Калабрия аймағына, Вилла Сан-Джованниге, Реджио Калабрияға маңызды қақпа болып табылады. Eurostat мәліметтері бойынша, 2014 жылы Мессина қалалық аймағының FUA-сы 277 584 тұрғыннан тұрады. Қаланың негізгі ресурстары – теңіз порттары (коммерциялық және әскери кемелерді құрылыс-жөндеу орындары), круиздік туризм, сауда және ауыл шаруашылығы (шарап өндірісі, лимон, апельсин, мандарин және зәйтүн өсіру). Қала 1548 жылдан бері Рим-католик архиепископиясы және архимандриттің орталығы болып табылады, сондай-ақ жергілікті маңызы бар халықаралық көрмеге де үй иесі. Қалада 1548 жылы Игнатий Лойола құрған Мессина университеті орналасқан.

Тарих

8-шы ғасырда грек отаршылдарының негізін салған Мессина бастапқыда грек тілінде "айқасқыш" деген мағынаны білдіретін ζάγκλον сөзінен алынған Zancle деп аталды (аңыз бойынша, бұл ат патша Занклусқа байланысты). Мессина бұғазының оңтүстік кіреберісінде орналасқан қалалық муниципалитеті бүгінге дейін "Скалетта Занклеа" деп аталады. Солинус Метаврос қаласын Занклден келген адамдардың құрғанын жазған. Б.з.д. 5-ші ғасырдың басында Региумның Анаксиласы оны грек қаласының құрметіне Мессен (Μεσσήνη) деп атады (қараңыз, дәстүрлі грек жер аттарының тізімі). Кейін Микит Региум мен Занклдің билеушісі болды және Пикк қаласын құрды. Б.з.д. 397 жылы қала карфагендіктермен тоналып, кейін Сиракузаның Дионисий I-і қайта басып алды. 288 жылы мамертиндықтар қалаға опасыздықпен қол жеткізіп, барлық еркектерді өлтіріп, әйелдерді әйелдеріне алды. Қала олардың айналасын тонап, Сиракузаның кеңейіп келе жатқан империясымен қақтығысқа түсірді. Сиракузаның тираны Иеро II Миланың жанында Лонганус өзенінің жанында мамертиндықтарды жеңіп, Мессинаны қоршап алды. Карфаген Сицилияда үстемдік үшін Сиракузамен ұзақ соғыс жүргізгендіктен, мамертиндықтарға көмек көрсетті. 264 жылы Иеро екінші рет шабуыл жасағанда, мамертиндықтар Рим Республикасынан одақ сұрады, сенімді қорғауды үміттене отырып. Рим бастапқыда жалдамалы әскерлердің бүлік шығаруына ықпал етуден қорқып көмектесуден бас тартса да, Карфагеннің Сицилияға және Италияға ықпалын кеңейтуін қаламады. Сондықтан Рим мамертиндықтармен одақ құрды. 264 жылы рим әскерлері Сицилияға жіберілді, бұл рим армиясының Италия түбегінен тыс жерде әрекет еткен алғашқы жағдайы болды. Бірінші Пуникалық соғыс аяқталғаннан кейін ол Риммен одақтасқан еркін қала болды. Рим дәуірінде Мессина (сол кезде Мессана деп аталған) маңызды фаросқа (маякқа) ие болды. Мессана Октавианға қарсы соғысы кезінде Секст Помпейдің базасы болды. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін қала 476 жылдан бастап готтар, 535 жылы Византия империясы, 842 жылы арабтар және 1061 жылы норман ағайындылары Роберт Гвискар мен Роджер Гвискар (кейін Сицилия графы Роджер I) билігінде болды. 1189 жылы ағылшын королі Ричард I ("Арыстан жүрек") үшінші крест жорығына бара жатқанда Мессинада тоқтады және Сицилия королі Вильгельмге үйленген қарындасының қалыңдығын таласқаннан кейін қаланы қысқа уақытқа басып алды. 1345 жылы Сицилияның Фредерик II-нің заңсыз ұлы Орландо д'Арагона Мессинаның стратегі болды. 1347 жылы Мессина Батыс Еуропаға қара өлімнің алғашқы кірген жерлерінің бірі болды. Каффадан келген генуэздік галереялар Мессина портына оба ауруын әкелді. Каффа Азия сауда жолдары арқылы және Джанибег бастаған монғол әскерлерінің Каффаны қоршауы арқылы жұқтырылды; бұл қаладан Сицилияға қашқан көптеген итальяндық саудагерлердің шығу нүктесі болды. Мессинадан келген замандас есептерінде Шығыстан келген "Өлім кемелері" жағаға жеткені туралы айтылады. Бұл кемелерде індетке шалдыққан тышқандар да болған болуы мүмкін. Қара өлім Мессинаны қиратты және келесі бірнеше айда Сицилиядан солтүстікке қарай Италияның құрлықтарына тез тарады. 1548 жылы Игнатий мұнда әлемдегі алғашқы иезуит колледжін құрды, кейін Studium Generale (қазіргі Мессина университеті) пайда болды. Лепанто шайқасында (1571) жеңіске жеткен христиан кемелері Мессинадан кетіп қалды: шайқасқа қатысқан испан жазушысы Мигель де Сервантес Гранд ауруханасында біраз уақыт бойы сауығып жатты. Қала 17-шы ғасырдың басында, испандықтардың билігінде өзінің даңқының шарықтау шегіне жетті: сол кезде ол Еуропаның ең үлкен он қаласының бірі болды. 1674 жылы қала шетелдік гарнизонға қарсы көтерілді. Ол француз королі Людовик XIV көмегімен біраз уақыт бойы тәуелсіз болып қалды, бірақ 1678 жылы Нимгеген бейбітшілігімен испандықтар оны қайта басып алды және тонады: университет, сенат және Рим дәуірінен бері ие болған барлық автономиялық артықшылықтар жойылды. Ол кезде Мессинаның тұрғындары қалың қамал салып, Мессинаның құлдырап кетуіне себепші болды. 1743 жылы қалада жұқпалы аурудың екінші толқынынан 48 000 адам қайтыс болды. 1783 жылы жер сілкінісі қаланың көп бөлігін қиратты және оны қайта тұрғызу мен мәдени өмірді жандандыру үшін ондаған жылдар қажет болды. 1847 жылы Рисоргименто көтерілістері басталған Италияның алғашқы қалаларының бірі болды. 1848 жылы ол Бурбондарға қарсы ашық көтерілді, бірақ қайтадан қатты басылды. Тек 1860 жылы Милаццо шайқасынан кейін Гариб�...

Климат

Мессинада субтропикалық Жерорта теңізі климаты, ұзақ, ыстық жаздар, күндізгі температураның аз өзгеруі және тұрақты құрғақ ауа-райы басым. Қыста Мессинада жауын-шашын көп және қоңыржай болады. Күндізгі температураның өзгеруі төмен қалады, тіпті қыс айларында да орташа ең төменгі температура 10 °C (50 °F) жоғары болады. Мессина бұғазының қарсы жағындағы Реджио Калабрияға қарағанда Мессинада жаңбыр жиі жауады, бұл шағын қашықтық үшін айқын климаттық ерекшелік.

Діни сәулет

Собор (12-ғасыр), 13-ғасырда Германия мен Сицилияны билеген король Конрадтың қалдықтары сақталған. 1908 жылғы қатты жер сілкінісінен кейін ғимарат 1919–1920 жылдары дерлік толығымен қайта жаңартылды, сондай-ақ 1943 жылы одақтас әскерлерінің бомбалауынан туған өрттен кейін де қалпына келтірілді. Нормандық бастапқы құрылым апсидалық бөлігінде көрініп тұрады. Фасадында үш кеш готикалық портал бар, олардың ортаңғысы, шамамен, 15 ғасырдың басына жатады. Архитрав "Евангелистер арасындағы Мәсіх" мүсінімен және адамдар, жануарлар мен өсімдіктердің әртүрлі бейнелерімен әсемделген. Тимпан 1468 жылы салынған. Ішкі кеңістік бір-бірімен 28 бағана тізімімен бөлінген, тең ұзындықтағы екі наурызға бөлінген. Кейбір әшекей элементтері бастапқы ғимаратқа жатады, бірақ апсидадағы мозаикалар жаңадан жасалған. Конрад IV-тен басқа, көрнекті тұлғалардың қабірлерінің ішінде архиепископ Палмердің (1195 жылы қайтыс болған), Гидотто де Аббиате (14 ғасыр) және Антонио Ла Легнамның (16 ғасыр) қабірлері бар. Ерекше қызығушылықты 16 ғасырдың соңында салынған Сакрамент капелласы (Sacrament капелласы) қозғайды, онда әдемі әшекейлер мен 14 ғасырға жататын мозаикалар бар. Қоңырау мұнарасында Мессина астрономиялық сағаты орналасқан, ол 1933 жылы Страсбург қаласындағы Ungerer компаниясы жасаған әлемдегі ең ірі астрономиялық сағаттардың бірі. Күнделікті сағат 12-де қаланың азаматтық және діни тарихынан көріністерді көрсететін қоңырау мұнарасының механикалық түрде қозғалған мүсіндері туристердің назарына ілігеді. Санта-Мария-дель-Кармелоның қасиетті орны (Сот ғимаратының жанында), онда 17 ғасырда жасалған Мәриям ананың мүсіні сақталған. Сондай-ақ, Chiesa del Carmine-ге де қараңыз. Монтеверджине ғибадатханасы, онда қасиетті Эустохия Смеральда Калафатоның бүлінбеген денесі сақталған. Сантиссима Аннунциата деи Катани шіркеуі (12-13 ғасырлар). Нормандық кезеңнің соңында салынған, 13 ғасырда кемесі қысқартылып, қасбеті қосылған кезде өзгертілді. Онда цилиндрлі апсидасы және биік барабанынан көтерілетін биік күмбезі бар. Трансепт пен күмбез аймағының сыртқы әшекейлері ерекше көзге түседі, онда араб сәулетінің ықпалын көрсететін шағын бағаналармен бөлінген соқыр аркалар тізбегі бар. Санта-Мария-делли-Алеманни шіркеуі (13 ғасырдың басы), бұрын Тевтон орденінің капелласы болған. Бұл Сицилиядағы таза готикалық сәулеттің сирек кездесетін мысалы, бұрышты терезелері мен әдемі аркалары осыны куәландырады.

Азаматтық және әскери сәулет

Мессина университетінің Пьетро Кастелли ботаникалық бағы. Palazzo Calapaj d'Alcontresj, 18 ғасырдағы Мессина сәулетінің үлгісі, 1908 жылғы жер сілкінісінен аман қалған сирек асыл сарайлардың бірі. Forte del Santissimo Salvatore, Мессина портындағы 16 ғасырдағы бекініс. Forte Gonzaga, Мессинаға қарап тұрған 16 ғасырдағы форт. Porta Grazia, 17 ғасырлық қақпа, Доменико Биундо мен Антонио Амато салған "Реал Цитадель ди Мессина", қазірге дейін портта сақталған бекініс. 1957 жылы Мессина бұғазының арғы жағындағы өзімен бірдей салынған пилон, аралға 220 кВ электр қуатын жеткізетін жоғары кернеулі электр желісін ұстап тұру үшін салынған. Салынған кезде екі пилон әлемдегі ең биік құрылыстардың бірі болды. Электр желісі кейін су асты кабелімен ауыстырылды, бірақ пилон әлі де туристерге ашық тарихи орын ретінде тұр. Сан-Раниери маяғы, 1555 жылы салынған. Палаццо-делла-провинция (Палаццо-дей-Леони), провинциялық әкімшілік орталығы, 1914 жылы Алессандро Джанта салған. Мәдениет сарайы, 2009 жылы салынған.

Темір жолдар

Жаңа Мессина Централь вокзалы ғимараты футурист сәулетші Анжиоло Маццонидің заманауи талаптары бойынша жобаланған және вокзал алаңы арқылы кеңейтілген. Ол портта орналасқан Мессина Маритима станциясына тікелей іргелес орналасқан, бұл Мессина бұғазы арқылы Вилла Сан-Джованни станциясына пароммен тасымалдауды қамтамасыз етеді. 2021 жылы Мессина порты бір жыл ішінде 8 232 000-нан астам жолаушыны қабылдап, Еуропадағы ең көп жолаушы тасымалын жүзеге асырған порт атанды. Станция электрленген және аймақтық пойыздармен қызмет көрсетеді. Алыс қашықтыққа жүзе тасымалы үшін Римге InterCity және ICN түнгі пойыздары бар, сондай-ақ Милан, Турин, Венеция, Генуя, Болонья, Флоренция және басқа да қалалармен байланыс сақтайды. Бұл станция Берлин – Палермо теміржол бағытының да бөлігі болып табылады. 2010 жылдан бері Мессина – Катания – Сиракуза теміржолы бойынша Фиумара Гацци, Контессе, Треместиери, Мили Марина, Галати, Понте Санто Стефано, Понте Шиаво, Сан-Паоло және Джанпильери станцияларына қатынайтын қала маңындағы пойыз қызметі іске қосылды.

Спорттық команда

A. C. R. Messina
S. S. D. Città di Messina (Мессина қаласының футбол клубы)