Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Комодоро Ривадавия (комоˈðoɾo riβaˈðaβja), көбінесе Комодоро деп қысқартылады, Аргентинаның оңтүстігіндегі Патагония аймағындағы Чубут провинциясында орналасқан қала. Қала Сан-Хорхе шығанағында, Атлант мұхитының бір бөлігінде, Ченке төбесінің етегінде жатыр. Комодоро Ривадавия – Сан-Хорхе бассейнінің ең маңызды қаласы, сонымен қатар Чубут провинциясының және оңтүстік 45-ші параллельден оңтүстікке қарайғы ең ірі қала. Қала көбінесе жай ғана Комодоро деп аталады. 1943-1955 жылдар аралығында ол Комодоро Ривадавия аумағының астанасы болған. Бұл аумақ құрылғанға дейін және кейін Чубуттың бір бөлігі болды, ал қала Эскаланте департаментінің орталығына айналды. 2001 жылғы халық санауы бойынша халқы 137 061 адамды құрады, ал 2010 жылғы санақ бойынша 182 631 адамға жетті. 1907 жылы мұнайдың табылуы Комодоро Ривадавияның экономикалық өсуіне үлкен серпіліс берді. 1919 жылдың соңына қарай 1719 жұмысшының көп бөлігі жылуландырылмаған және электр жарығы жоқ, температурасы нөлден төмен және желдің жылдамдығы сағатына 100 шақырымға жуық металл үйлерде тұрды. 1922 жылы Yacimientos Petrolíferos Fiscales (YPF) компаниясының құрылуы қаланың дамуына ықпал етті, ал президент Артуро Фрондизидің 1950 жылдардың соңындағы мұнай науқаны, көптеген шетелдік компанияларды тарту арқылы осы процесті одан әрі жеделдетті. Қала осы өнеркәсіптің айналасында қалыптасты, тіпті қазіргі таңда бұл жағдай едәуір өзгергенімен, оны әлі де "Ұлттық мұнай астанасы" деп атайды. Рада Тилли жағажай ауылы 1948 жылдың 24 шілдесінде негісталды және бүгінде Аргентинадағы маңызды туристік орталықтардың бірі болып табылады. Мұнай өндірісінің көлемі азайып бара жатқандықтан, аймақ жел энергетикасына көш бастады. Серро Ченке және оны қоршаған төбелердегі жел турбиналары Оңтүстік Америкадағы ең ірі жел электр стансасын құрайды және Комодоро қаласының энергия қажеттілігінің 20 пайызын қамтамасыз етеді.
Comodoro Rivadavia (komoˈðoɾo riβaˈðaβja), often shortened to Comodoro, is a city in the Patagonian province of Chubut in southern Argentina, located on the San Jorge Gulf, an inlet of the Atlantic Ocean, at the foot of the Chenque Hill. Comodoro Rivadavia is the most important city of the San Jorge Basin, and is the largest city in Chubut as well as the largest city south of the southern 45th parallel. The city is often referred to simply as Comodoro. It was at one time the capital of the Comodoro Rivadavia Territory, which existed from 1943 to 1955. The territory was a part of Chubut before and after its creation, and the city became the capital of the Escalante Department. It had a population of 137,061 at the , and grew to 182,631 by the 2010 census. The discovery of oil in 1907 boosted economic growth in Comodoro Rivadavia. By the end of 1919, most of the 1719 workers were given accommodation in small metal sheet houses without any heating or electric light with temperatures below zero and winds near 100 km/h. The establishment of Yacimientos Petrolíferos Fiscales (YPF) in 1922 led to the development of the town, further accelerated in the late 1950s by President Arturo Frondizi's oil campaign to foster the installation of numerous foreign companies. The city evolved around this industry, and even today when this panorama has changed substantially, it is still called the "National Oil Capital." The beach village Rada Tilly was founded on July 24, 1948, and today is an important hub for tourism in Argentina. Oil production has begun to decline in quantity but the area has been turning its attention to wind power. Windmills on Cerro Chenque and surrounding hills comprise South America's largest wind farm and provide 20% of Comodoro's energy needs.
Халық саны
Комодоро Ривадавианың 2010 жылы 182 631 тұрғыны болды, 2001 жылы 135 632, ал 1991 жылы 124 104 адамды құрады. 2001 мен 2010 жылдар арасында қаланың халқы шамамен үштен бірге өсті, ал 1991 мен 2001 жылдар арасында 9,2% өсім болды. Екі кезеңде де еліміздің орташа көрсеткіші шамамен 11% құрады, бұл Аргентинамен салыстырғанда қалада халық санының айтарлықтай үдеген өсуін көрсетеді. Қаланың мөлшері Комодоро Ривадавианы елдің 20-шы ірі қаласы және Оңтүстік Патагониядағы ең ірі қаласы етіп көрсетеді, ол Чубуттан Тьерра-дель-Фуэгоға дейін созылады.
Comodoro Rivadavia had a population of 182,631 inhabitants in 2010, compared to 135,632 in 2001 and 124,104 in 1991. The city grew by about a third between 2001 and 2010, compared to an increase of 9.2% between 1991 and 2001. The national average was of around 11% in both periods, representing a notable acceleration in population growth for the city in comparison to Argentina. The city size places Comodoro Rivadavia as the 20th largest city of the country and the largest in South Patagonia, which goes from Chubut to Tierra del Fuego.
Өнеркәсіп және сауда
Қаланың сауда және өнеркәсіптік қызметі аймақтағы ең маңыздысы болып табылады. Қаланың негізгі салалары: химиялық өнімдерді өндіру, құрылысқа арналған бетонды өңдеу, тұз өндіру, индустриалды үйлер жасау, кеме жасау, металлургиялық өнімдер, суытылған өнімдер, өнеркәсіптік фабрикалар, қорыту, тоқыма өнеркәсібі, блоктар мен кірпіш және цемент.
The commercial and industrial activities of the city are the most important in the region. The main activities of the city are: production of chemical products, elaborated concrete, salter, fabrication of industrial houses, shipyard, metallurgical products, refrigerated products, industrial factories, casting, textile industry, blocks and bricks, and cement.
Мұнай өнеркәсібі
Мұнай өндірісі 1907 жылы Чубутта су іздеген бұрғылау қондырғысы мұнай тапқан кезде басталды. Аргентинаның мұнай өнеркәсібі Комодоро Ривадавиада құрылды және 1886 жылғы Ұлттық тау-кен кодексі (Codigo de Mineria de la Nación) оның дамуына көмектесті. Бұл кодекс мұнай кен орындары мемлекетке тиесілі екенін және жеке сектор оларды концессия арқылы пайдалана алатынын белгіледі. 1922 жылы президент Иполито Иригоеннің үкіметімен YPF (Yacimientos Petrolíferos Fiscales) – әлемдегі алғашқы мемлекеттік мұнай компаниясы құрылды. Бұл компания тұрғын үй салуды жақсарту, жаңа жұмыс орындарын ашу және денсаулық сақтауды ұсыну арқылы қоғамға көмектесті. Компанияны инженер Энрике Москони басқарды. 1933 жылы Комодоро Ривадавиада 1648 ұңғыма бұрғыланды, олардың 88,9% экономикалық жағынан тиімді болды. 1935 жылы Бірінші мұнай заңы қабылданды. Онда барлық мұнай бұрғылаудан алынған жалпы өнімнің 12% үлесі ұлттық және провинциялық мемлекеттерге берілетіні белгіленді, бұл заң әлі де күшінде. 1958 жылы президент Артуро Фрондизи 14 773 нөмірі бар заңға қол қойды, ол барлық мұнай кен орындарына үкіметтің толық құқығы бар екенін бекітті. 60-шы жылдардағы ең маңызды мұнай кен орындары Эль-Уэмуль және Пиедра-Клабада табылған. Сол онжылдықтың басында 20 ұңғыма бұрғыланды. 1977 мен 1986 жылдар аралығында Сан-Хорхе шығанағынан 100 миллион м³ мұнай өндірілді, ал мұнай қоры 40 миллион м³ жетті. 1979 жылы Сан-Хорхе шығанағының өндірісі 10 124 022 м³ мұнайға жетті. 2001 жылға дейін 5300 ұңғыма бұрғыланды, олардың 3000-ы экономикалық тұрғыдан тиімді болды. Ғасыр бойында жүргізілген геологиялық барлау жұмыстарының нәтижесінде қалған мұнай қоры 182 017 миллион м³ құрады. Сан-Хорхе шығанағы мұнай өндіруде жетекші орынды иеленеді. Аймақта күніне 46 000 м³ мұнай өндіріледі, бұл елдің жалпы мұнай өндірісінің 46% құрайды.
The oil production started in Chubut in 1907, when a drilling rig which was looking for water discovered oil instead. The Argentine oil industry started in Comodoro Rivadavia, and was facilitated by the 1886 National Mining Code (Codigo de Mineria de la Nación). This code established that the oil fields belonged to the State, and that they could also be exploited by the private sector by concession. In 1922 YPF (Yacimientos Petrolíferos Fiscales), the first state owned oil company in the world, was created by President Hipólito Yrigoyen's government. This company helped the society by improving the construction of houses, providing new jobs and health care. Engineer Enrique Mosconi was in charge of running the company. By 1933, 1,648 wells had been drilled in Comodoro Rivadavia; 88.9% of them were economically productive. In 1935 the First Oil Law was passed. It established that the National and provincial States would receive as contribution the 12% of the Gross Product from all oil drilling, which is still in effect. In 1958, Law Number 14,773 was signed by President Arturo Frondizi, establishing that the Government had exclusive ownership over all oil fields. The most important oil fields discovered during the 60's were El Huemul and Piedra Clavada. At the beginning of the same decade twenty wells were drilled. Between 1977 and 1986, 100 million m3 oil were drilled from San Jorge gulf, in the meantime the oil reserves reached 40 million m3; in 1979 the San Jorge gulf production reached 10,124,022 m3 of oil. Until 2001, 5,300 wells were drilled, of which 3,000 were economically productive. As a result of the exploratory activities developed during the century, the remaining reserves reach 182.017 million m3 of oil. San Jorge gulf is the leader in oil extraction. 46,000 m3 per day are extracted in the zone, representing 46% of total crude oil production in the nation.
География
Комодоро Ривадавия Аргентинаның оңтүстігінде, Чубут провинциясында, Сан-Хорхе шығанағының жағалауында орналасқан. Комодоро Ривадавия қаласынан 180 км қашықтықтағы Сармиенто қаласынан өнімдерді тасымалдау маршруттарын қысқарту мақсатында Сан-Хорхе шығанағы аймағында порт құру қажет болды.
Comodoro Rivadavia is situated in the south of Argentina in the province of Chubut, on the coast of San Jorge Gulf. It was necessary to create a port in the area of San Jorge Gulf in order to have shorter routes for transporting products from and to the town of Sarmiento, situated 180 km away from the city of Comodoro Rivadavia.
Құрылтай және тарихы
1908 жылдан бері шағын әрі нашар Масиел порты Комодоро Ривадавия қаласына келген жолаушылар мен жүктерді қабылдап келді. Ол ағаштан салынған және тек кішкентай кемелерді қана қабылдай алатын. 1923 жылы порттың құрылысы басталды. 1926 жылы құрылыс тоқтатылды, бірақ 1928 жылы ол қайта жалғасты.
Since 1908, the small and weak port Maciel received passengers and shipments that arrived at the city of Comodoro Rivadavia. It was built of wood and only could support small ships. In 1923, the construction of the port started. In 1926 the construction was stopped, but in 1928 it was resumed.
Бетон өндірісі
Сондай-ақ, бұл қалада Petroquimica Comodoro Rivadavia S. A. компаниясына тиесілі бетон зауыты орналасқан. Ол түрлі бетон түрлерін шығарады: стандартты Портленд цементы, пузоланды бетон, BCA, ARI, Caltex кірпіш қалауға арналған бетон, мұнай өнеркәсібі үшін бетон. 2002 жылы бетонның жалпы көлемі 228 000 тоннаны құрады.
The city also is home to a factory that produces concrete, property of Petroquimica Comodoro Rivadavia S. A. It produces different types of concrete: Standard Portland, Puzolanic, BCA, ARI, bricklaying concrete Caltex, concrete for oil industry. The total production of concrete for the year 2002 was 228,000 tons.
Жел энергиясы
Комодоро Ривадавия жел электр станциясының қуаты 18 820 кВт және 26 генератордан тұрады, ол Латын Америкасындағы ең ірісі болып табылады. Оны ұлттық энергия жүйесіне қосу жоспарлануда, бұл басқа аймақтарға энергия сатуға мүмкіндік береді.
The wind farm of Comodoro Rivadavia has a capacity of 18,820 kW with 26 generators, and is the most important in Latin America. Plans exist to connection it the national energy, which could allow the sale of energy to other regions.
Спорт
Комодоро Ривадавия қаласындағы ең маңызды спорт түрлері – баскетбол, футбол және автокөлік жарыстары. Сонымен қатар, жағажай спорты, дзюдо, регби және жеңіл атлетика да танымал. Комодоро Ривадавия қаласы «Гимнасия и Эгрима» (Комодоро Ривадавия) баскетбол командасының туған жері. «Наутико» және «Федерасьон Депортива» басқа жергілікті баскетбол клубтары. Ең танымал футбол клубтары – CAI (Comisión de Actividades Infantiles), Аргентинаның «B» турнирінде ойнайтын «Уракан» және «Клуб Атлетико Хорхе Ньюбери». Комодоро Ривадавияда көптеген команда қатысатын футбол лигасы бар, оның ішіндегі негізгі командалар – «Хорхе Ньюбери», «Уракан» және «Петрокимика». «Тиро Федерал», «Университарио», «Ферровиарио», «Усма» және «Португес» сияқты клубтар Комодоро Ривадавияның Бірінші А лигасында ойнайды. Жағажай спорты қалада кең таралды, ал Рада Тилли жағажайларының желді климаты осы спортты ұстануға өте қолайлы. 2008 жылы Рада Тиллиде жағажай спортынан әлем чемпионаты өтті.
The most important sports in the city of Comodoro Rivadavia are basketball, football and car racing, among others such as land yachting, judo, rugby and athletics. Comodoro Rivadavia is the home of the basketball team Gimnasia y Esgrima (Comodoro Rivadavia). Other local basketball clubs are Nautico and Federacion Deportiva. The most popular football clubs are CAI (Comisión de Actividades Infantiles), Huracán, which plays in the Argentine Tournament "B" and Club Atlético Jorge Newbery. Comodoro Rivadavia also has a football league in which many teams participate; the principal teams are Jorge Newbery, Huracán and Petroquímica. There are other clubs such as Tiro Federal, Universitario, Ferroviario, Usma, Tiro Federal and Portugues, which are located in the First A League of Comodoro Rivadavia. Land yachting has become very popular in the city and the beaches of Rada Tilly, together with the windy climate, are ideal to practise the sport. The World Championship of Landyachting was held in 2008 in Rada Tilly.