Кіріспе
Аргентинаның жоғары деңгейдегі әкімшілік бөлінісі – Аргентина провинциялары (жекешеде провинция) деп аталатын жиырма үш федеративтік штатқа және Аргентина Конгресінің шешімімен республиканың федералды астанасы болып табылатын Буэнос-Айрес автономиялық қаласына (ciudad autónoma) бөлінеді. Провинциялар мен астананың өздерінің конституциялары бар және олар федеративтік жүйеде өмір сүреді.
Argentina is divided into twenty three federated states called provinces (lang es, singular provincia) and one called the autonomous city (ciudad autónoma) of Buenos Aires, which is the federal capital of the republic (lang es) as decided by the Argentine Congress. The provinces and the capital have their own constitutions and exist under a federal system.
Тарих
Тәуелсіздік соғысы кезінде маңызды қалалар мен оларды қоршаған аймақтар кабильдоларының араласуы арқылы провинцияларға айналды. XX жылғы Анархия осы процесті аяқтады және бастапқы он үш провинцияны құрады. 1834 жылы Хухуй Салтадан бөлініп шықты, соның нәтижесінде он үш провинция он төртке дейін көбейді. Он жыл бөлініп тұрғаннан кейін Буэнос-Айрес провинциясы 1861 жылы Аргентинаның 1853 жылғы Конституциясын қабылдады, ал оның астанасы 1880 жылы федералдық аумаққа айналды. 1862 жылғы заң федералдық бақылаудағы, бірақ провинциялар шекарасынан тыс жерлерді ұлттық аумақтар деп белгіледі. 1884 жылы олар Мисьонес, Формоса, Чако, Ла-Пампа, Неукен, Рио-Негро, Чубут, Санта-Крус және Тьерра-дель-Фуэго провинцияларын құруға негіз болды. 1900 жылы Чилимен шекаралық дау туралы келісім Лос-Андес ұлттық аумағын құрды; оның жерлері 1943 жылы Хухуй, Салта және Катамаркаға қосылды. 1951 жылы Ла-Пампа және Чако провинцияларға айналды. Мисьонес 1953 жылы, ал Формоса, Неукен, Рио-Негро, Чубут және Санта-Крус 1955 жылы провинция мәртебесіне ие болды. Соңғы ұлттық аумақ – Тьерра-дель-Фуэго 1990 жылы Тьерра-дель-Фуэго, Антарктида және Оңтүстік Атлант мұхиты аралдары провинциясы болды.
Саяси ұйым
Аргентина – жиырма үш провинциядан және бір автономиялы қаладан, Буэнос-Айрестен тұратын федерация. Провинциялар әкімшілік мақсаттар үшін департаменттерге және муниципалитеттерге бөлінеді, Буэнос-Айрес провинциясынан басқа, ол партидоларға және локалитеттерге бөлінеді. Буэнос-Айрес қаласының өзі коммуналарға (comuna) және ресми емес аудандарға (barrios) бөлінеді. Провинциялар федералды үкіметке жүктемеген барлық билікті өздерінде сақтайды; олар өкілдік республикалар болуы керек және Конституцияға қайшы келмеуі керек. Бұдан өзге, олар толық дербестікке ие: өздерінің конституцияларын қабылдайды, жергілікті билік органдарын еркін құрайды, табиғи және қаржылық ресурстарын иеленеді және басқарады. Осылайша, әр провинцияның өз провинциялық заңдары мен сот жүйесі, жоғарғы соты, губернаторы, тәуелсіз полиция күштері және конгресі бар; сегіз провинцияда заң шығарушы орган екі палаталы – жоғарғы палата (Сенат) және төменгі палата (Депутаттар палатасы), ал қалған он бес провинцияда және Буэнос-Айрес қаласында бір палаталы. Егер қандай да бір провинцияда немесе федералды астанада бүлік, көтеріліс, аумақтық шабуыл немесе Ұлт заңдарына қарсы басқа да нәрсе туындаса, Конгресс, тіпті зардап шеккен тараптан ресми өтініш болмаған жағдайда да, федералдық араласуды жариялауға құқылы. Конгресс отырыс кезінде болмаса және шешім қабылдай алмаса, Президент мұндай араласуды жарлық етуге құқылы, бірақ бұл жарлық Конгресс палаталарының дереу жиналуынан кейін қайта қаралуға жатады. Араласу жарияланғаннан кейін, зардап шеккен провинцияның үкіметі толығымен немесе ішінара, Конгресс шешіміне байланысты дереу таратылады, ал Президент белгілі бір мерзімге, төтенше жағдай аяқталғанға дейін қызмет ететін өкілді немесе араласушыны тағайындайды. 1983 жылдан бері төрт провинцияға араласу жасалды: Катамарка, Корриентес (екі рет), Сантьяго-дель-Эстеро (екі рет) және Тукуман. 20 ғасырда кейбір провинцияларда дәстүрлі түрде бір отбасы басқаратын үкіметтер болды (мысалы, Катамаркадағы Саади отбасы немесе Неукендегі Сапаг отбасы); 2009 жылдың өзінде де бір провинцияда осы жағдай сақталды: Сан-Луис провинциясы 1983 жылдың желтоқсанынан бері Родригес Саа отбасы тарапынан үздірілмей басқарылуда. Буэнос-Айрес қаласы Конституциясының 61-бабында белгіленгендей, "Дауыс беру құқығы еркін, тең, құпия, жалпыға бірдей, міндетті және жинақталмайды. Шетелдік азаматтар осы құқықпен, оған байланысты міндеттермен бірге, осы округте тіркелген Аргентина азаматтарымен тең дәрежеде, заңда белгіленген тәртіппен пайдаланады".
Облыстардың тізімі
+ Аргентина провинциялары Провинция Елорда Екінші елорда Заңмен анықталды 27,589 Тығыздығы км²-ге Автономды қала Буэнос-Айрес N/A N/A DF 3,120,612 15372.47 Буэнос-Айрес Ла-Плата Ла-Матанса және Генерал-Пуэрредон BA 17,569,053 57.12 Катармарка Сан-Фернандо-дель-Валье-де-Катармарка Тиногаста CT 429,556 4.18 Чако Ресистенсия Пресиденте-Роке-Саэнс-Пенья CC 1,142,963 11.47 Чубут Раусон Комодоро-Ривадавия CH 603,120 2.68 Кордова Кордова Рио-Куарто CB 3,978,984 24.06 Корриентес Корриентес Гоя CN 1,197,553 13.57 Энтре-Риос Пара́на ER 1,426,426 18.10 Формоса Формоса FM 606,941 8.42 Хухуй Сан-Сальвадор-де-Хухуй Сан-Педро-де-Хухуй JY 797,955 14.99 Ла-Пампа Санта-Роса Хенераль-Пико LP 366,022 2.55 Ла-Риоха Ла-Риоха Чилесито LR 384,607 4.28 Мендоса Мендоса Гуаймальен MZ 2,014,533 13.53 Мисьонес Посадас Обера MN 1,280,960 42.98 Неукен Неукен Кутраль-Ко NQ 726,590 7.72 Рио-Негро Виедма Сан-Карлос-де-Барилоче RN 762,067 3.75 Сальта Сальта Сан-Рамон-де-ла-Нуэва-Оран SA 1,440,672 9.26 Сан-Хуан Сан-Хуан Каусете SJ 818,234 9.12 Сан-Луис Сан-Луис SL 540,905 7.04 Санта-Крус Рио-Гальегос Калета-Оливия SC 333,473 1.36 Санта-Фе Санта-Фе Росарио SF 3,556,522 26.73 Сантьяго-дель-Эстеро Сантьяго-дель-Эстеро Ла-Банда SE 1,054,028 7.73 Тьерра-дель-Фуэго, Антарктида және Атлант мұхиты аралдары Ушуая Рио-Гранде TF 190,641 8.96 Тукуман Сан-Мигель-де-Тукуман Монтеро́с TM 1,703,186 75.61