Кіріспе

Солтүстік Аризонадағы қорғалатын аумақ – Кайбаб ұлттық орманы («KYbab») Аризонаның солтүстік-орталық бөлігінде Гранд-Каньонның солтүстік және оңтүстік жиектерімен шектеседі. Оның 1,6 миллион акр (650 000 га) жері үш бөлікке бөлінген: Солтүстік Кайбаб рейнджерлік ауданы (Фредониядағы кеңселер), Тусаян рейнджерлік ауданы (Гранд-Каньондағы кеңселер) және Уильямс рейнджерлік ауданы (Вильямстағы кеңселер). Оны АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқарады. Гранд-Каньон ұлттық паркі Солтүстік Кайбаб пен Оңтүстік Кайбабты (Тусаян және Уильямс) бөліп тұрады. Оңтүстік Кайбаб 1422 шаршы миль (3683 км²) алқапты, ал Солтүстік Кайбаб 1010 шаршы миль (2616 км²) алқапты құрайды. Орманның биіктігі оңтүстік-батыс бөлігінде 1676 метрден басталып, Уильямс рейнджерлік ауданындағы Кендрик шыңында 3175 метрге жетеді. Орманның бас кеңсесі Вильямс қаласында орналасқан.

Солтүстік Кайбаб

Кайбаб жазығы төменгі биіктіктермен қоршалған арал тәрізді. Биіктігі 9215 футқа (2800 метрге) дейін жететін жазық оңтүстігінен Үлкен Каньонмен, шығысы мен батысынан Колорадо өзенінің салаларымен, ал солтүстігінен тік жартастармен шектеледі.

Солтүстік Кайбаб тарихы

Солтүстік Кайбаб рейнджерлік округі 1893 жылы жалпы қолданыстан алынып, Гранд-Каньон орман қорығының құрамына енген жерлердің бір бөлігі болды. Президент Теодор Рузвельт 1906 жылы Гранд-Каньон аң аумағын құрды. Кейбб ұлттық орманының ішіне кіретін бұл аң аумағы "аңдар мен құстарды қорғау үшін арналған" және "олардың көбеюіне жағдай жасау мақсатында құрылды". 1908 жылы Гранд-Каньонның солтүстігіндегі орман қорығы, аң аумағымен бірге, Кайбаб ұлттық орманы деп аталды. 1919 жылы Гранд-Каньонды қоршаған орман шаруашылығы жерлерінен Ұлттық парк құрылды. 1934 жылы Гранд-Каньонның оңтүстігіндегі Тусаян ұлттық орманы Кайбаб ұлттық орманымен біріктіріліп, қазіргі орман шекараларын құрады. 1972 жылға дейін Солтүстік Кайбаб екі рейнджерлік округтен – Биг-Спрингс және Джейкоб-Лейк округтерінен тұрды. Олардың әрқайсысының бас кеңсесі шалқақтап орналасқан, әсіресе Биг-Спрингс округінде. Екі округ біріктіріліп, каньонның солтүстігіндегі орман аумағы Солтүстік Кайбаб рейнджерлік округіне айналды, ал округтік рейнджерлік станциясы Фредонияға көшірілді. Кайбаб ұлттық орманының бас кеңсесі Аризона штатының Уильямс қаласында орналасқан.

Солтүстік Кайбаб климаты

Солтүстік Кайбабтың климаты, Кайбаб жазығын қамтиды, қарлы таулы климат болып табылады және Көппен климаттық жіктелімі бойынша Dsb/Csb деп жіктеледі, бұл көбінесе континенттік климат деп аталады. Бұл аймақта екі метеостанция орналасқан: Якоб көлі, жазықтың орталығында, және Биік Періште Рейнджер станциясы, оңтүстікке қарай және биіктігі жоғарырақ жерде. Биіктіктің артық болуы Биік Періштедегі төмен температура мен Якоб көлімен салыстырғанда жауын-шашынның көп болуында көрінеді. Кейбір климаттанушылар қалайтын қоңыржай және континенттік климат арасындағы изотермияны қолданып қарағанда, Биік Періште Рейнджер станциясы Dsb, яғни жылы жазғы ылғалды континенттік климаттың құрғақ жазғы түрі. Солтүстік Кайбаб Csb немесе Dsb климаты үшін ерекше, себебі жаздың басында жауын-шашын аз болады, ал шілде және тамыз айларында жауын-шашын көбейеді (Солтүстік Америка муссонының әсерінен). Содан кейін күз айларында сәл құрғақ кезең, одан кейін желтоқсаннан наурызға дейін ылғалды кезең бақыланады. Бұл аймақтағы жаз күндері жылы, ал түндері салқын болады. Қыс суық, әсіресе түндері, және қарлы. Якоб көлінде жылына орташа алғанда қар жауады, ал Биік Періште Рейнджер станциясында .

Оңтүстік Кайбаб

Оңтүстік Кайбаб Тусаян және Уильямс рейнджерлік аудандарын қамтиды. Тусаян рейнджерлік ауданы Баадж Нуавджо И'та Куквени – Ұлы Каньон ұлттық ескерткішінің ата-бабалық іздерінің бөлігі болып табылады.

Өсімдіктер

Орман өсімдіктері биіктікке және күнге қарайтын беткейге байланысты өзгеріп отырады. Басты ағаш түрлері: ponderosa қарағайы, Дуглас шыршасы, Энгльман шыршасы, қайын, көк шырша, емен, пиньон қарағайы және арша. Олар ландшафттың сұлулығын арттырып, топырақты бекітеді, сондай-ақ жануарлар мен құстарға пана және тамақ береді. Биіктік төмендеген сайын ағаштардың орнына ащы жусан, Гамбел емені, ақ жусан және тік жарғақты гүл пайда болады. Орман ішінде ағаш өспейтін белгілі бір аймақтар кездеседі.

Жабайы табиғат

Көптеп кездесетін ірі жабайы жануарлар: Куес аққұйрықты бұғысы, қашан бұғысы, бұғы, жылқы мүйізді марал, жабайы түйеқұс және койот. Пума, қара мысық және қара аю сирек көрінеді. Орман мен ұлттық саябақта өмір сүретін бизондар Аризона штатының меншігінде, ол ұлттық орман ішінде аң аулауға рұқсаттар береді. Бизондар 1900 жылдардың басында солтүстік Аризонаға мал шаруашылығының бір бөлігі ретінде, оларды мүйізді малмен будандастыру үшін әкелінді. Кейбаб ұлттық орманындағы кең таралған шағын жануарларға сүңгуірлер, дала тышқандары және Аберт сүңгуірлері жатады. Қырғақтар, кішкентай кесірткелер және жыланбас сирек кездеседі. Көптеп таралған құстар – көкшіл құстар, қызылкөздер, Стеллердің сұңғақтары, ағашқорлар және басқа да тоқылдақтар, қарғалар, түрлі түсті құмырсқақтар, қара қарғалар және түрлі түрдегі бүркіттер. Жарғақтар да саябақта кездеседі.

Көрікті жерлер

Парк маңындағы тарихи Спринг Вэлли кабинасы, Аризона штатының Уильямс Рейнджер ауданында, "Көрінісі бар бөлмелер" Аризона кабинасын жалға беру бағдарламасы арқылы жалға алуға қолжетімді. Кабина 1917 жылы салынған. Бұл ғимарат күзет станциясында жұмыс істеген рейнджерлердің тұрғын үйі болды. Бункаус бастапқы кеңсе қызметін атқарды. Гранд-Каньоннан оңтүстікке қарай бір шақырым жерде орналасқан Хулл кабинасы, Гранд-Каньонның оңтүстік жиегіне жақын жердегі ең көне сақталған тарихи кабина. Бұл қарапайым кабина 1889 жылы қой шаруашылығының бір бөлігі ретінде салынған, ал 1907 жылы Орман шаруашылығы қызметі оны рейнджерлер станциясы ретінде пайдалану үшін сатып алған. 1985 жылы кабина Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Хулл кабинасын да "Көрінісі бар бөлмелер" бағдарламасы арқылы жалға алуға болады. Үш акрлық балық аулау нысаны – Перкинс резервуары, алтын сазан балығына арналған аймақ. Жақында заңсыз жасыл күнбалықтардың тасталғанына байланысты резервуардан су төгілді.