Англиядағы Deal қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Англиядағы қала

Дил – Англияның Кент графтығындағы жағалау қаласы. Ол Солтүстік теңіз бен Англия бұғазының қосылатын жерінде, Доверден солтүстік-шығысқа қарай 8 миль (13 км) және Рамсгейттен оңтүстікке қарай 8 миль (13 км) жерде орналасқан. Бұл бұрынғы балық аулау, кен өндіру және гарнизондық қала, оның тарихы Даунс бұғазындағы тікелей тоқтау орнымен тығыз байланысты. Дилге жақын жерде Уолмер орналасқан, бұл Юлий Цезарь Британияға алғаш рет осы жерден келген болуы мүмкін. Дил 1278 жылы Синк Порттарының "қосалқы порты" ретінде танылды және Англиядағы ең қарбалас портына айналды. Бүгінде ол теңіз жағалауындағы демалыс орны, оның сүйкімді көшелері мен үйлері, сондай-ақ көптеген ежелгі ғимараттар мен ескерткіштер оның тарихын еске түсіреді. 1968 жылы Мидл-стрит Кенттегі алғашқы ескерткіштерді қорғау аймағы болып жарияланды. Францияның жағалауы шамамен 25 миль (40 км) қашықтықта орналасқан және ашық күндері көрінеді. Тюдор дәуірінде салынған Дил қамалын сол кездегі король Генрих VIII тапсырыс беріп салғызған, оның жоспары гүлге ұқсайды.

Тарих

Дил алғаш рет 1086 жылғы "Домсдей кітабында" ауыл ретінде тіркелген, онда ол Адделам деп аталады. 1158 жылы Дела, ал 1275 жылы Дейл деп есімделген. Атаудың шығу тегі – көне ағылшын тіліндегі "dael" сөзі, мағынасы "долина", қазіргі ағылшын тіліндегі "dale" сөзімен туыс. Дил 13 ғасырдың соңына қарай портолық қалаға айналды. 1495 жылы қала ағылшын тағына талапкер Перкин Уорбектің құныға тырысқан орны болды. Оның қолдаушылары Генрих VII-ге адал жергілікті тұрғындармен Диль шайқасында жағажайда шайқасты. Генрих VIII қаланың төңірегіне Сандаун, Дил және Уолмер қамалдарын шетелдік теңіз шабуылынан қорғау үшін салған. 1699 жылы тұрғындар қаланы корпорациялау (инкорпорациялау) туралы петиция берді, себебі бұрын қала Сандвичтің билігінде болған және сол қаланың мэрі тағайындаған өкіл басқарған; Уильям III өзінің жарғысымен қаланы Дил мэрі, қазылар және қауым атымен біріктірді. Дил қалалық үйі, бұрынғы Дил кенттік кеңесінің отырыс орны, 1803 жылы құрылысын аяқтады. 1861 жылы қалада Корольдік теңіз депосы ашылды. 1989 жылы оны Уақытша Ирландия Республикалық Армиясы бомбалады, нәтижесінде 11 музыкант қаза тапты.

Теңіз тарихы

Дилдің жағалауының атақты Гудвин құмдарына жақын орналасуы, Британ суларындағы теңіз саяхаттары тарихында оның жағалау суларын баспана да, қауіп те болатын орынға айналдырды. Даунс – қала мен құмдар арасындағы су алабы, табиғи түрде қорғалған тұғыр болып табылады. Бұл жерде желкенді кемелер қолайлы жел күтіп, Солтүстік теңізге шығуға немесе батысқа қарай Ла-Манш арқылы жүзуге дайын тұратын. Лондоннан (желкенді кемелер дәуірінің көп бөлігінде әлемдегі ең ірі порт) Ла-Маншқа бағыт алған кемелер, көбінесе батыс желмен (көптеген жағдайларда батыстан соғатын) кететін. Солтүстік Форлендтің оңтүстігінен бұрылып, одан әрі жүру үшін оларға қарсы соққан сол желді кездестіретін. (Каналдан Лондонға қарай сапарлаған кемелер үшін керісінше жағдай орын алады: батыс желдері сапардың соңғы кезеңін қиындатады.) Желдің бағыты сәл өзгеруін күтіп, төрт-бес жүз кемеге дейін күтіп тұру жиі кездесетін. Қолайлы желдің пайда болуымен, тұғырдағы кемелер асығыс түрде аяқ астындағы бекіткіштерін көтеріп, желкендерін жаятын. Ал қарсы бағытта жүзетін кемелер жел бұрылғандықтан Даунсқа ішкі аймаққа кіріп, тұғырға түсуі мүмкін. Сандвич портының лайланып толуына байланысты, Даунстағы кемелерді жаңа азық-түлікпен, жабдықтармен және керек-жарақтармен қамтамасыз етудің жалғыз жолы – жағалаудан тікелей іске қосылған қайықтар арқылы болатын. Бұл Дил үшін маңызды сауда саласы болды және бу кемелері желкенді кемелерді ығыстырғанға дейін жалғасты. Дил сонымен қатар Лондонға жолаушыларға қолайлы қону орны болды, бұл сапарды аяқтау үшін қолайлы желді ұзақ күтуден сақтап қалады. Бұған қоса, сыртқа қарай бағыт алған кемелерді қуып жете алуға және оларға қосылуға мүмкіндік берді. Даунстың бір мәселесі – тұғырдың сақтау қабілетінің нашарлығы. Ол әктастан тұрады, бұл ең қолайлы материал емес. Сондықтан, кемелер күшті желде, әсіресе солтүстіктен солтүстік-шығысқа немесе оңтүстік-шығысқа қарай соққанда, аяқ астындағы бекіткіштерін сүйреп алып жүруі жиі кездесетін, себебі бұл бағыттарда желдің әсері азырақ болатын. Бұл қала үшін қосымша табыс көзі болды, өйткені көптеген кемелер қайықшылардың көмегімен құтқарылды. 1860 жылдардың соңында Даунстың маңызы азайды, себебі бу кемелерінің бәсекелестігі жылдамдықты маңызды коммерциялық факторға айналдырды. Желдің қарсы соғуынан жеңілу үшін желкенді кемелер буксирлерді пайдалана бастады. 1880 жылдары тұғырдың негізгі қолданылуы шағын желкенді кемелерге айналды. Мысалы, 1771 жылы Джеймс Кук Австралияға жасаған алғашқы сапарынан оралғанда, Дилге қонды және Англия топырағына ең бірінші аяқ басқан адам болды. Тұғыр қазір де халықаралық және аймақтық кемелермен пайдаланылуда, бірақ бұрынғыдан әлдеқайда аз көлемде (кейбір тарихи есептерде жағалаудан жүздеген кемелерді көруге болатындығы айтылады). 1672 жылы Дилде шағын әскери-теңіз базасы құрылды, онда дүкендер мен кішігірім жөндеу орындары болды. База қақпасының сыртында бастапқыда семафор мұнарасы ретінде пайдаланылған ғимарат бар, ол Лондонғы Адмиралтействомен байланыс құру үшін жоспарланған, бірақ 1855 жылы уақыт шары мұнарасына айналдырылды және бүгінге дейін мұражай болып табылады. Диль теңіз және жергілікті тарих мұражайы 1803 жылға дейін салынған жеңіл өнеркәсіп ғимараттарының тарихи кешенінде, Санкт-Джордж жолында орналасқан. Онда қаланың теңіз, өнеркәсіп, тұрмыстық және демалыс тарихын баяндайтын көрнекіліктер мен артефакттар жинағы бар.

The proximity of Deal's shoreline to the notorious Goodwin Sands has made its coastal waters a source of both shelter and danger through the history of sea travel in British waters. The Downs, the water between the town and the sands, provides a naturally sheltered anchorage. Positioned at the eastern end of the English Channel, this is where sailing vessels would wait for a favourable wind, either to proceed into the North Sea, or, heading to the west, down the Channel. Ships going from London (the largest port in the world for much of the age of sail) to the Channel would leave under a fair wind (largely westerly), would turn south past the North Foreland and then find the same wind to be against them to go any further. (The reverse is true for ships heading for London from the Channel: a westerly wind prevents the last part of their journey.) It was common to find four or five hundred ships waiting for a slight change in wind direction that would allow them to proceed. When a useful wind shift occurred, those in the anchorage would be hastily weighing anchor and setting sail, whilst some ships heading in the opposite direction might now be entering the Downs to anchor, as the wind had turned against them. When the port of Sandwich silted up, the only way to provide ships in the Downs with fresh provisions, stores and equipment was in boats launched directly from the beach. This was an extensive trade for Deal, and lasted until steam ships took over from sail. Deal also provided a convenient landing place for passengers for London, potentially saving a long wait for a fair wind to finish a voyage; it also allowed outward bound ships to be caught up with and joined. One problem with the Downs was the quality of the holding ground of the anchorage. It consists of chalk, which is not the best material. Hence it was common for ships in the roadstead to drag their anchors in strong winds, especially those from north round to east northeast or from the southeast, as these directions were less sheltered. This provided salvage work as an additional source of income for the town, with many ships being saved by help from the boatmen. The importance of the Downs started to reduce from the late 1860's, as competition from steamships made speed an important commercial consideration. Sailing ships began to employ tugs to overcome adverse winds. By the 1880s, the only common usage of the anchorage was by small sailing vessels. Deal was, for example, visited by Lord Nelson and was the first English soil on which James Cook set foot in 1771 on returning from his first voyage to Australia. The anchorage is still used today by international and regional shipping, though on a scale far smaller than in former times (some historical accounts report hundreds of ships being visible from the beach). In 1672, a small Naval Yard was established at Deal, providing stores and minor repair facilities. Just outside the gates of the yard there is now a building originally used as a semaphore tower planned to be used as a communication link to the Admiralty in London but converted to a timeball tower, in 1855 which remains today as a museum. The Deal Maritime and Local History Museum is housed in an historic complex of light industrial buildings in St George's Road, dating from 1803. It contains a series of displays and artefacts, narrating the town's maritime, industrial, domestic and leisure history.

Қайықшылар

Диль қайықтарының иелері өздерінің жергілікті салынған кемелерін ашық жағадан шығарып, кемеге отырғызуда шеберліктерімен және батылдықтарымен әйгілі болды. Үлкен кемелердің суға түсуіне тек ең қатал ауа райы ғана кедергі келтіретін. Әртүрлі жұмыстар атқарылды. Даунсқа еңірленген кемелерге азық-түлік пен жабдықтар жеткізілді, ал почта бөлімі хаттарды жеткізу және алу үшін төлем жасады. Баласт (жағадан тиелген құм-қиыршық тас) сатылатын. Жолаушылар кемелерге тасылып, қайта оралатын. Даунста кемелердің якорьларын жоғалтуы жиі кездесетін жағдай – төтенше жағдайда кабельдің үзілуі немесе кабель немесе якорь тізбегінің жыртылуы. Бұл қайықшылар үшін екі түрлі жұмыс көзі болды. Біріншіден, Даунсты жоғалған жабдықтардан мүмкіндігінше таза ұстау қажет еді, әйтпесе басқа кемелердің якорьлары оларға ілігіп, салмақ түсіруге кедергі келтіруі мүмкін. 1607 жылы екі қайықшы жоғалған якорьларды іздеп табу мен қалпына келтіргені үшін жылына 30 фунт стерлинг алды, көптеген якорьдар құтқарылды. 1866 жылдан бастап 3 жыл ішінде Даунстан 600-нан астам якорь шығарылды – сол кезде Сауда кеңесі осы жұмыстың төлемін жасады. Екіншіден, якорьін жоғалтқан кеме оны ауыстыруға мұқтаж болды. Қайықшылар әр түрлі өлшемдегі якорь және кабельдерді көптеп сақтап, одан қолайлысын үлкен жүк таситын қайыққа тиеп, мұқтаж кемеге сататын. Қалыпты ауа райында бұл төлем сатылған жабдықтың бағасына тең болар еді. Ауа райы нашар болғанда, якорь беру құтқару операциясы ретінде қарастырылар еді, өйткені ол көбінесе кеменің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін. 1854 жылғы Сауда кемелері заңынан кейін құтқару талаптары бұрынғы жылдарға қарағанда әділ бағаланды және осы қызметті көрсету үшін қатты желге қарсы шыққан қайықшыларға айтарлықтай төлемдер жасалды. 1859 жылдың қараша айында 12 күн ішінде Даунсқа 30 якорь мен тізбек жеткізілді, олардың 17-сі бір күні жеткізілді. "Albion" қайығы ең көп табыс тапты: £2,022 8s 6d, ал басқа қайықтар әрқайсысы бірнеше жүз фунт тапты. Қайықшылар басқа да құтқару жұмыстарын жүзеге асырды – суға толып бара жатқан кеменің сорғыларын басқару үшін жаңа адамдарды жеткізуден бастап, құтқаруға келмейтін кемелерден жүктерді түсіруге дейін. Бірақ кейбір жағдайларда Гудвинс аймағында жағаға отырған кемелер құтқарылып, Адмиралтейство сотынан маңызды сыйлықтар алды. Дильден контрабандалық сауда кеңінен таралған, оның ең жоғары деңгейі 1737 жылы болды. Арнайы жылдам галералар (негізінен ескектермен жүретін қайықтар) салынып, тыныш тұманды ауа райында пайдаланылды, онда мемлекеттік кемелердің оларды ұстап алу мүмкіндігі аз болды. Осыған жауап ретінде 1784 жылы үкімет Дильге жазалау экспедициясын жіберді, оған теңіз жағалауында орналасқан теңіз кемелері қолдау көрсетті. Барлық қайықтар қиратылды немесе өртеліп, қайықшылардың күнкөріс көзінен айырылды. Бұл жазаға қарсы наразылық Наполеон соғыстары басталғанда ұмытылды, ал Даунста еңірленген көптеген әскери кемелерге олардың қызметі қажет болды.

The Deal boatmen were internationally famous for their skilled seamanship and bravery in operating their locally built craft, launching and recovering from the open beach. Only the severest weather prevented the larger of the working boats from being able to launch. A range of work was done. Provisions and supplies were taken out to ships anchored in the Downs, and the Post Office paid for mail to be taken out or landed. Ballast (in the form of shingle loaded from the beach) would be sold. Passengers were taken to and from moored ships. It was not unusual for a ship in the Downs to lose her anchor – either slipping the cable in an emergency or if a cable or anchor chain parted. This provided two sources of work for the boatmen. First, the Downs had to be kept as clear as possible of the obstruction that lost gear presented, otherwise the anchors of other ships could become entangled in them and prevent weighing. In 1607, two boatmen were awarded £30 a year for sweeping for and recovering lost anchors, with substantial numbers being salvaged. In the 3 years from 1866, over 600 anchors were swept up from the Downs – at that time the Board of Trade paid for this to be done. Secondly, a ship that had lost her anchor would need to replace it. A large store of ground tackle of every size was kept by the boatmen, from which a suitable example could be loaded into one of the larger luggers and taken out and sold to the ship which needed it. In ordinary weather, this charge would be the fair cost of the gear sold. In severe weather, provision of an anchor would be classed as salvage, since it often prevented the loss of the ship. After the Merchant Shipping Act of 1854, the salvage claims became more fairly assessed than in prior years and substantial payments could be made to boatmen who launched into strong winds to provide this service. In November 1859, in 12 days 30 anchors and chains were supplied to ships in the Downs, 17 of them in one day. The lugger Albion earnt the most from this: £2,022 8s 6d, with other boats earning several hundred pounds each. Other salvage work was also done by the boatmen anything from supplying fresh men to man the pumps of a leaking vessel, to taking cargo off the wrecks of vessels that could not be saved though with some instances when abandoned vessels aground on the Goodwins were saved, yielding significant awards by the Admiralty court. An extensive smuggling trade existed from Deal, with a peak of activity in 1737. Special fast galleys (boats primarily propelled by oars) were built and used in calm misty weather, when the Revenue vessels had little chance of catching them. In response to this, in 1784 the government sent a punitive expedition of soldiers to Deal, supported by naval cutters stationed offshore. The boats were all smashed or burnt so depriving the boatmen of a means to make a living. The resentment at this community punishment was set aside when the Napoleonic wars started, and the many naval vessels anchored in the Downs needed their services.

Қайықшылар қолданатын қайық

XIX ғасырда қайықшылар бірнеше қайық түрлерін пайдаланған. Ең ірілері – «Дилл» жүк таситын қайықтары болған. Ғасырдың басында бұл кемелер үш мачталы болып келген. Алдыңғы және негізгі мачталарда суға батырылатын желкендері, ал кормада тұрақты желкені болған. Бас мачтаға jib желкені орнатылып, корма желкені ұзын тіреуге бекітілген. Қайықта жұмыс істеуге ыңғайлы болуы үшін немесе қыс мезгілінде негізгі мачтаны алып тастауға болады, сондықтан көбінесе екі мачта қолданылатын. 1840 жылдары негізгі мачта қолданыстан толығымен шығарылды. «Бірінші сыныпты» жүк таситын қайықтар («алдыңғы сөйлегіштер» деп те аталатын) 12 метрге дейін ұзын, 4 метрге дейін ені бар, корпусында 3,5 тонна салмақты 6 тонна жүкті тасыған. Олар клинкерлік құрылыммен жасалған және экипаж жасыру немесе ұйықтауға арналған жабық алдыңғы бөлігі бар, бірақ қалған бөлігі ашық болған. Осы үлкен жүк таситын қайықтар Даунсқа кемеге қосымша якорь тасыған. Кішірек жүк таситын қайықтар «мысықтар» деп аталған, олар үлкен қайықтардың көп бөлігін атқара алатын, бірақ жабық алдыңғы бөлігінің орнына, олардың арасына орнатылатын алынып тасталатын кабинасы болған. 1833 жылы Дилден 21 «бірінші сыныпты» жүк таситын қайық және 15 «мысық» жұмыс істеген. Сол жылы Дильден 54 төрт немесе алты ескекпен жүретін галералар жұмыс істеген. Бұл қайықтар орташа ұзындығы бар, жеңіл болған. Олар желкенмен де, ескекпен де жүре алатын, бір мачтаға суға батырылатын желкенді орнатуға болатын. Олар жолаушыларды Даунсқа кемелерге жеткізу үшін, сондай-ақ лоцмандарды түсіру және алу үшін пайдаланылған. Жүк таситын қайықтарды жағаға қарай, тізбектің «жұмсақтарынан» (көлдің артқы жағындағы тесік) өткізіп, жағаға қарай сырғанатып, жылдамдықпен төмен түсірген. Мақсаты – алдыңғы желкенді көтеріп, алғашқы толқындардан өту үшін жеткілікті инерция жинау болған. Жағаға ілінген якорьге жалғанған арқан желкенді көтеріп, қайықты толқындарға қарсы ұстап, дұрыс бағытта жылжуға көмектеседі. Егер жеткілікті жылдамдық жиналмаса, ауа райы тыныш болмаса, қайық жағаға параллель бұрылып, толқындармен қирауы мүмкін. Су көтерілген кезде теңізге қысқа қашықтықтағы жүзу жақсы іске қосуды қиындатқан, өйткені жылдамдық жинау үшін аз орын болған. Қайықтың жұмысы аяқталғаннан кейін, оны капитанның алдындағы жағаға жүзіп, жағаға тіреп, теңізде тұрған адам тізбекке капитан арқанын бекітуге дайын тұрған. Үлкен жүк таситын қайықты жағаға көтеру үшін капитанның жанында 20-30 адам қажет болған, содан кейін оны келесі іске қосуға дайын етіп бұруға болады. Бұл қауіпті жұмыс болған, өйткені адамдар ауыр салмақты басқара алмаса, қаза тауып немесе жарақат алуы мүмкін.

In the 19th century there were several types of boat used by the boatmen. The 2 largest were the Deal luggers. In the early part of the century, these were 3 masted vessels, with a dipping lug on the fore and main masts and a standing lug mizzen. A jib was set on a bowsprit and the mizzen sheeted to a long outrigger. The mainmast could be dispensed with to give more working room in the boat or in the winter, so it was common for just two masts to be used. The mainmast ceased to be used altogether in the 1840s. The "first class" luggers (often called "forepeakers") would be up to 38 feet (12 m) long, with a beam of 12 feet (4 m), carrying 6 tons of ballast in a hull that weighed 3 and a half tons. They were clinker built and had an enclosed forepeak in which the crew could shelter or sleep – but otherwise these were undecked, open boats. It was these larger luggers that would carry a replacement anchor out to a ship in the Downs. The smaller luggers were called "cats", able to do most of the work of the larger boats, but instead of the enclosed forepeak they had a removable cabin that could be set up between the thwarts. There were 21 first class luggers boat operating from Deal in 1833 and 15 cats. In the same year, 54 four or six oared galleys worked from Deal. These were lighter boats of between in length. They could be sailed as well as rowed, setting a dipping lug on a single mast. They were used for taking passengers out to ships in the Downs and for boarding and landing pilots. Luggers were launched bows first down the beach by slipping the chain that ran through the "ruffles" (a hole in the back of the keel) and travelled at gathering speed down greased wooden skids laid on the shingle. The intent was to gather enough momentum to get through the first waves encountered as the foresail was hoisted. A haul off rope, led to an anchor set off shore, could hold the boat up to the waves as the sail was hoisted and help the boat sheer off on the correct tack. If not enough speed was gained, unless the weather was calm, the boat would probably turn parallel to the beach and be smashed by the waves. At high water, the shorter run to the sea increased the difficulty of getting a good launch, as there was less space in which to pick up speed. When the boat's work was complete, beaching was done by sailing on to the beach in front of the capstan, with a man standing in the sea ready to fasten the capstan rope to the chain strop that went through the front of the keel. For a large lugger it would take 20 or 30 men at the capstan to then haul the boat up the beach and then turn it round ready for the next launch. This was a hazardous task in which men could be killed or injured if control was lost of the large weights being moved.

Әскери-теңіз кемежайы

1672 жылы Дилде Даунс бұғазында тұрып жатқан кемелерді жабдықтау үшін әскери-теңіз қоймасы салынды. Уақыт өте келе, ол қамалдың солтүстігінде шамамен бес акр жерді қамтыды. Осы орында сонымен қатар кемелерді азық-түлікпен жабдықтау алаңы да болды. Басқа теңіз портынан өзгешелігі, Дилде кемелерді тікелей тоқтатуға жағдай болмағандықтан, орнында бірнеше шағын жабдықтау қайықтары ұсталып тұрды; олар қажет болған жағдайда жабдықтарды, азық-түлікті, қызметкерлерді немесе құрал-жабдықтарды шенді жағалаудан шығарып тасымалдайтын. Аталған қойма 1864 жылы жабылды.

Казармалар

Корольдік теңіз жауынгерлері депосы Француз төңкерісі басталғаннан кейін көп ұзамай салынды. Бастапқыда, құрылымы көршілес атты және жаяу әскер казармаларынан (кейін Оңтүстік казармалар деп аталды) тұрды, олардың қасында Әскер және Әскери-теңіз күштері үшін жеке ауруханалар орналасқан еді. Кейіннен ауруханалар да казармаларға айналдырылды (соответственно Солтүстік және Шығыс казармалары деп аталды). 1861 жылдан бастап кешен Корольдік теңіз жауынгерлерінің ірі депосы ретінде пайдаланылды; жақында ол 1930 жылы осы жерге көшірілген Корольдік теңіз жауынгерлерінің музыка мектебімен әйгілі болды.

Кемежайлар

Дильдегі теңіз жағасы қала тарихында үш жеке айлақпен сәнленген. Біріншісі 1838 жылы салынды, оны сэр Джон Ренни жобалаған. Оның ағаш құрылымы 1857 жылғы дауылда қирағаннан кейін 1864 жылы темір айлақпен ауыстырылды. Бұл айлақ халыққа қызық беретін орын болды және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталды. 1940 жылғы қаңтарда минаға отырған голланд кемесі "Нора" оны соғып, ауыр зақым келтірді. Бұл айлақ кемелерге соғылған алғашқы жағдай емес еді, ал 1873 және 1884 жылдары болған бұрынғы соққылар кең жөндеуді талап еткен. Қазіргі айлақты сэр У. Халкроу және Партнерлер жобалаған, ол 1957 жылғы 19 қарашада Эдинбург герцогының қатысуымен ашылды. Дильдегі қазіргі айлақ Кенттегі толық сақталған жалғыз демалыс айлағы және ІІ санаттағы ескерткіш болып табылады.

Мұражайлар

Дилде бірнеше мұражай бар; көбісі Дилдің теңіз тарихымен байланысты. Диль қамалы мен Уолмер қамалын ағылшын мұрасы басқарады. Дильде Генрих VIII патшалық кезіндегі оқиғалар туралы көрме бар, ол оның салынуына себеп болған басқыншылық қатеріне алып келді, сонымен қатар оның кейінгі тарихына қатысты материалдар да бар, ал Уолмердегі көрмелер Уолмердің Тюдор дәуірінен кейінгі Лорд-уорденнің резиденциясы ретіндегі рөліне назар аударады. Солтүстік Дилде үшінші Тюдор қамалының қираған қалдықтары да бар. Диль теңіз және жергілікті тарих мұражайында қайықтар, контрабандалық галереялар және кемелердің модельдері қойылған. Сондай-ақ, онда құтқару кемелерінің тарихы мен жергілікті приход тізілімдері де сақталған. Ал Таймбол мұнарасы мұражайы кемелер үшін уақытты дұрыс анықтаудың маңыздылығына және оның орналасқан ғимаратының атқаратын рөліне тоқталады. Кент қозғалыстағы бейне мұражайы (Кент MOMI) қозғалатын бейненің терең тарихын зерттейді – шаммен жарықтандырылған сиқырлы фонарьлар мен қолмен боялған слайдтардың дәуірінен бастап, Виктория заманындағы визуалды тәжірибелерге және киноның пайда болуы мен өркендеуіне дейін.

Газеттер

Дель "Шығыс Кент Меркьюри" газеті үшін төлем жасады, оны KM Group басып шығарады.

Радио

DCR 104.9FM (Dover Community Radio) Deal, Dover және Sandwich қалалары үшін арналған қауымдастық радио станциясы 2022 жылдың мамыр айында 104.9FM жиілігінде хабар таратуды бастады. Dover және аймақтың жергілікті бағдарламаларын, музыкасын және жаңалықтарын ұсынатын, сол аттас онлайн станция 2011 жылдың 30 шілдесінде іске қосылды. Бұған дейін DCR 2010 жылы құрылған подкаст қызметі болды. DCR 12 мамырда OFCOM-нан қауымдастық радио лицензиясын алды. Deal қаласын DR (Deal Radio) интернет-қауымдастық радиостанциясы да қамтиды, ол 24/7 контент – жаңалықтар, музыка, сұхбаттар ұсынатын онлайн StreetSide радиостанциясы. Deal қаласында сонымен қатар Heart, Gold, KMFM және BBC Radio Kent станциялары да хабар таратады.

Көлік

Қалаға Кент жағалау желісіндегі Дил теміржол станциясы қызмет көрсетеді, оны "Оңтүстік-шығыс" компаниясы басқарады. Лондон Сент-Панкрас Халықаралық және Рамсгейт қалаларына қатынайтын пойыздар бар. Сонымен қатар, Тонбридж арқылы Лондон Чарлинг Кроссқа дейін жүретін қызметтер де бар.

Спорт және демалыс

Дилде Лигадан тыс футбол клубы «Дил Таун» бар, ол «Чарльз» спорт алаңында ойнайды. Регби клубы «Дил & Бетсхангер Лайонс» Канада жолындағы ескі RM Дрилл Майдан алаңында ойнайды. «Дил» ескек клубы теңіз жағасында, пирсдің солтүстігінде орналасқан. Сәрсенбі күні жергілікті өнімдерді сататын фермерлік базар, сондай-ақ сенбі күні ұзақ жылдар бойы жұмыс істейтін базар бар. Қаланың «Deal High Street» көшесінің солтүстік жағында тәуелсіз сауда секторы және «High Street» көшесінде бірнеше дүкен желілері бар, бірақ кейбір сауда орындары бос тұр. «Lighthouse Music & Arts Venue» жанды музыка мен өнер шараларын ұсынады. «Дил» қаласындағы «Astor» театры музыкалық қойылымдар, тікелей театр, көрмелер, фильмдер, сабақтар мен үйірмелер ұсынады. 1981 жылға дейін «Дилде» екі кинотеатр болды, бірақ олар 1984 жылы «Куин-стрит» көшесіндегі «Cannon Classic» кинотеатрының жабылуымен бірге жабылды. Бұрынғы «Cannon Classic» кинотеатрының ғимаратында шағын кинотеатр қайта ашылса да, ол да 2007 жылы жабылды. «Дилдің» бұрынғы бинго залы «Регент», тағы бір арт-деко кинотеатры ғимараты 2008 жылы жабылды.

Климат

Ең жақын Ұлыбритания метеорологиялық қызметінің станциясы Лэнгдон шығанағында орналасқан. Дильдің теңіздік климаты қолайлы, жазда ыстық, қыста суық болады. Температура әдетте 3 °C (37 °F) пен 21.1 °C (70 °F) аралығында, ал ең жоғары және ең төмен температура көрсеткіштері 8 °C (18 °F) мен 31 °C (88 °F) аралығында болады. Теңіздің ақпан айында ең суық болатынына дәлелдер бар; ақпан айындағы ең жоғары температура қаңтар айындағы 16 °C (61 °F) температурасымен салыстырғанда 13 °C (55 °F) ғана тіркелген.

Танымал мәдениетте

Автор Рассел Хобан 1980 жылы шыққан, апокалипсистен кейінгі "Риддли Уокер" романында Дилді "Жақсы Шор" деп өзгертіп қолданады.