Кіріспе

1958 жылы Macmillan баспасында жарық көрген «A Mixture of Frailties» – канадалық жазушы Робертсон Дэвис жазған «Сальтертон трилогиясының» үшінші романы. Алғашқы екі кітабы – «Tempest Tost» (1951) және «Leaven of Malice» (1954). Трилогия 1986 жылы «Сальтертон трилогиясы» деген атпен бір томдық кітап ретінде қайта басылды. Трилогияның оқиғасы Онтарио штатындағы Сальтертон қалашығының тұрғындары төңірегінде өрбиді, бұл қалашақ Дэвис Queen's университетінде оқыған Кингстон қаласына ұқсас. Әр кітаптағы басты кейіпкерлер әртүрлі, бірақ кейіпкерлердің кейбіреулері басқа кітаптардан да кездеседі.

Сюжет

Фрейлтистің басты кейіпкері Моника Галл – әдемі, бірақ толыққанды жетілмеген ән дауысы бар жұмысшы табының қызы. Бірақ роман оны таныстырудан бұрын, «Жамандық тұқымы» аяқталғаннан кейін басталады, ондағы екі басты кейіпкер, Перл Вероника Вамбрас және Солли Бриджтауэр қазір үйленген, бірақ қиын жағдайға түсіп қалады. Соллидің қатал анасы Луиза Бриджтауэр қайтыс болғанда, оның адвокатынан басқа ешкім білмейтін зор байлыққа ие екені белгілі болады – 1 миллион доллардан астам, бүгінгі күні 9 миллион доллардан астам. Ол өсиетімен жас әйелдің Еуропадағы өнер саласында білім алуы үшін траст құруды тапсырады, оның ұлы ұл туғанға дейін. Қалған қаражаттың бәрі студентке беріледі. Солли ұл туғанға дейін ақшаға қол тигізе алмайды; оның жалғыз мұрасы – небәрі 100 доллар (сонымен қатар ол және Вероника қайтыс болған анасының үйінде тұрып, күтіммен ұстауы керек). Бұл Соллидің анасының оның және әйелінің қалауына қарсы үйленгені үшін кек алуы, бұл оқиға тікелей «Жамандық тұқымынан» туындайды. Моника Бриджтауэр трастының иегері болады және Англияға барып, дирижер болып жұмыс істейтін театрлық саңлақ, сэр Бенедикт Домданиел таңдаған бірнеше ұстаздан білім алады. Оның өміріндегі оқиғалар романның басты бөлігін құрайды. Темірқазыққа оралған Солли шектеулі қаражатпен Бриджтауэр мұралықтарын сақтап, Вероникамен бала сүйіп, шартты мұрасын алуға тырысады. Моника да қиын ананың қызы. Оның отбасы – христиан фундаменталистері, олар оның талантын жергілікті радиодағы музыкалық шоуда дін тарату үшін пайдаланады, ол ең жақсы әнші, бірақ Мониканың қабілетін бағаламайды. Моника бірнеше ұстаздан, соның ішінде өзін-өзі жеңілмеген композитор және подполье газетінің баспагері Жайлс Ревелстоуктан тәлім алады. Ревелстоук кейіпкері Дейвистің көптеген деректерге сүйенген композиторы Питер Уорлокқа (Филип Арнольд Хезельтин) негізделген, оның отбасы автордың Уэльстегі достары болған. Олар ақырында ғашық болады, Моника оның мұратына қолдау көрсетеді. Мониканың анасы қайтыс болады, ол жерлеуге оралғанда отбасына және туған қаласына қаншалықты жақын еместігін сезінеді. Англияға оралғанда Ревелстоук сыншылар тарапынан жоғары бағаланған опера жазады, бірақ дирижердің орнына тұруға тырысқанда өзін ұятқа қалдырады. Ашумен Мониканы қорлайды, ол оған хат жазып, қарым-қатынасты үзеді. Оны іздеп келгенде, газды қосып, өзін-өзі өлтіргенін, қолында оның хаты бар екенін көреді. Өзінің беделіне қауіптенген Моника хатты алып кетеді. Кейін коронердің тергеуінен Ревелстоук оны тапқан кезде әлі тірі болғанын біледі. Ол кеткеннен кейін газ ағымы тоқтаған және ол құсығынан уланбаса, аман қалар еді; Моника оны құтқара алатын еді, егер көмек шақыратын болса, бұл шешім оны мазалайды. Моника Канадаға оралып, Перлдің ұлы болғанын және траст таратылатынын біледі, бұл оны қуантады. Бос қалған Моника сэр Домданиелден үйлену туралы ұсыныс келген хат алады. Кітаптың соңында ол оған жауабын жібереді, бірақ оқырманға оның шешімі айтылмайды.

Тақырыптар

Кітап өмірдің кең спектрін зерттейді, қарапайым мен жоғарыны үйлестіреді: жылытылмаған пәтерлердегі лас едендер мен жуылмаған аяқтар, сонымен қатар көтеріңкі музыка мен көркем поэзияның сұлулығы. Күллі билікке ие баяндаушының жиі айтатын сырлы ойлары – бұл артық сөздер емес, олар романның негізгі ойларын ашады.

Қабылдау

Кітап жағымды пікірлерге ие болды, ал Эдмунд Фуллер «Нью-Йорк Таймс» газеті үшін жазған рецензиясында: «(Дейвис) мінездерді жанды дауыспен суреттейді, күлкіге толы, өмір мен өнер туралы білгір және көреген, тіпті қайғылы жағдайларды да сезімталдықпен көрсете алады. Қысқасы, Канададан шыққан, жақсы жаңа кітабы бар, толыққанды сыйлық сыйлайтын жазушы» деді. Әрбір кейіпкер ерекше көзге түседі, өмірге шындықпен келгендей, кемшіліктерімен бірге бейнеленген, және Дейвис оларға мол түсініктікпен қараса да, мақтанқорлықты және өзіне маңыз берушілерді жек көреді. Бұл – қатыгездік, ашкөздік және тіпті трагедияға толы, бірақ сонымен қатар даналық пен жеңіспен нәрленген комедиялық роман.