Жағаға шыққан киттің жарылуы: газдың жиналуы мен жарылыс әдістері

Кіріспе

Жағаға шығып қалған киттің жарылыс заттары немесе ыдырау салдарынан жарылу құбылысы. Бұл, егер кит өздігінен жағаға шығып кетсе, орын алады. Кит өлекселерін жою үшін, әдетте, теңізге сүйреп шыққаннан кейін, жарылғыш заттар да қолданылған, сондай-ақ жағажайларды тазалау жұмыстарының бір бөлігі ретінде де пайдаланылған. Бұл туралы алғаш 1928 жылы хабарланған, онда химиялық заттардың дұрыс қолданылмауынан кит өлексесін сақтау әрекеті сәтсіз аяқталған. Киттің жарылуына қатысты кеңінен таралған жағдай 1970 жылдың қараша айында Орегон штатының Флоренс қаласында тіркелді, онда Орегон тас жолы бөлімі (қазіргі Орегон көлік департаменті) шіріген балық тұмсығын жою үшін динамит қолданды. Жарылыс кезінде кит еті шамамен 244 метр қашықтыққа ұшып кетті, ал оның иісі ұзақ уақыт бойы сақталды. Американдық юморист Дейв Барри 1990 жылы жарылыстың теледидардағы бейнесін көргеннен кейін газет бағаншасында жазды, ал кейіннен KATU жаңалықтар арнасының бейнелері интернетте тарады. Бұл оқиға 2007 жылғы «Reno 911!» фильмінде де пародияланды. : Майами және 2018 жылғы австралиялық «Swinging Safari» фильмінде көрсетілді, содан бері 2023 жылы Майор Лигасының «Eugene Emeralds» командасы осы оқиғаны құрметтеді. 2004 жылы Тайваньда кит өлексесінің өздігінен жарылуы тіркелді, себебі ыдырап бара жатқан киттің ішінде газ жиналған. Када, Оңтүстік Африка, Исландия, Австралия, Дания және Ұлыбританияда да табиғи және жасанды жарылыстар туралы хабарлар келіп түскен. Үкіметтер жасанды жарылыстарды жүргізеді, ал Халықаралық кит аулау комиссиясы төтенше жағдайларда оларды мақұлдайды. Дегенмен, оның ұзаққа созылатын иісі үшін сынға ұшырады. 14 метрлік балық тұмсығы Орегонның орталық жағалауындағы Флоренс қаласының жағасына құлап түсті. Осы кезде Орегон жағалаулары штаттың автомобиль жолдары бөлімінің бақылауында болды, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерімен кеңескеннен кейін, китті динамитпен жоюды шешті, нәтижесінде қалған бөлшектер жануарлар жей алатын кішкентай болады деп есептеді. Операцияны басқарған инженер Джордж Торнтон сұхбаттасушыға қанша динамит қажет екенін білмейтінін айтты, өйткені оның жетекшісі аң аулауға кеткендіктен, оны китті алып тастау үшін таңдаған. Динамиттің белгілі бір мөлшері таңдалды. Оқиға орнында болған, жарылғыш заттарды үйренген әскери қызметкер жоспарланған жиырма қап динамит тым көп екенін ескертті, ал 20 таяқ жеткілікті болар еді, бірақ оның кеңесіне құлақ аспады. Сол күні Торнтон «Eugene Register Guard» газетіне: "Бәрі дәл қалай болды. [ ] Бірақ жарылыс киттің астындағы құмда тесік жасады" және киттің кейбір бөліктері кейіннен көрермендер мен олардың көліктеріне қарай ұшып кетті деді. Торнтон оқиғадан кейін бірнеше ай өткен соң Медфорд кеңсесіне көтерілді және зейнеткерлікке шыққанға дейін сол лауазымда қызмет етті. 1990 жылдардың ортасында Линнман онымен байланысқа шыққанда, журналист Торнтон операцияның жалпы алғанда сәтті болғанын және жаушыл БАҚ-тың хабарлауынан PR-ға айналғандығын айтты. «Siuslaw Pioneer Museum» Флоренцияда жарылған киттің сүйек сынықтарын сақтайды, оны жергілікті баспасөз «Флоренцияның ең танымал сәті» деп атады. Қазіргі уақытта Орегон мемлекеттік парктері департаментінің саясаты - кит өлекселерін олар түскен жерде көму. Егер құм жеткілікті терең болмаса, олар басқа жағажайға көшіріледі.

Phenomenon of a beached whale exploding due to explosives or decomposition

There have been several cases of exploding whale carcasses due to a buildup of gas in the decomposition process. This would occur if a whale stranded itself ashore. Actual explosives have also been used to assist in disposing of whale carcasses, ordinarily after towing the carcass out to sea, and as part of a beach cleaning effort. It was reported as early as 1928, when an attempt to preserve a carcass failed due to faulty chemical usages. A widely reported case of an exploding whale occurred in Florence, Oregon, in November 1970, when the Oregon Highway Division (now the Oregon Department of Transportation) blew up a decaying sperm whale with dynamite in an attempt to dispose of its rotting carcass. The explosion threw whale flesh around 800 feet (244 m) away, and its odor lingered for some time. American humorist Dave Barry wrote about it in his newspaper column in 1990 after viewing television footage of the explosion, and later the same footage from news station KATU circulated on the Internet. It was also parodied in the 2007 American film Reno 911! : Miami and in the 2018 Australian film Swinging Safari, and has since been honored by the Eugene Emeralds of Minor League Baseball in 2023. An example of a spontaneously bursting whale carcass occurred in Taiwan in 2004, when the buildup of gas inside a decomposing sperm whale caused it to burst in a crowded urban area while it was being transported for a post mortem examination. Other cases, natural and artificial, have also been reported in Canada, South Africa, Iceland, Australia, Denmark, and the United Kingdom. Artificial explosions have also been imposed by governments, and approved by the International Whaling Commission in emergency situations. However, it has also been criticized for its long lasting odor. a 45 feet (14 m) sperm whale washed ashore at Florence on the central Oregon Coast. The weight of the carcass was estimated at At the time, Oregon beaches were under the jurisdiction of the state's Highway Division, which, after consulting with the United States Navy, decided to remove the whale using dynamiteassuming that the resulting pieces would be small enough for scavenger animals to consume. George Thornton, the engineer in charge of the operation, told an interviewer that he was not sure how much dynamite would be needed, saying that he had been chosen to remove the whale because his supervisor had gone hunting. A charge of of dynamite was selected. A military veteran with explosives training who happened to be in the area warned that the planned twenty cases of dynamite was far too much, and that 20 sticks would have sufficed, but his advice went unheeded. Later that day, Thornton told the Eugene Register Guard, "It went just exactly right. [ ] Except the blast funneled a hole in the sand under the whale" and that some of the whale chunks were subsequently blown back toward the onlookers and their cars. Thornton was promoted to the Medford office several months after the incident, and served in that post until his retirement. When Linnman contacted him in the mid 1990s, the newsman said Thornton felt the operation had been an overall success and had been converted into a public relations disaster by hostile media reports. The Siuslaw Pioneer Museum has bone fragments of the Florence exploding whale, called "Florence's most infamous moment" by local press. Currently, Oregon State Parks Department policy is to bury whale carcasses where they land. If the sand is not deep enough, they are relocated to another beach.

Жаңа қызығушылық

Бұл оқиға туралы 1990 жылғы 20 мамырда Майами Herald газетіндегі жазушы Дэйв Барри өзінің оқиғаның видеожазбаларына ие екенін хабарлағанда, көпшіліктің назарына кеңінен жеткізілді. Барри: "Біз мұнда, институтта, оны жиі көреміз, әсіресе кештерде". Кейін Орегон штатының автомобиль жолдары бөліміне БАҚ-тан қоңыраулар түсе бастады, себебі Барридің мақаласының қысқартылған нұсқасы "Орегонда "Far Side" тіріге келді" деген тақырыппен хабар тақталарында таратылды. Барридің мақаласының авторлығы көрсетілмеген көшірмесі оқиғаның шамамен 25 жыл бұрын болғанын түсіндірмеді. Барри кейінірек, үнемі біреу оған өзінің бағанасын жіберіп, сипатталған оқиға туралы жазба жазуды ұсынатынын айтты. Осы кемшіліктердің нәтижесінде ODOT TranScript журналында жарияланған мақалада:

> "Электрондық хабар тақтасы туралы оқиға пайда болғаннан кейін бүкіл елден қызығушылық танытқан тілшілерден қоңыраулар түсе бастады", - деді Орегон Көлік департаментінің қоғамдық істер жөніндегі үйлестірушісі Эд Шопс. "Олар киттің жақында жағаға шығып, үкімет тарапынан жасалған қателіктерді анықтауға тырысып жатыр деп ойлады. Олар оқиғаның 25 жыл бұрын болғанын білгенде көңілі қалды". Шопс Орегон, Сан-Франциско, Вашингтон және Массачусетс штаттарынан тілшілер мен жай ғана қызығушылық білдірушілерден қоңырау алды. The Wall Street Journal газеті хабарласады, ал Вашингтонда шығатын Governing журналы маусымдық санында жағаға шыққан кит туралы аңызды жариялады. Телефон дабылмен соғып тұр. "Маған осы оқиға туралы үнемі қоңырау түседі", - деді Шопс. Оның телефоны ОДОТ үшін "кит туралы ақпарат алатын желіге" айналды. "Адамдардың осы оқиға туралы жиырма бес жылдан кейін де хабарласып жатырғанына таңғаламын". 2006 жылғы зерттеу көрсеткендей, видео әртүрлі сайттарда 350 миллион рет қаралыпты. 2020 жылы Флоренция тұрғындары оқиғаның құрметіне жаңа демалыс орнын "Жарылған кит ескерткіш паркі" деп атауға дауыс берді, сондай-ақ онда ескерткіш тақта да орнатылды. Мерейтойды атап өту үшін жергілікті тұрғындар жағажайға кит кейіпінде киім киіп келіп, көңіл көтеріп жатыр. Бұл жарылыс шағылысып жатқан киттің ішінде газ жиналғандықтан болды. Құбылыстың себебі бастапқыда белгісіз болды, себебі ол киттің ішкі органдарында емес, омыртқасында болды. Кейіннен китке үлкен жүк кемесі шапқан, омыртқасын зақымдап, әлсіретіп, өлімге алып келгені анықталды. Киттің Тайваньның оңтүстік-батыс жағалауына шығып, қайтыс болғаннан кейін, оны жүк көлігіне тией беруге үш үлкен кран мен 50 жұмысшыдан 13 сағаттан астам уақыт кетті. Тайвань жаңалықтары хабарлағандай, китті көшіру кезінде "600-дан астам Юнлин тұрғыны мен қызығушылық танытқан адамдар, сондай-ақ, жеңіл тағамдар мен ыстық сусындар сататын сатушылар, жұмысшылардың өлі теңіз левиафанын алып кетуге тырысқанын көру үшін суық температура мен салқын желге төтеп берді". Профессор Ван Чиен Пинг китті Тайнаньдағы Ұлттық Ченг Кунг университетінде өлтіру рәсімін жүргізуге рұқсат берілмегендіктен, оны Суцао жабайы табиғат қорығына көшіруді бұйырды. Ол жарылған кезде киттің денесі Тайнань орталығында, университет зертханасынан қорыққа бара жатқан жүк көлігінің артқы жағында болды. Жарылыс кезінде кит қаны мен ішектері айналасындағы дүкендерге, жаяу жүргіншілерге және көліктерге шашырады. Алайда жарылыс салдарынан ешкім зардап шекпеді және зерттеушілерге жануарды өлтіруді жүргізуге мүмкіндік берді. Шамамен бір жыл ішінде Ван киттің қалдықтарынан сүйектерді жинап, экспозиция жасады. Жиналған үлгілер мен сақталған кейбір мүшелер мен тіндер 2005 жылдың 8 сәуірінен бері Тайцзян киттер мұражайында қойылған.

blockquote|"We started getting calls from curious reporters across the country right after the electronic bulletin board story appeared," said Ed Schoaps, public affairs coordinator for the Oregon Department of Transportation. "They thought the whale had washed ashore recently, and were hot on the trail of a governmental blubber flub up. They were disappointed that the story has twenty five years of dust on it." Schoaps has fielded calls from reporters and the just plain curious in Oregon, San Francisco, Washington, D. C., and Massachusetts. The Wall Street Journal called, and Washington, D. C. based Governing magazine covered the immortal legend of the beached whale in its June issue. And the phone keeps ringing. "I get regular calls about this story," Schoaps said. His phone has become the blubber hotline for ODOT, he added. "It amazes me that people are still calling about this story after nearly twenty five years." A 2006 study found that the video had been viewed 350million times across various websites. In 2020, residents of Florence voted to name a new recreational area "Exploding Whale Memorial Park" in honor of the incident; it also has a memorial plaque. Commemorating the anniversary as well, locals were reported to visit the beach and dress as whales. This time the explosion resulted from the buildup of gas inside a decomposing sperm whale, which caused it to burst. The cause of the phenomenon was initially unknown, since it occurred in the spinal area of the whale, not in its abdomen as might be expected. It was later determined that the whale had most likely been struck by a large shipping vessel, damaging its spine and weakening the area, and leading to its death. The whale died after beaching on the southwestern coast of Taiwan, and it took three large cranes and 50 workers more than 13 hours to shift the whale onto the back of a truck. Taiwan News reported that, while the whale was being moved, "a large crowd of more than 600 local Yunlin residents and curiosity seekers, along with vendors selling snack food and hot drinks, braved the cold temperature and chilly wind to watch workmen try to haul away the dead marine leviathan". Professor Wang Chien ping had ordered the whale be moved to the Sutsao Wild Life Reservation Area after he had been refused permission to perform a necropsy at the National Cheng Kung University in Tainan. When it burst, the whale carcass was on the back of a truck near the center of Tainan, en route from the university laboratory to the preserve. The bursting whale splattered blood and entrails over surrounding shop fronts, bystanders, and cars. The explosion did not, however, cause injuries or prevent researchers from performing a necropsy on the animal. Over the course of about a year, Wang completed a bone display from the remains of the whale. The assembled specimen and some preserved organs and tissues have been on display in the Taijiang Cetacean Museum since April 8, 2005.

Басқалар

1928 жылы кәсіпкерлер Харольд Л. Анфенгер мен М. К. Хаттон, олар жалдаған бальзамдаушы тұз бен формальдегидтің қажетті мөлшерін дұрыс есептемегендіктен, олар сақтап қалуға тырысқан киттің денесі жарылып кетті. Киттердің денелерін жарылғыш заттармен жою жиі кездеседі, бірақ әдетте киттерді теңізге сүйреп шығарады. Оңтүстік Африка, Исландия және Австралияда үкімет рұқсатымен жарылыстар өткізілді. Оңтүстік Африкада бірнеше бақыланатын жарылыс болды. 2001 жылдың 6 тамызында Порт-Элизабеттен батысқа қарай 40 шақырым жерде жағаға шыққан дөңгелек кит жарылғыш заттармен өлтірілді, ал 2005 жылдың 15 қыркүйегінде Кейптаун маңында жағаға шыққан оңтүстік жұмсақ кит билік органдарымен жарылғыш заттар арқылы өлтірілді. Соңғы жағдайда билік өкілдері китті құтқару мүмкін емес екенін және Халықаралық кит аулау комиссиясы мұндай жағдайларда жарылғыш заттарды қолдануды ұсынатынын мәлімдеді. Порт-Элизабеттегі жарылыстан кейін бірнеше апта өткен соң екінші дөңгелек киттің денесі теңізге сүйреліп, кемелерге қауіп тудырмауы үшін жарылғыш заттармен бөлінді. 2004 жылдың 20 қыркүйегінде Бонза шығанағында тағы бір жарылыс болды, себебі жағаға шыққан ересек дөңгелек кит өлді. Китті батыру үшін билік оны теңізге сүйреп, жарылғыш заттарды бекітіп, алыстан жарылыс жасады. 2005 жылдың 5 маусымында Исландияның Хафнарфьёрдур портындағы киттің денесі бақыланатын жарылыспен екіге бөлінді. Қалдықтары теңізге сүйреліп, бірақ көп ұзамай қайта оралды, соңында оларды байлап қоюға тура келді. Департамент киттің табиғи себептермен өлуіне мүмкіндік беруді жоспарлаған, бірақ ол құмға орналасқаннан кейін жануарды жарылғыш заттармен өлтіруге шешім қабылдады. 2014 жылдың сәуірінде Канаданың Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясының Троут-Ривер қаласының шенеуніктері жағаға шыққан көк киттің денесі ішіндегі газдың көбеюінен жарылуы мүмкін деп алаңдады, себебі оның көлемі қалыптыдан екі есеге артқан. 2016 жылдың қаңтар айында Ұлыбританияның Скегнесс маңындағы Линкольншир жағалауында жағаға шығып өлген үш кашалоттың бірі, теңіз биологы оның денесін кесіп, өлім себебін анықтауға тырысқаннан кейін, денеде газ жиналуынан жарылып кетті. Жарылыс салдарынан "күшті ауа толқыны" пайда болды.

In 1928, entrepreneurs Harold L. Anfenger and M. C. Hutton accidentally exploded a whale carcass they were attempting to preserve for a sideshow when the embalmer they had hired badly misjudged the balance of salt and formaldehyde necessary to preserve the specimen. Whale corpses are regularly disposed of using explosives; however, the whales are usually first towed out to sea. Government sanctioned explosions have occurred in South Africa, Iceland, and Australia. A number of controlled explosions have been made in South Africa. Explosives were used to kill a beached humpback whale 25 mile (40 km) west of Port Elizabeth on August 6, 2001, while a southern right whale that beached near Cape Town on September 15, 2005, was killed by authorities through detonation. In the latter instance, the authorities stated that the whale could not have been saved, and that the use of explosives in such cases was recommended by the International Whaling Commission. A few weeks after the Port Elizabeth explosion, the carcass of a second humpback was dragged out to sea and explosives were used to break it into pieces so it would not pose a hazard to shipping. Yet another explosion was performed in Bonza Bay on September 20, 2004, when an adult humpback whale died after beaching itself. In order to sink the whale, authorities towed it out to sea, affixed explosives to it, and set them off from a distance. A whale carcass adrift in the Icelandic harbour of Hafnarfjörður was split in two by a controlled explosion on June 5, 2005. The remains were dragged out to sea; however, they soon drifted back, and eventually had to be tied down. The department had planned to let the whale die of natural causes, but decided to kill the animal with explosives after it repositioned itself on a sandbar. In April 2014, officials in Trout River, Newfoundland and Labrador, Canada, expressed concern that the carcass of a blue whale which had washed ashore might burst, as it had expanded to twice its normal size from trapped gas. One of three sperm whales that died after becoming beached on the Lincolnshire coast near Skegness, United Kingdom in January 2016 burst due to a build up of gases in the carcass, after a marine biologist cut into it while trying to perform a post mortem. The bursting caused a "huge blast of air".