Кіріспе

Американдық педагог (1839–1916)

Уильям Белл Уэйт (1839–1916) – Нью-Йорк соқырларды оқыту институтының мұғалімі, соқырлар үшін «Нью-Йорк Пойнт» атты жазу жүйесін ойлап тапқан. Бұл жүйе АҚШ-та брайль жүйесі кеңінен қолданысқа енгенге дейін көп тарады. Уэйт сонымен қатар «Нью-Йорк Пойнт» қағидаларын 20-дан астам тілге бейімдеп, музыка жазу үшін оның түрін жасады, сондай-ақ нашар көретін адамдарға арналған көлемді материалды жақсырақ теру және басып шығару үшін бірнеше құрылғылар ойлап тапты.

Білім және ерте өмір

Уильям Белл Уэйт 1839 жылдың 25 наурызында Амстердам, Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Ол Нью-Йоркте өсіп, Олбани академиясына, содан кейін 1859 жылы Олбани Нормал колледжіне оқуға түсті. Бітіргеннен кейін Нью-Йорк соқырларды оқыту институтында екі жыл мұғалім болып жұмыс істеді. Ол кейін Олбаниде Тремейн мен Пекхэмтен білім алды. 1862 жылы адвокаттық куәлік алды. 1863 жылдың 27 қазанында Фиби Джейн Бэбкокқа үйленді, олардың жеті баласы болды. 1863 жылы Нью-Йорк штатының Кингстон қаласы мектеп округінің бірінші басшысы болып қызмет етті. 1863 жылдың қазан айында Нью-Йорк соқырларды оқыту институтының директоры болып тағайындалды. Ол 1905 жылдың наурызына дейін осы қызметте болды. Содан кейін құрметті директор болып тағайындалды және 1916 жылдың 25 қазанында Нью-Йорк қаласындағы үйінде қайтыс болғанға дейін қызмет етті.

Нью-Йорк нүктелік жүйесі

Уэйт жоғарылатылған әріптерге үлкен қызығушылық танытып, қолмен сезінетін баспа және жазу жүйесін құруға тырысты. Кейіннен ол әріптерді немесе олардың дыбыстарын көрсететін Нью-Йорк нүктелік жүйесін жасады. Бұл жүйеде "жиырма алты үлкен әріп, жиырма алты кіші әріп, сандар, тыныш белгілер және жиі қолданылатын дифтонгтар, трифтонгтар, буындар, сөздер мен сөздердің бөліктерінің қысқартылған түрлері" болды. Ол 1873 жылы Чили көрмесі мен Халықаралық көрмеде осы жетістіктері үшін медальдармен марапатталды.

Басқа өнертабыстар

Ол өзінің өнертабыстарын 1872 жылы қолмен жазуға арналған нақты музыкалық нотация жүйесімен толықтырды. 1894 жылы ол "Клейдографты" аяқтады. Бұл машина, жазу машинасы сияқты, Нью-Йорк нүктесі жүйесінің көтеріңкі әріптерін қағазға түсіруге қолданылатын еді. Ол "Стереографты" да ойлап тапты. Бұл машина металл пластиналарды рельефті басу үшін пайдаланылды, бұл көзі нашар көретін адамдарға арналған кітаптарды көптеп басуды жеңілдетті. Ол 1900 жылы Филадельфиядағы Франклин институтынан өзінің өнертабыстары үшін Джон Скотттың ең лайықты медалін алды. Кейіннен ол кітап бетінің екі жағына да рельефті түсіруге мүмкіндік беретін жаңа үдеріспен жабдықталған баспа машинасы жасады. Сондай-ақ, ол кітапты тіркеудің және басудың ұзақ мерзімді құнын төмендетуге бағытталған, тиімдірек және берік әдістерді ойлап тапты.