Кіріспе

1997 жылғы стратегиялық бейне ойын, 1997 жылғы түпнұсқа ойын.

Dungeon Keeper – Bullfrog Productions әзірлеген және Electronic Arts компаниясы 1997 жылдың маусымында MS DOS және Windows 95 платформалары үшін шығарған стратегиялық бейне ойын. Dungeon Keeper ойынында ойыншы тұңғыш қабатты (dungeon) салып, басқарады, оны жиналған қазыналарды ұрлауға, монстрларды өлтіруге және соңында ойыншыны жоюға ниеттенген "батырлардың" шабуылынан қорғайды. Басты мақсат – әрбір әлемдегі батырлар күштерін және қарсылас тұңғыш қабаттардың иелерін жеңіп, әлемді бағындыру. Ultima VIII: Pagan ойынынан таныс Аватар кейіпкері соңғы батыр ретінде пайда болады. Dungeon Keeper атмосфераны жақсарту үшін Creative Technology компаниясының SoundFont технологиясын қолданады. Модем немесе жергілікті желі арқылы төрт ойыншыға дейінгі көп ойыншылы режим қолдау көрсетіледі. Dungeon Keeper-ді жасауға екі жылдан астам уақыт кетті, сондай-ақ қосымша жинақ, Direct3D нұсқасы және деңгей редакторы шығарылды. Ойынның даму барысында жетекші әзірлеуші Питер Молино, ойын аяқталғаннан кейін Bullfrog компаниясынан кетуге шешім қабылдады, бұл оның табысының себебі болды. Sega Saturn және Sony PlayStation нұсқалары дамытылып жатыр, бірақ жоба тоқтатылды. Ойын сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, оның ерекшелігі мен тереңдігі мақтауға лайық деп танылды. Dungeon Keeper 2011 жылы GOG.com, 2016 жылы Origin және 2024 жылы Steam платформаларында қайта шығарылды. Жаңа мүмкіндіктер қосып, қателерді жойған KeeperFX атты жанкүйерлер жасаған модификация да пайда болды. Dungeon Keeper 1999 жылы Dungeon Keeper 2 атты жалғасын алды және Lego Rock Raiders және Ghost Master сияқты ойындарға әсер етті.

Ойын процесі

Ойыншы тұңғышты құрастырып, басқарады, оны басқару және жау шапқыншыларынан қорғау үшін қол астындағыларды жалдап, олармен қамтамасыз етеді. Басқарудың негізгі тәсілі – қол, ол тұңғыштағы жаратылыстар мен заттарды жинап, оларды тасымалдап, түсіруге арналған. Қол ойыншыға жаратылыстар мен заттарды «шапалақтауға» және олармен өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді. Dungeon Keeper ойыны қараңғы юмордың көрнекті мысалы. Тұңғиық жүрегі – Қамқоршының әлеммен байланысын көрсетеді. Егер ол жойылса, ойыншы жеңіледі. Жаратылыстарды шапалақтау оларды уақытша жылдам жұмыс істеуге мәжбүр етеді, бірақ олардың денсаулығын азайтады. Алтынды негізінен алтын кендерін қазу арқылы алуға болады, ал асыл тас кендері шексіз қорды қамтамасыз етеді, бірақ оны жинақтау ұзаққа созылады. Алтын бөлмелер салуға, сиқырлар жасауға және жаратылыстарды оқытуға қолданылады. Имптерге плитканы қазуға бұйрық беру үшін ойыншы плитканы белгілеуі керек. Ойын барысында «ментор» түрлі оқиғалар мен проблемалар туралы ойыншыға кеңес береді. Имптер жұмыс істегеннен кейін ойыншы негізгі инфрақұрылымды құруы керек: монстрларға арналған ұялар, Инкубатор (тамақ ретінде тауықтар өсіріледі) және қазыналық. Тұңғиықты «Порталға» қосып болған соң, қол астындағылар келіп түседі. Миньондарға айдаһарлар, сиқыршылар, мүйізді жүнші, сондай-ақ вампирлер мен қаңқалар сияқты өлместер жатады. Ойыншы шеберханада жасалған тұзақтар мен есіктерді орната алады. Тұзақтарға найзағай және тас тұзақтары жатады, соңғысы оған тиген тіршілік иелерін бірден өлтіреді. Бөлмелер сияқты, оларды да тек ойыншыға тиесілі плиткаларға ғана салуға болады. Тұзақтар бірден салына қоймайды, имптер оларды жобаға орналастыруы керек. Ғибадатхана – жаратылыстардың қуанышқа кенелуіне арналған бөлме, ал ойыншы жаратылыстарды қараңғы құдайларға құрбандыққа шала алады. Құдайлар құрбандыққа байланысты ойыншыны сыйлайды немесе жазалайды, немесе бейтарап болады. Тұңғиықта дамыған экология бар: кейбір жаратылыстар табиғи жау болып табылады. Мысалы, шыбындар мен өрмекшілер көбінесе бір-бірімен келіспейді. Жаңа жаратылыстарды алудың басқа жолдары – оларды түрмеге қамау және азаптау, жау күзетшілерінен «құлақтандырып алу» (ойыншыға ауысуға көндіру) және ғибадатханада белгілі бір құрбандықтар жасау. Жаратылыстар жиі батырлармен немесе басқа күзетшіге тиесілі жаратылыстармен шайқасады. Әр жаратылыстың үстінде оның тәжірибе деңгейін көрсететін күзетшісінің түсіне сәйкес жұлдызы бар. Жұлдыз – денсаулық көрсеткіші; жараланған кезде тікендер қара түске айналады. Ойыншы жаратылысты иеленуге қабілетті, тұңғиықты оның көзімен көріп, оның шабуылдарын және қабілеттерін пайдалануға болады. Бұл – сиқырдың бірі, басқалары жаратылыстарды жылдамдату және оларды емдеуді қамтиды. Әлем картасы қол жетімді, ал ойын басында ойыншыға қиял заманасындағы, көркем елдің жиырма аймағының бірін жоюға беріледі. Ойыншы осы аймақтар арқылы өркендеген сайын, әрқайсысы деңгейді білдіреді, бұрын бағындырылған аймақтар тоналған, бұрмаланған және зұлым болып көрінеді. Тұңғиықтың қабырғаларын нығайту арқылы оны бұзудан қорғауға болады. Соңғы деңгейде ең күшті батыр, Аватар (Ultima VIII-дегі Аватарға ұқсас) Жердің Иесі ретінде пайда болады және жеңілгеннен кейін қайта тіріледі. Ол үлкен әскерімен қайтадан пайда болған кезде қайтадан жеңілуі керек. Бағдарламашылар Саймон мен Дене Картер де Dungeon Keeper-дің пародия екенін айтты. Даму 1994 жылдың қарашасында бас бағдарламашы Саймон Картер бастады және оны әзірлеуге екі жарым жыл кетті. Навигациялық жүйе сол кездегі компьютерлердің жеткілікті қуаты болмағандықтан жасау қиын болды. Жасанды интеллект маңызды деп саналды, өйткені навигация және басқа да аспектілер оған негізделген. Жобаның бірі Жонти Барнстың айтуынша, команда жаратылыстарды күрделі етуді, бірақ есептеу шығындарын жоғарылатпауды көздеген. Хили жаратылыстарды жылдам жұмыс істету үшін шапалақтау идеясын ойлап тапты, ал Барнс оны «үлкен ойын шешімі» деп санады. Dungeon Keeper Magic Carpet-те қолданылған жарықтандыру алгоритмдерін пайдаланады, олар өрт шары сияқты дәліздерді жарықтандыру эффектілерін қамтамасыз етеді. Молиноның айтуынша, 1995 жылдың мамыр айында баспагер Electronic Arts оған Dungeon Keeper-ді алты жарым аптада шығару керектігін айтты. Ол талап етілген мерзімде Hi Octane ойынын шығарып, олардың талабын қанағаттандырса да, баспамен қарым-қатынасы шиеленісті болды. Деңгей редакторының дамуы 1995 жылдың мамырында басталды. 1995 жылдың қыркүйегінде бірінші тұлғаның көрінісі жасалды, ал жаратылыстарға көлеңкелер қосылды, бұл сол кезде мүмкін емес деп саналды. Ол оның толыққанды дайын болғанын, бірақ оның «абсолютті түрде керемет» екеніне көз жеткізгісі келгенін түсіндірді. 1996 жылдың ақпанында Молино жобаға толыққанды назар аударуды шешті. 1996 жылдың шілдесінде Алекс Петерс жобаға қосылып, ойынды Windows 95-ке аударды. Dungeon Keeper 1996 жылдың қыркүйегінде Еуропалық компьютерлік көрмеде көрсетілді, Sega Saturn және Sony PlayStation нұсқалары 1997 жылы шығуы тиіс болды, бірақ жойылды. Интернеттік нұсқасы дамуда болды және ол 250 ойыншыға дейін қолдау көрсетуі керек еді. Картер 800 000 жолдық кодты жазып, ұйымдастырды. Музыканы Рассел Шоу жазды, ал Хилидің айтуынша, ол дамудың соңында пайда болды. Хили графиканың 90 пайызын жасады. Көптеген жаратылыстар команда мүшелерінің идеялары болды, бірақ Молино Имптермен айналысты, олар соңында ойынның талғампазы болды. Жаңа дизайннан бұрын, алтынды ойыншы қазып, мананы қолданып, миньондарды жасаған орнына, Имптер алтынды қазып, миньондар порталдар арқылы кіретін болды. Молино ойын ойыншыға бейімделетінін де ұнатып, қалаулы әдістер мен стратегияларды таңдауға мүмкіндік береді. Ол Dungeon Keeper концепциясымен мақтан тұтады, бірақ түпнұсқа нәрселер жасауға уақыт кететінін айтты. Ол адамдардың Dungeon Keeper-ді нақтылай алмайтынын да ұнатып, ойынды сипаттау қиын болды. Молино қарсыластардың тұлғасының жетіспеуіне және кейбір мүмкіндіктердің тым жасырынып қалғанына наразы болды, соның ішінде (оның айтуынша) шеше жаратылысын жалаңаш ететін құпия код. Dungeon Keeper Молиноның Bullfrog компаниясымен соңғы жобасы болды, одан кейін ол 1997 жылдың шілдесінде Lionhead Studios құру үшін кетіп қалды, ал аяқтағаннан кейін ол «ең крутой ойынды жасағым келеді» деді, және оның кетіп қалуы ойынды жақсы жасауға себеп болды. 1999 жылы Dungeon Keeper 2 шықты, ал Mythic Entertainment компаниясы 2014 жылдың 30 қаңтарында iOS және Android құрылғылары үшін ремейк (сондай-ақ Dungeon Keeper деп аталды) шығару арқылы серияны қайта жаңғыртты.

SoundFont қолдауы

Ойын, қосымша атмосфералық дыбыс эффекттерін беру үшін SoundFonts қолданады. Бұл мүмкіндікті пайдалану үшін Sound Blaster AWE32 немесе AWE64 картасы қажет. Ойыншы SoundFont-ты жүктеп, оны атмосфералық дыбыс эффекттері үшін қолдана алады. Қамалды жекелендіру үшін қолданушылық SoundFonts жасауға болады. Ойын үш SoundFont-қа ие, олардың біреуі ойын іске қосылғанда жүктеледі.

Кеңейтулер

1997 жылы 26 қарашада «The Deeper Dungeons» кеңейту жинағы жарық көрді. Онда жеке және көп ойыншы режимі үшін әрқайсысы он бес жаңа деңгей бар, сонымен қатар жаулардың жасанды интеллекты жақсартылған. Аватар соңғы деңгейде қайтадан пайда болады.

Қайта шығарылғандар

Ойын 1998 жылы Dungeon Keeper Gold Edition ретінде қайта шығарылды, оған Deeper Dungeons кеңейтуі және Dungeon Keeper негізіндегі десктоп тақырыбы кірді. Жапонияда ұқсас нұсқа EA Best Selection брендімен Dungeon Keeper Premium ретінде жарық көрді. Бұл нұсқа Алтын нұсқаның мазмұнын, сондай-ақ жапон және ағылшын тілдерінде мәтін мен дыбыс опцияларын қамтыды. GOG.com 2012 жылдың қазан айында macOS нұсқасын ұсынды. Ойын 2014 жылдың ақпан айында бірнеше күн бойы тегін қолжетімді болды. 2016 жылдың қазан айында Dungeon Keeper Origin платформасында "On The House" бағдарламасы арқылы тегін шығарылды.

Қабылдау

"Dungeon Keeper" сыншылардың жоғары бағасын алды. Ойынның геймплеі мен ерекшелігі ең көп мақталған жақтары болды. Computer Gaming World журналынан Крис Ломбарди көп ойыншылы режимді жоғары бағалап, ол "өте бай және күрделі болатынын" айтты. Оның қорытындысы бойынша, "Dungeon Keeper – жылдардағы ең ерекше ойын; стильді, көп қырлы және тозақтың ең терең шұңқырындай терең". Gamezilla-дан Крис Макдональд ойынды "классикалық" деп атады және былай деді: "Дунжон өмірін армандаған және монахтар, эльфтер және лордтар армиясын жеңуге батыл болған кез келген ойыншы Dungeon Keeper-ден ләззат алады". "Dungeon Keeper" Бағдарламалық өнімдерді жариялаушылар қауымдастығының 13-ші жылдық «Жылдың үздік бағдарламалық өнімі» сыйлығының (Codie) финалисі болды. 1997 жылы "Dungeon Keeper" PC Gamers журналының топ 100 ойыны тізімінде 4-орынды иеленді және маусым айында «Айдың ойыны» деп танылды. Интерактивті өнер және ғылым академиясының алғашқы «Интерактивті жетістіктер» сыйлығында (қазір D.I.C.E. сыйлығы деп аталады) "Dungeon Keeper" «Жылдың PC рөлдік ойыны» атағын жеңіп алды және «Жылдың компьютерлік ойын-сауығы» мен «Интерактивті дизайндағы үздік жетістік» номинацияларына ие болды.

Сатылымдар

1997 жылы Dungeon Keeper тек АҚШ-та 113 407 дана сатылды. 1998 жылдың тамызында Германия, Австрия және Швейцария бойынша кемінде 100 000 дана сатылғаны үшін Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland (VUD) ұйымынан "Алтын" наградасын алды. 2003 жылға қарай ойынның жалпы әлемдік сатылымы 700 000 данаға жетті. Молино бұл ойынды миллиондаған дана сатылған Theme Park сияқты өзінің бұрынғы ойындарымен салыстырғанда "қолдан кешірілген мүмкіндік" деп есептеді.

Тиімділігі мен мұрасы

Көптеген бейнеойындардың шолуларында, ұқсас элементтері бар, Dungeon Keeper дизайнерлерге әсер еткен және салыстыру стандарты ретінде айтылады. Олардың ішінде: 1999 жылғы Lego Rock Raiders. Retro Gamer сайты бұл ойынды "Dungeon Keeper-дің соңғы жалғасы" деп мәлімдеді. Бұл ойынды Bullfrog компаниясының қызметкерлерінен құралған Mucky Foot Productions компаниясы жасады. Retro Gamer: "Олар Dungeon Keeper-ді алып, ғарышқа орналастырды" деді. Elixir Studios жасаған екінші ойын. Ойыншылар Джеймс Бонд стиліндегі бекіністі басқарады және кеңейту мақсатымен әскери және ғылыми құрылыстар салады. Ойыншы жаудың рөлін ойнайды. Ол "Dungeon Keeper, Dig Dug-пен кездеседі" деп сипатталды. 2011 жылғы Dungeon Overlord – Adobe Flash қолданбасы, Facebook әлеуметтік желісі арқылы қолжетімді. 2013 жылғы Impire "Dungeon Keeper-дің Dawn of War қосылған нұсқасы" деп аталды. 2013 жылғы The Mighty Quest for Epic Loot "Diablo мен Dungeon Keeper-дің ерекше үйлесімі" деп сипатталды. 2015 жылғы War for the Overworld жобасын жасаушылары Subterranean Games "Dungeon Keeper-дің нағыз рухани мұрагері" деп санайды. 2015 жылғы Dungeons 2 "Dungeon Keeper мен RTS-тің біріктірілген нұсқасы" ретінде сипатталды. Dungeon Keeper Theme Hospital кіріспе сахнасында екі рет еске алынды: дәрігер қысқаша консольдік нұсқада ойнап жатыр, ал Horned Reaper науқас ретінде кейін пайда болады. Black & White-тың алғашқы эскиздерінде Dungeon Keeper-дің Horned Reaper-і жаратылыстарды бейнелеу үшін қолданылды. Horned Reaper бірлігінің танымалдылығы соншалық, Dungeon Keeper 2-нің продюсерлері оны ойын сюжетінде маңызды рөл атқаратын кейіпкер етіп жасады. Dungeon Keeper-дің ойын қозғалтқышы Minecraft-қа шабыт берді.