Кіріспе
Көне нәрселер жасау – бұл көне деп саналатын заттардың жасалып, антиквариат нарығына сатылуы және тіпті мұражайлардың жинақтарына түсуі мүмкін. Бұл өнер жасаудың жалғандығымен байланысты. Көне археологиялық қазбалар туралы жаңалықтардан кейін әдетте археологиялық жалғандықтардың тізбегі пайда болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Крит, Египеттегі Патшалар алқабы және Помпей сияқты танымал қазбалар қазбадан жасырын шығарылған деген әңгімелерге байланысты көптеген жалған заттардың пайда болуына себеп болды. Бұлар көбінесе ашық нарықта ұсынылады, бірақ кейбіреулері мұражай коллекцияларына түсіп, қадірлі тарихи зерттеулер нысанына айналды. Соңғы кезде Оңтүстік Америкадан шыққан Колумбқа дейінгі керамиканың жалғандары жиі кездеседі. Басқа да танымал мысалдарға ежелгі Египеттік қыш ыдыстар және көне гректердің ірімшігі жатады. Археораптор немесе Пилтдаун адамының бас сүйегі сияқты палеонтологиялық жалғандықтар да болған.
Archaeological forgery is the manufacture of supposedly ancient items that are sold to the antiquities market and may even end up in the collections of museums. It is related to art forgery. A string of archaeological forgeries have usually followed news of prominent archaeological excavations. Historically, famous excavations like those in Crete, the Valley of the Kings in Egypt and Pompeii have caused the appearance of a number of forgeries supposedly spirited away from the dig. Those have been usually presented in the open market but some have also ended up in museum collections and as objects of serious historical study. In recent times, forgeries of pre Columbian pottery from South America have been very common. Other popular examples include Ancient Egyptian earthenware and supposed ancient Greek cheese. There have also been paleontological forgeries like the archaeoraptor or the Piltdown Man skull.
Көңіл көтеру
Көптеген археологиялық жалған заттар өнердегі жалғандықтарға ұқсас себептермен жасалады – қаржылық пайда табу үшін. Мыңдаған жылдар бұрын жасалған деп саналатын заттың құны, оны сувенир ретінде сатқаннан әлдеқайда жоғары болады. Дегенмен, археологиялық немесе палеонтологиялық жалғаншылардың басқа да ниеттері болуы мүмкін; олар өз көзқарастарын немесе сүйікті теорияларын (немесе ұнатпайтын көзқарасқа/теорияға қарсы) қолдау үшін дәлелдер жасауға тырысуы немесе өзінің атағы мен беделін арттыруға ұмтылуы мүмкін. Егер мақсат діни тарихқа «дәлел» құру болса, онда мұндай алдамшылық ізгі ниетпен жасалған деп есептеледі.
Анықтау
Археологиялық жалғандықтарды зерттеушілер археологияның жалпы құралдарын пайдаланады. Заттың жасы көбінесе ең маңызды мәлімет болғандықтан, олар заттың нақты жасын анықтау үшін радиокөміртекпен мерзімдеу немесе нейтрондық белсендіру талдауын қолдануға тырысады.
Ежелгі бұйымдар саудасының сын-пікірлері
Кейбір тарихшылар мен археологтар көне заттар саудасын ғылыми дәлдік пен шындықтан гөрі пайда табу мен өнер жинауды басты орынға қойғаны үшін қатты сынға алды. Бұл, мәселен, археологиялық жалғандыққа ықпал етеді. Аллегория бойынша, көрнекті музейлердегі кейбір заттардың шығу тегі күмәнді немесе кемінде белгісіз. Археологиялық тұрғыдан маңызды жерлерді тонап, көне заттар нарығын қамтамасыз ететін тонаушылар заттардың нақты мерзімін және орналасқан жерін анықтауға көбінесе көңіл бөлмейді. Көне заттар сатушылары оларды сатуды жеңілдету үшін нағыз заттарды да әшекейлеуі мүмкін. Кейде саудагерлер тіпті болмаған мәдениеттерге жатқызылатын заттарды сатады. Өнердегі жалғандық сияқты, ғалымдар мен сарапшылар нақты табылған заттардың түпнұсқалығы туралы әрдайым келіспейді. Кейде ғалымның зерттеу тақырыбы кейін жалған деп күдіктелген заттарға негізделуі мүмкін.