Ральф Воан-Уильямс симфониясы №5: D мажордағы 4 бөлімнен тұратын шығарма. «Паломниктің жолы» операсынан мотивтер, стиль жұмсақтығы. Музыка туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық шығарма; Ральф Воган Уильямс жазған төрт бөлімді симфония.
Musical work; symphony in four movements composed by Ralph Vaughan Williams
Ральф Воган Уильямс өзінің бесінші симфониясын 1938 және 1943 жылдар аралығында ре мажорда жазды. Стиль жағынан ол төртінші симфониясының күшті диссонансынан алшақтап, ертерек жазылған Пасторальдық симфонияның жұмсақ стиліне қайта оралуды білдіреді. Бесінші симфониядағы көптеген музыкалық тақырыптар Воган Уильямстың сол кезде аяқталмаған опералық шығармасы, "Паломниктің жолынан" алынған. Бұл опера, немесе Воган Уильямстың айтуынша, "әдептік шығарма" ондаған жылдар бойы дайындалып келді, ал композитор симфонияны жоспарлаған кезде оны уақытша тоқтатқан еді. Оның бастауына қарамастан, симфонияда бағдарламалық мазмұн жоқ. Шығарма 1943 жылы өткен тұңғыш көрсетілімінде бірден сәттілікке ие болды және концерттерде де, жазба түрінде де жиі орындалады.
Ralph Vaughan Williams wrote his Symphony No. 5 in D major between 1938 and 1943. In style it represents a shift away from the violent dissonance of his Fourth Symphony, and a return to the gentler style of the earlier Pastoral Symphony. Many of the musical themes in the Fifth Symphony stem from Vaughan Williams's then unfinished operatic work, The Pilgrim's Progress. This opera, or "morality" as Vaughan Williams preferred to call it, had been in gestation for decades, and the composer had temporarily abandoned it at the time the symphony was conceived. Despite its origins, the symphony is without programmatic content. The work was an immediate success at its premiere in 1943, and is frequently performed in concert and on record.
Өмірбаян
1935 жылы Воган Уильямс төртінші симфониясымен сенсация тудырып, тіпті оны естігендерді қорқытты. Бұл шығарма, 1922 жылғы «Пасторальдық симфония» сияқты тыныш және терең ойларға жетелейтін алдыңғы туындысынан өте өзгеше, күшті әрі диссонанстық болды. Осыдан кейін ол 1938 жылы бесінші симфониясын жаза бастамас бұрын жазудағы қиындыққа тап болды. Ол отыз жылдан астам уақыт бойы «Көшпенділердің жолы» операсы (немесе «Әдеп») үстінде жұмыс істеді. Операның аяқталмай қалуы мүмкін деген ойға келген ол, оның кейбір идеялары мен тақырыптарын басқа шығармаларына, әсіресе бесінші симфониясына енгізуді шешті. 1942 жылдың соңына қарай симфония дайын деңгейге жетіп, композитор оның екі фортепианоға арналған транскрипциясын жасады. 1943 жылдың қаңтар айының соңында екі досы оны орындап берді. 25 мамырда оркестрдің алғашқы репетициясын естігеннен кейін, композитордың шығармаға қатысты барлық күмәні сейілді. Симфонияның өзінің ойын жеткізіп тұрғанын ол түсінді.
In 1935 Vaughan Williams had caused surprise and even shock with his Fourth Symphony, a strident and dissonant piece in great contrast with its quiet and contemplative predecessor, A Pastoral Symphony (1922). After this he experienced a temporary writer's block, before he began writing his Fifth Symphony in 1938. He had been working intermittently for more than thirty years on what became his opera (or "Morality") The Pilgrim's Progress. Believing that the opera might never be completed he decided to incorporate some of its ideas and themes into other works, most notably the Fifth Symphony. The symphony was complete enough by the end of 1942 for the composer to prepare a two piano transcription, which two friends played for him in late January 1943. Any doubts he had about the piece were allayed when he heard the first orchestral run through on 25 May. He found that the symphony said what he meant it to.
Арналу
Вон Уильямс симфонияны Жан Сибелиуске арнады. Музыктанушы Дж. П. Э. Харпер Скотт Сибелиусті екі дүниежүзілік соғыс арасындағы жылдардағы британдық симфонистер арасындағы «басты ықпал» деп атады, Уолтонның Бірінші симфониясын, Бакстың барлық жеті симфониясын және Хавергал Брайанның алғашқы бесеуін мысалға келтірді. Арнаудың мәтіні қолжазбада және жарияланған нотада әртүрлі: қолжазбада «Жан Сибелиуске рұқсатсыз және ең шын ниетпен құрметпен арналған, оның ұлы үлгісі кез келген еліктеуге лайық» деп жазылған; жарияланған нотада бұл «Жан Сибелиуске рұқсатсыз арналған» деп қысқартылған. Сэр Адриан Болт кейіннен бейтарап елде (Швеция) делдал (Курт Аттерберг) арқылы Сибелиуспен хат алмасып, рұқсат алды. Туындының эфирде ойналғанын тыңдағаннан кейін Сибелиус Аттербергке былай деп жазды: «Мен доктор Ральф Вон Уильямстың Стокгольмнен, тамаша басшылықпен, Малькольм Сарджент орындауындағы жаңа симфониясын естідім. Бұл симфония тамаша туынды. Арнау мені мақтан мен алғысқа бөледі. Доктор Уильямс менің қаншалықты қуанғанымды біледі деп ойлайсыз ба?» Арнаудың мәтіні туындыда Сибелиустің тікелей цитаталары немесе еліктеулері бар ма деген болжамдарға әкелді. Вон Уильямс Сибелиус музыкасын, әсіресе оның 4-ші симфониясын, өзінің 5-ші симфониясымен жұмыс жасау алдында зерттеді. Симфония дәстүрлі төрт бөлімнен тұрады. Композитор төрт бөлімнің барлығына метрономдық белгілер берген, бірақ олардың көпшілігі күмәнді деп есептеледі: композитор туындыны орындағанда оларды сақтамаған және Боулттың темпін, өзіне ұқсас болғанын мақұлдаған. Оның музыкалық ассистенті Рой Дуглас Вон Уильямстың метрономы болмағандықтан қате есептегенін болжайды. «Pilgrim's Progress» сілтемелерінен басқа, партитурада бірінші бөлімнің екінші тақырыбында және төртінші бөлімнің соңында Вон Уильямстың «Sine nomine» әнұранының эхосы да бар.
Vaughan Williams dedicated the symphony to Jean Sibelius. The musicologist J. P. E. Harper Scott has called Sibelius "the influence of choice" among British symphonists in the years between the two World Wars, citing Walton's First Symphony, all seven of Bax's and the first five of Havergal Brian. The wording of the dedication differs between the manuscript and the published score: the ascription on the manuscript reads "Dedicated without permission and with the sincerest flattery to Jean Sibelius, whose great example is worthy of all imitation"; this was abbreviated on the published score to "Dedicated without permission to Jean Sibelius". Sir Adrian Boult subsequently secured permission, corresponding with Sibelius through an intermediary (Kurt Atterberg) in a neutral country (Sweden). After listening to a broadcast of the work, Sibelius wrote to Atterberg, "I heard Dr. Ralph Vaughan Williams' new Symphony from Stockholm under the excellent leadership of Malcolm Sargent This Symphony is a marvellous work the dedication made me feel proud and grateful I wonder if Dr. Williams has any idea of the pleasure he has given me?" The wording of the dedication led to speculation whether the work contains any direct quotations or imitations of Sibelius. Vaughan Williams made a study of Sibelius's music, notably his Symphony No. 4, before working on his own Symphony No. 5. The symphony is in the customary four movement form. The composer provided metronome markings for all four movements, but they are widely regarded as dubious: the composer did not observe them when he conducted the work, and he expressed approval of Boult's tempi, which were similar to his own. His musical assistant Roy Douglas has suggested that Vaughan Williams simply miscalculated because he did not possess a metronome. In addition to the Pilgrim's Progress allusions, the score has echoes of Vaughan Williams's hymn tune "Sine nomine", in the second subject of the first movement and at the end of the fourth movement.
I: Алдын ала
Бірінші бөлімді Фрэнк Хауестің талдауында (1954) «кодасы бар күрделі үш бөлімді форма» немесе «дамусыз, тікелей қайталану арқылы екі үлкен тақырып тобының ашылуы» ретінде қарастыруға болады. Бұл бөлім сонаталық формаға ұқсас, бірақ оның барлық ерекшеліктерін көрсетпейді; екінші тақырып бірінші тақырыптан туындаған. Уилфрид Меллерс осы себепті Вон Уильямс бұл бөлімді «дамып келе жатқан күйді білдіретін» «Прелюдия» деп атағанын айтады. Мүйіз шақыруының мотиві мажордан минорга ауысып, тоналдық екіұштылықты көрсетеді, миксолидиялық және дорийлік ладтар арасында өтеді, бұл бөлімнің ерекшелігіне айналады. Бас партиясының C педалі, күй эолиялық немесе дорийлік ладқа ауысқанда тоникаға айналады. Содан кейін ладтық жүйе E-ге өтеді, скрипкаларда жаңа мелодия пайда болады, ол жетілігі көтерілмегенімен, E мажорды көрсетеді. Бас партиясы, енді пиццикато орындалады, мелодияны мелодиялық және гармониялық тұрғыдан қолдайды, ал текстурада тоқтатулар мен өткіш ноталар бар, бұл гармонияны байытады. Бұрын Вон Уильямстың «Томас Таллис тақырыбына фантазия» және «Жоб» шығармаларында қолданылған жарты тонның кенеттен төмендеуі үш бемольге және даму бөліміне өтуді білдіреді. Даму үшін темп аллегроға дейін жеделдейді. Струналар Сибелиус сияқты табиғаттың желдерін бейнелейді. Бұл төмен түсетін жарты тон мотивтерімен, интервалдық түрде үлкен секундқа, содан кейін кіші үшіншіге дейін ұлғайып, духовой және ағаш аспаптарымен толықтырылады. Бұл бөлім канон; Меллерс полифонияның табиғаттың кездейсоқтығын көрсетеді деп санайды. Күй ре минорға дейін төмендейді, сонда скрипкалар тағы да Сибелиусті еліктейді, бұл жолы тремоло әсерін қолданады. Қайталану үшін темп баяулайды және динамика төмендейді. C педалі қайтадан пайда болады, бірақ бұл жолы мелодиялық түрде көбірек. Қайталануда даму көбірек. Бөлім ашылуға ұқсас, мүйіз шақыруымен аяқталады, бірақ бір диездің орнына екі бемоль қолданылады. Бас партиялары C арқылы E-ге төмендейді, бөлімнің тоналдығын әлі де анықсыз қалдырады. Арнольд Уиттал «D мажорды ескере отырып, Прелюдияны Шенбергтің «Schwebende Tonalität» («қалқып тұратын тоналдылық» – «тепе-теңдіксіз, тоқтатылған, әлі шешілмеген» тоналдылық) нақты мысалы ретінде қарастыруға болады» десе, Вон Уильямс Шенбергтің музыкасы оған әсер етпегенін айтқан.
The first movement, in Frank Howes's analysis (1954), can be seen either as "an elaborate ternary form with coda" or "an exposition of two big groups of themes succeeded without development by a condensed recapitulation". This movement owes something to sonata form, but does not display all its characteristics; the second subject has been derived from the first subject. The movement opens with a pedal C in the bass, answered by a horn call outlining a D major chord in a dotted rhythm, which implies mixolydian D. The violins use the notes of the pentatonic scale, making the key ambiguous. Wilfrid Mellers believes this is why Vaughan Williams billed the movement as a Preludio, "which suggests an emergent state". The horn call motif fluctuates from major to minor, outlining the tonal ambiguity, moving between the mixolydian and dorian modes, which becomes a characteristic of the movement. The bass's C pedal becomes the tonic when the key changes to either the aeolian or dorian modes. The modality then moves to E, with a new melody in the violins, which, although it does not include a sharpened seventh, outlines E major. The bass, now played pizzicato, supports the melody both melodically and harmonically and the texture incorporates suspensions and passing notes, making the harmony richer. A sudden descent of a semitone, an idea previously used in Vaughan Williams's works Fantasia on a Theme by Thomas Tallis and Job, marks a key change to three flats and also the development section. The tempo accelerates to allegro for the development. The strings are used to imply the winds of nature, in a similar vein to that of Sibelius. This is punctuated by the brass and woodwind with the falling semitone motif, which gets larger intervallically to a major second and then a minor third. This section is a canon; the polyphony of which Mellers believes shows the randomness of nature. The key shifts down mediants, until it reaches D minor, when the strings imitate Sibelius again, this time using tremolo effects. For the recapitulation the tempo slows and the dynamics are reduced. The C pedal is reintroduced, but this time in a more melodic fashion. There is more development in the recapitulation. The movement ends in a similar way to the opening, with the horn call, but the key signature of two flats rather than one sharp is used. The bases descend to C via E, leaving the tonality of the movement still in question. Arnold Whittall argues that "With respect to D Major, the Preludio might be regarded as a clear case of Schoenbergian 'Schwebende Tonalität' ('fluctuating: suspended, not yet decided' tonality)", although Vaughan Williams stated that Schoenberg's music meant nothing to him.
II: Шерзо
Вон Уильямс әр түрлі әсерлерді жеткізу үшін "Шерцо" әнінде ритмді пайдаланады. Бұл бөлімде назар, "Прелюдия"ның күмәнді тоналдылығына емес, ритмге шоғырланған. Лайонел Пайк: "Кейде бұл биіктіктердің емес, ритмдердің контрапунктына көбірек ұқсайды" дейді. Қозғалыс үш нүктелі минимдермен жылдам 3/4 тактінде басталады (нүктелі миним = 120), содан кейін төрт тактқа минимдер, олар гемиолалар жасап, одан кейін шоқтықтар келеді. Бұл музыканың үдеп бара жатқандай сезім тудырады, сондықтан импульс тұрақтап қалмайды. Мелодиялық желі басталганда, музыка бес тактты фразаларға бөлінеді. Тақырыпты виола мен контрабас тұрақты екі тактты фразада қайталағанда, тұрақтылық сезімі қалыптасады. Дегенмен, скрипкалар ешқайсысы да бұл үлгіге сәйкес келмейтін фраздаумен кіріседі, осылайша шатасуды күшейтеді. Осы ритмикалық фраздауды қолдану арқылы скрипкада ойналатын дорийлік желі және эолиялық үрлемелі аспаптар желісі ритмикалық және тоналдық тұрғыдан ажыратылады. Ритмикалық шатасу желді және ішекті аспаптарды кезегімен төмен қарай антифонды түрде орындауымен тоқтатылады.
Vaughan Williams uses rhythm in the Scherzo to convey different effects. The focus of the movement is centred on the rhythm rather than the ambiguous tonality of the Preludio. Lionel Pike comments that "at times it seems more like a counterpoint of rhythms than of pitches." The movement begins with three dotted minims in a fast 3/4 time (dotted minim = 120), and then minims for four bars, which create hemiolas and then crotchets. This gives the illusion that the music is accelerating, and so the pulse does not settle. When the melodic line begins, the music is divided into five bar phrases. A sense of stability is established when the theme is repeated by the viola and double bass in stable two bar phrases. However the violins enter with phrasing that does not conform to either pattern, thus adding more confusion. Using this rhythmic phrasing, the dorian line played on the violins and the aeolian woodwind line are differentiated rhythmically, as well as tonally. The rhythmical confusion is halted when the wind and strings alternate downward runs antiphonally.
IV: Пасакалья
Бұл қозғалыс пассакалья формасына тән қайталанатын бас партиясымен басталатын болса да, Вон Уильямс ақырында одан бас тартады. Пассакалияның жеңіске толы басты мелодиясы "Әдемі үй" көрінісінің екінші жартысында Паломник пен Түсіндірушінің әңгімесі ретінде қолданылады, ал фанфар мотиві II акттың 1-ші көрінісіндегі "Паломниктің қарулануы" туралы естеліктерді шақырады. Бұл симфонияның бірінші бөлімінің тақырыптарының қайта оралуына жол ашады, олар алдымен ағаш аспаптары, содан кейін жоғарғы скрипкалармен орындалған тыныш қоштасуға айналады.
Although this movement begins with the repetitive bass line characteristic of the passacaglia form, Vaughan Williams eventually abandons it. The triumphant primary melody of the passacaglia is used as Pilgrim's dialogue with Interpreter in the second half of "The House Beautiful" scene, while the fanfare motif recalls of "The Arming of the Pilgrim" in Act II Scene 1. This ushers in a return of the themes from the first movement of the symphony, which are resolved into a quiet valediction played first by the woodwind and then by the upper strings.
Премьералар мен басылымдар
Бесінші симфонияның премьерасы 1943 жылғы 24 маусымда Лондонның Корольдік Альберт залында Лондон филармониялық оркестрінің концертінде композитордың жетекшілігімен өтті. «Промс» фестивалінің негіз қалаушысы және көрнекті тұлғасы болған сэр Генри Вуд бастапқыда осы өнерлеуді жүргізуге тиіс еді, бірақ денсаулығына байланысты мүмкін болмады, соның салдарынан композитор дирижерлік таяқшаны алуға көндірілді. Америкалық премьерасы 1944 жылғы 30 қарашада Артур Родзинский жетекшілігімен Нью-Йорк филармониясының Карнеги залындағы өнертабысы болды. Симфонияның нотасы 1946 жылы Оксфорд университетінің баспасы (OUP) тарапынан жарияланды. Вон Уильямс 1951 жылы нотаны сәл өңдеді, бірақ бұл өңдеу оның өмірінде жарияланбады. Ол 1961 жылы жарияланды, 1969 жылы түзетулермен қайта жазылды, ал 2008 жылы композитордың қайтыс болғанына 50 жыл толуына орай Питер Хортон редакциялаған жаңа басылым шығарылды.
The Fifth Symphony was premiered on 24 June 1943 at a Prom concert in the Royal Albert Hall, London, by the London Philharmonic Orchestra conducted by the composer. Sir Henry Wood, the founder and presiding figure of the Proms, was originally intended to conduct the performance but was not well enough and the composer was persuaded to take the baton. The American premiere was given in Carnegie Hall on 30 November 1944 by the New York Philharmonic under Artur Rodziński. The score of the symphony was published by Oxford University Press (OUP) in 1946. Vaughan Williams lightly revised the score in 1951, but that revision was not published during his lifetime. It was published in 1961, re engraved with corrections in 1969, and in 2008 OUP issued a new edition, edited by Peter Horton, to commemorate the 50th anniversary of the composer's death.