Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың суасты кемесі +USS Razorback (SS 394)
Submarine of the United States
USS Razorback (SS 394) – Тынық мұхитының оңтүстік бөлігінде кездесетін қашалоттың (Balaenoptera physalus) бір түрінің атымен аталып, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің осы атпен аталған жалғыз кемесі болды. Әлемдегі әлі күнге сақталып қалған, ең ұзақ уақыт қызмет еткен, жауынгерлік фронттың суасты кемесі деп саналады, екі түрлі елде 56 жыл бойы активті қызметте болған. Ол Жапонияның капитуляциясы кезінде Токио шығанағында болды. 2004 жылы Арканзас штаты осы суасты кемесін қабылдады (дегенмен, ол Арканзас университетінің «Разорбакс» талисманының атымен аталмаған) және қазір Арканзас ішкі теңіз мұражайында мұражай кемесі ретінде орналасқан.
+USS Razorback (SS 394)
USS Razorback (SS 394), a , was the only ship of the United States Navy to be named after the razorback, a species of whale (Balaenoptera physalus) found in the far southern reaches of the Pacific Ocean. She is arguably the longest serving combat front line submarine still existing in the world, having been commissioned by two different countries for 56 years of active duty. She was in Tokyo Bay during the surrender of Japan. In 2004, the state of Arkansas adopted the submarine (although she was not named after the University of Arkansas Razorbacks mascot) and she is now a museum ship at the Arkansas Inland Maritime Museum.
Құрылыс және іске қосу
Razorback кемесінің қадағы 1943 жылдың 9 қыркүйегінде Портсмут теңіз кемесарайында (Мэн штаты) салынды. Ол 1940 жылдың маусымынан 1944 жылдың маусымына дейін Портленд теңіз кемежайының басқарушысы болған капитан Х. Ф. Д. Дэвистің әйелі Хейзел Дюмонт (Грант) Дэвистің демеушілігімен 1944 жылдың 27 қаңтарында Redfish және Ronquil кемелерімен бірге суға түсірілді. Бірнеше сағаттан кейін Scabbardfish кемесі де суға жіберілді, осылайша 1944 жылдың 27 қаңтары АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бір кемежайда бір күні ішінде төрт суасты кемесін суға түсірген жалғыз күні болды. Razorback 1944 жылдың 3 сәуірінде қызметке қабылданды, командирі – А. М. Бонтье. Бұл Фишер аралындағы Race Point пен Блок-Айленд бұғазындағы Race Rock арасында болды. Тергеу комиссиясы капитанын қызметтен алып тастап, оның орнына командир Рой С. Бенсонды тағайындады. Бас офицер, лейтенант-коммандер Хейнстің орнына лейтенант-коммандер С. Дональд Браун келді. Батыс жағалауға оралғаннан кейін көп ұзамай ол Хантерс-Пойнт теңіз кеме жасаушылығында қызметтен босатылды. 30 қарашада Razorback кемесі түрік Әскери-теңіз күштеріне берілді.
Razorback′s keel was laid down by the Portsmouth Navy Yard in Kittery, Maine on 9 September 1943. She was launched, sponsored by Hazel DuMont (Grant) Davis, wife of Captain H. F. D. Davis, manager of the Portland Navy Yard from June 1940 to June 1944, on 27 January 1944 along with Redfish and Ronquil. Scabbardfish was launched a few hours later, making 27 January 1944 the only time the U. S. Navy has launched four submarines at one shipyard in a single day. Razorback was commissioned on 3 April 1944, Lt. Comdr. A. M. Bontier, commanding. between Fisher Island's Race Point and Race Rock in Block Island Sound. A board of inquiry removed the captain and replaced him with Commander Roy S. Benson. The executive officer, Lt. Commander Haynes was also replaced, by Lt Commander C. Donald Brown. Not long after her return to the West Coast, she was decommissioned at Hunter's Point Naval Shipyard. Concurrent with her decommissioning on 30 November, Razorback was transferred to the Turkish Navy.
Құрмет пен марапаттар
АҚШ Әскери-теңіз күштерінде 26 жыл қызмет еткен Razorback, Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бес шайқас жұлдызын, Вьетнам соғыстағы қызметі үшін төрт жорық жұлдызын және Қарулы күштердің экспедициялық медалін екі рет алды.
In her 26 years of service in the U. S. Navy Razorback earned five battle stars for World War II service, four campaign stars for Vietnam War service and two awards of the Armed Forces Expeditionary Medal.
TCG Muratreis (S-336)
1971 жылдың 17 желтоқсанында "ТКГ Муратрейс" (S 336) су асты қайығы қайта қолданысқа енгізілді, бұл атау ұлы Осман әскери теңізшісі Мурат Рейс есімімен байланысты. Ол 31 жыл Түркияға қызмет етті және 2001 жылдың 8 тамызында қызметтен босатылды.
The submarine was recommissioned TCG Muratreis (S 336) on 17 December 1971, named after the great Ottoman admiral Murat Reis and served Turkey for 31 years, decommissioning on 8 August 2001.
Пайдаланудан шығарылғаннан кейін
Арканзас штатының Солтүстік Литтл-Рок қаласы 2004 жылғы 25 наурызда Түркиядан «Мюратрейс» су асты кемесін 37 500 АҚШ долларына сатып алды. Сатып алу және буксировкалық шығындарды жеке қайырымдамалармен қаржыландырды. Су асты кеме 2004 жылғы 5 мамырда Түркиядан буксировкамен шықты, Жерорта теңізі арқылы Гибралтарға өтті, содан кейін Атлант мұхиты арқылы буксировкаланып, 2004 жылғы 13 маусым күні кешке Флорида штатының Ки-Уэст қаласына жетті. 2004 жылғы 14 маусымда қайтадан буксировкаға алынып, 2004 жылғы 19 маусымда Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына келді. Одан Миссисипи және Арканзас өзендері арқылы буксировкаланып, Солтүстік Литтл-Рокке жеткізілді. 16 шілдеде Монтгомери Пойнт шлюзі мен бөгетінің ашылуына тоқтағаннан кейін, қауіпсіздік мәселелеріне байланысты Америка Құрама Штаттарының Армиялық инженерлік корпусы транзиттің кешігуіне себеп болды. Су асты кеме транзит кезінде алдынан 4 метрге, арт жағынан шамамен 5 метрге батып жүрді, ал Арканзас өзенінің кейбір бөліктері 3 метрден де аз тереңдікте болды. Су асты кемені бірнеше метрге көтеріп, өзен төселінен өткізу үшін және бағытындағы көпірлердің астынан өтуге мүмкіндік беру үшін екі баржа понтон ретінде пайдаланылды, дәл 32 жыл бұрын «Батфиш» су асты кемесі жасағандай. 2004 жылғы 29 тамызда «Разорбак» Арканзас ішкі теңіз мұражайындағы Солтүстік Литтл-Рокке жетті. Ол 2005 жылғы 15 мамырда ресми түрде жұртшылыққа ашылды. «Разорбак» сонымен қатар Куапау аймақтық кеңесінің 394-ші нөміріндегі теңіз скаут кемесінің кездесу орны болды. «Venturing» бағдарламасының бір бөлігі ретінде 394-ші теңіз скаут кемесі сумен байланысты іс-шараларға ерекше назар аударды. Теңіз скаут кемесі бірнеше жылдан кейін таратылды. «Разорбак» – 2016 жылы шығатын «Greyhound of the Sea: USS Razorback» атты толық метражды деректі фильмнің тақырыбы. Бұл фильм Арканзас ішкі теңіз мұражайы мен Арканзас университетінің Литтл-Рок қаласындағы Жалпы коммуникация мектебінің бірлескен жобасы. «Разорбак» жағалауын «Скорпион» және «Снук» су асты кемелеріне арналған ескерткіштермен бөліседі. Арканзас ішкі теңіз мұражайына келгендер көбінесе жұма, сенбі және жексенбі күндері су асты кемесімен таныса алады.
The city of North Little Rock, Arkansas purchased ex Muratreis from Turkey on 25 March 2004 for US$37,500. Private donations provided the funds for the purchase and all towing costs. The submarine departed Turkey under tow on 5 May 2004, crossed the Mediterranean Sea to Gibraltar, and then was towed across the Atlantic Ocean, arriving at Key West, Florida, on the evening of 13 June 2004. On 14 June 2004, she again was taken under tow, and she arrived in New Orleans, Louisiana, on 19 June 2004. From there she was towed up the Mississippi River and the Arkansas River to her permanent berth in North Little Rock. After a stopover for the dedication of the Montgomery Point Lock and Dam on 16 July, her transit was delayed by the United States Army Corps of Engineers over safety concerns. At the time of transit, she was drafting 11.5 feet (4 m) at her bow and at nearly 15 feet (5 m) at her stern, while some portions of the Arkansas River were less than 9 feet (3 m) deep. A pair of barges were used as pontoons to lift the submarine a few feet to clear the river bottom while remaining low enough to pass under the bridges along her route, just as the submarine Batfish had 32 years earlier. On 29 August 2004, Razorback reached her berth in North Little Rock, at the Arkansas Inland Maritime Museum. She officially opened to the public on 15 May 2005. Razorback was also the meeting place the Quapaw Area Council Sea Scout ship number 394. Sea Scout Ship 394, as part of the Venturing program, had a particular emphasis on water based activities. The Sea Scout Ship dissolved after only a few years of being chartered. Razorback is the subject of a full length documentary film, "Greyhound of the Sea: USS Razorback," slated for release in 2016. The film is a joint effort between the Arkansas Inland Maritime Museum and the University of Arkansas at Little Rock School of Mass Communication. Razorback shares her shoreline with memorials to the submarines Scorpion and Snook. Visitors to the Arkansas Inland Maritime Museum can tour the submarine most Fridays, Saturdays, and Sundays.
Поп-мәдениетте
USS Razorback J. P. Ronald жазған «SSN Seadragon: The Crucible of Leviathan» көркем кітабында көрсетілген. Razorback бұрыннан GUPPY IIA-ға түрлендіріліп, Инчон жағалауларын тыңшылыққа алып, 1950 жылғы танымал Инчонға шабуылға дейін бірнеше апта бұрын маңызды мәліметтерді жинау үшін ЦРУ/Су астындағы диверсиялық топтың құпия оператившісін жағаға қондырады.
The USS Razorback is featured in the fictional book SSN Seadragon The Crucible of Leviathan by J. P. Ronald. Razorback already converted to GUPPY IIA reconnoiters the beaches off Inchon, and lands a covert CIA/Underwater Demolition Team operative to collect vital intelligence in the weeks leading up to the famous Inchon landings of 1950.