Кіріспе

Қытайдың спутниктерді ұшыру орталығы

Сичан спутниктік ұшыру орталығы (XSLC), сондай-ақ Сичан ғарыш орталығы деп те аталады, Қытайдағы ғарыш айлағы. Ол Сичуань провинциясының Ляншань Ыс автономиялық облысының Сичан қаласының солтүстік-батысында, Зейуан қалашығында (泽远镇) орналасқан. Бұл нысан 1984 жылы қолданысқа енді және жыл сайын көптеген азаматтық, ғылыми және әскери жүктерді ұшыру үшін пайдаланылады. 2003 жылдың желтоқсан айында екі "Дабл Стар" ғылыми спутнигінің біріншісін ұшыру арқылы Қытай-Еуропа ғарыш ынтымақтастығының маңызды орны ретінде танымал. Қытай ресми тұлғалары XSLC-ден қосымша халықаралық спутниктерді ұшыруға ниеттілік білдірді. 1996 жылы Сичан спутниктік ұшыру орталығынан Intelsat 708 спутнигін тасымалдаған зымыран ұшырылған кезде апатқа ұшырап, жақын маңдағы ауылда кем дегенде 6 адам қаза тапты. Ұшырылғаннан кейін құлап түсетін бақылаусыз қалдықтар аймақта түсуін жалғастыруда, соңғы рет 2023 жылдың желтоқсанында болды. 2007 жылы орталықтан спутникке қарсы зымыранның сынақ атылысы жасалды.

Қытайдың алғашқы ғарыш бағдарламасына адам

1960 жылдары Қытайдың 714 жобасының адамды ғарышқа ұшатын бағдарламасын қолдау мақсатында Сычуань провинциясындағы Сичан қаласында жаңа ғарыш орталығы құру туралы шешім қабылданды. Ол кеңестік шекарадан қашықта орналасқандықтан, қауіпсіздігі жоғары болды. Бұл құрылыс Қытайдың таулы аймақтарындағы негізгі және ұлттық қауіпсіздік өнеркәсібін дамытуға бағытталған "Үшінші Фронт" науқанының бір бөлігі еді, бұл АҚШ немесе КСРО шабуылына дайындалу үшін жасалған. "Шугуанг-1" ғарыш кемесінің бірінші ұшыру платформасынан ұшырылуы күтілген. Алайда, бағдарлама тоқтатылғаннан кейін, ұшыру платформасы толыққанды аяқталған жоқ. Бүгінде сол жерде шенеуніктерге арналған қарау платформасы салынған.

Бірінші Ұзақ наурыз-2E тасымал зымыран

Қытай 1990 жылғы 16 шілдеде алғашқы Ұзақ наурыз 2E тасымал зымыранын ұшырып, осымен Пәкістанның алғашқы, өз ішінде жасалған Badr 1 және HS 601 спутниктерін орбитаға шығарды.

1996 Жүгірту апаты

1996 жылғы 15 ақпанда Intelsat 708 спутнигін тасымалдаған алғашқы жаңа "Ұзын сапар" 3B ауыр тасымалдағыш ракетасы ұшырылғаннан кейін 22 секундта бағытынан ауып, жақын маңдағы таулы ауылда ұшыру платформасынан 1200 метр қашықтықта құлап, 80 үйді қиратты. Ресми мәліметтерге сәйкес, алты адам қаза тауып, 56 адам жарақат алды. Аза болған бейбіт тұрғындардың саны нақтырақ анықталмаған, салымдар бірнеше жүзге жетеді деп есептеледі.

Қытайдың алғашқы ASAT сынағы сәтті өтті

2007 жылдың 11 қаңтарында Қытай SC 19 ASAT қаруын пайдалана отырып, спутникке қарсы зымыран сынағын жүргізді. Қытайдың ауа райы спутнигі – Фэньюнь сериясының FY 1C полярлық орбиталық спутнигі, биіктігі – , массасы 750 кг – кинетикалық соққы құралымен жойылды. SC 19 модификацияланған DF 21 баллистикалық зымыранының немесе оның коммерциялық түрі KT 2-нің кинетикалық соққы құралымен жабдықталған және толыққанды жылдамдылыққа ие екені айтылды.

Қытайдың Айды зерттеу бағдарламасының басталуы

2007 жылдың 24 қазанында «Чанъэ-1» экипажсыз Ай орбиталық аппараты, Қытайдың Айды зерттеу бағдарламасының басталуын белгілей отырып, осы ғимараттан сәтті ұшырылды.

Бірінші "Жұмысқа ұзақ"-3С тасымал зымыраны

Қытай 2008 жылғы 25 сәуірде алғашқы "Ұзақ наурыз" 3С тасымал зымыранын ұшырды. Бұл Қытайдың "Ұзақ наурыз" зымырандары сериясының 105-ші миссиясы болды, сонымен қатар елдің алғашқы деректердік релелік спутнигі (数据中继卫星) "Тяньлян I" (天链一号) спутнигінің де ұшырылуы болды. 2019 жылғы желтоқсанға дейін келесі буын зымырандарға арналған (мысалы, "Ұзақ наурыз 8") жаңа ұшыру алаңы салынып жатыр.

Техникалық орталық

XSLC техникалық орталығы жүк пен ұшыру құралын сынау және біріктіруге жабдықталған. Оның Миссиялық басқару және бақылау орталығы ұшыру алаңдарының оңтүстік-батысында орналасқан және жүйелік репетиция мен ұшыру кезінде ұшуды және қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Ол Сичаң Циншань әуежайынан және Маншуйван теміржол стансасынан тікелей арналған теміржол және автомобиль жолы арқылы қызмет көрсетеді, бұл станса ұшыру алаңынан шамалы алыс жерде орналасқан. Құрылыстағы екі ұшыру кешені ұшу операцияларын қолдайды.