Кіріспе

Американдық романист

Абрахам "Абе" Кахан (идиш: אַבֿרהם קאַהאַן; 7 шілде 1860 – 31 тамыз 1951) – Литва туған еврей-американдық социалистік газет редакторы, романист және саясаткер. Кахан американдық "Форвард" басылымының негізін қалаушылардың бірі және 43 жыл бойы бас редакторы болды. Оның әкесі еврей және Талмудты оқытушы, ал әкесінің әкесі Витебск қаласындағы раввин болған. Діни сенімді отбасы 1866 жылы Вильнюске көшіп келді, онда жас Кахан раввин болу үшін білім алды. Алайда, ол дүниелік білімге қызығып, жасырын түрде орыс тілін оқыды және ақырында ата-анасынан Вильнюс мұғалімдер институтына қабылдануға рұқсат сұрады, оны 1881 жылы бітірді. Осы жылы ол Ресей үкіметі қаржылаған Велиж қаласындағы еврей мектебінде мұғалім болып тағайындалды.

АҚШ-қа көшіп келу

Ресей патшалығында үкімет пен орыс православие шіркеуінің қысымы яһуди азаматтарының саяхаттауына, қоныстануына және білім алу мүмкіндіктеріне шектеу қойып, оларды кемсіту мен қатыгездікке ұшыратты. 1879 жылы, Кахан әлі жасөспірім болғанда, Ресейде өсіп келе жатқан радикалды революциялық қозғалысқа қатысты. 1881 жылғы наурыз айында Ресей императоры Александр II-ні Социалистік-революциялық партияның мүшесі өлтіргеннен кейін, барлық революциялық көзқарастағы адамдар Ресей полициясының күдігіне ілікті. 1882 жылы Ресей полициясы Каханның бөлмесін Социалистік-революциялық партиямен байланысты болуы мүмкін радикалды жарияланымдарды іздеу үшін қарап шықты. Кахан 1882 жылғы 6 маусымда 21 жасында Филадельфияға кемемен келді және дереу Нью-Йоркке сапар шекті, ол өмірінің соңына дейін сонда тұрды.

Мансап

1882 жылдың шілдесінде, АҚШ-қа келгеннен кейін бір ай өткен соң, Кахан алғашқы американдық социалистік жиналысына қатысты, ал тағы бір айдан кейін идиш тілінде алғашқы социалистік сөйлемін жасады. Америкалық қоғам Ресейдегі өмірге қарағанда әлдеқайда жақсырақ болғанын мойындағанмен, ол марксистік көзқарас тұрғысынан американдық жағдайларға қатысты белгілі бір сын айта бастады. 1887 жылы Кахан Американың Социалистік Еңбек партиясына ресми мүше болып кірді. Каханның орыс және ағылшын тілдеріндегі білімі, әдеби және журналистік дағдылары оған социалист ретінде өркендеуге көмектесті, ал өмірінің соңында ол радикалды еврей сол жақтарының маңызды тұлғасы саналды. Социалистік нанымдарына сәйкес, Кахан иммигранттардың американдық қоғамға интеграциялануы үшін ресми біліммен қатар, жергілікті өмір мен қоғамдық дәстүрлер туралы бейресми білімді де үйренуі қажет деп есептеді. Ол сондай-ақ әйелдерді еңбек пен білім арқылы қоғамдағы мәртебесін арттыруға шақырды.

Яһудилердің күнделікті газеті

Америкаға келгеннен кейін көп ұзамай Кахан социализм және ғылым туралы мақалалар жазды, сондай-ақ Социалистік Еңбек партиясының идиш тіліндегі газеті "Arbeiter Zeitung" үшін әдеби туындыларды аударды. Кейін Кахан "New York Commercial Advertiser" газетіне толық уақытты тілші болып жұмысқа орналасты, және тілші Линкольн Стеффенстің шәкірті ретінде алған тәжірибесі Каханды "Jewish Daily Forward" газетінің негізін қалаушы редактор болуына дайындады. Кахан бірнеше газетте жұмыс істеп жүрген кезінде "Forward" газетін құрды және оның алғашқы нөмірін 1897 жылы жариялады. "Forward" газеті кеңінен жариялаған Кишинев қырқынының қорқынышы Каханды 1903 жылы "Forward" газетіне толық уақыт басшылық етуге итермеледі, газеттің толық редакциялық бақылауын өз қолына алып, 1946 жылға дейін толық уақыт газетті басқарды. "Forward" газетінде жұмыс істеген жылдары Кахан өзін социалистік деп жариялаған газетті, бар болғаны 6000 оқырманы бар белгісіз басылымнан идиш журналистикасының алдыңғы қатарына шығарды. "Jewish Daily Forward" американдық социализм мен еврейлердің иммиграциясының символына айналды, және оқырмандарына Америка Құрама Штаттарының әлеуметтік, экономикалық, саяси және мәдени жақтарын үйрететін америкалық агент рөлін өзіне қабылдады.

Өлім және мұра

1951 жылы 31 тамызда 91 жасында Нью-Йорктегі Бет-Исраэль ауруханасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Нью-Йорк штатының Куинс қаласындағы Маунт-Кармель зиратында жерленген. Каханның иммигранттарды оқытуы, «Jewish Daily Forward» газеті арқылы атқарған жұмысы және социализмге берілгендігі Нью-Йоркте оның еңбектерімен танысқан еврей иммигранттарына әсер етті. Америкалық еврей мәдениетіне әсер еткенімен қатар, оның шығармалары Ресейде жарияланып, ресейлік еврей жұмысшы қозғалысына үлкен із қалдырды.