Кіріспе

Escape Velocity – 1996 жылы Ambrosia Software компаниясы Macintosh үшін алғаш ұсынған, ғарыш саудасы және жауынгерлік видео ойындар сериясы. Оригиналға негізделген тағы екі ұқсас ойын, EV Override және Escape Velocity Nova, 1998 және 2002 жылдары шықты, соңғысы Microsoft Windows жүйесінде де қолжетімді. Сонымен қатар, EV Nova ғаламының сюжетіне негізделген коллекциялық карталар ойыны бар. Бұл серия бірнеше адамдар мен топтардың бірлескен еңбегімен жасалды. Мэтт Бёрч үш ойынды да толыққанды бағдарламалады, бірақ тіркеу жүйесі мен түрлі кітапханалар оның құрамына кірмеді. Ол сондай-ақ бірінші ойынның сценарийін жасады. Эндрю Уэлч басқарған Ambrosia Software компаниясы маркетинг, тіркеу және таратуды жүзеге асырды, сондай-ақ ойындарда қолданылатын бірнеше сыртқы кітапханаларды ұсынды. Ойынның алғашқы сынақ нұсқалары "Мерк" ("жалдамалы әскер" деген сөздің қысқартылған түрі) деп аталды. Питер Картрайт EV Override ойынының сценарийін жазды, ал австралиялық ATMOS компаниясы EV Nova сценарийін жасады; екеуі де Ambrosia компаниясының жалғаулары ретінде қабылдамас бұрын, бұрынғы ойындарға қосымша модульдер (плагиндер) ретінде пайда болды. Алғашқы ойындағы ұшқыштардың дауыстарын Патрик Делаханти жазды. Сонымен қатар, қосымша фразалардың қосымша модулі (плагині) құрылды және кейін EV Override ойынының құрамына енгізілді. EV Override ойынының жаңадан жасалған нұсқасы – Cosmic Frontier: Override, 2020 жылдың 21 сәуірінде Ambrosia Software компаниясының сценарий дизайнері Питер Картрайт тарапынан іске қосылды және 2020 жылдың 24 мамырында қаржыландыру мақсатына жетті.

Лицензия беру және техникалық ерекшеліктер

Бірінші екі Escape Velocity ойыны тек Apple Macintosh үшін бастапқы түрінде және тек Classic ретінде қолжетімді. EV Nova – Carbon қолданбасы, ол Mac OS және Mac OS X жүйелерінде түпнұсқа түрде жұмыс істейді, сондай-ақ Windows жүйесіне де көшірілді. EV Nova-ның 1.1.0 нұсқасы 2008 жылдың желтоқсанында шығарылды, ол Universal Binary болып табылады және Intel негізіндегі Mac компьютерлерде түпнұсқа түрде жұмыс істейді. EV Nova-да бастапқы екі ойынның сценарийлеріне бейімделген нұсқалары тегін қолжетімді. Бұл серия Ambrosia Software лицензиялық ережелеріне сәйкес келеді. Үш ойын да shareware (үлестірілетін бағдарлама). Ambrosia-ның shareware жүйесі тіркелмеген ойындарды кеңінен таратуға мүмкіндік береді. Бірінші екі Escape Velocity ойынының көшірмелері 30 күн бойы шектеусіз жұмыс істейді. Одан кейін ойыншыға ойынды бастағанда тіркелмегендігі еске салынды, сондай-ақ ол қанша рет ойнағаны және қанша сағат ойнағаны туралы хабарлама беріледі. Сондай-ақ, ойыншыны тіркелуге шақыратын «Cap'n Hector» (Амброзияның талисманы және кеңседегі тотықұстың атымен аталған) кейіпкері бар. Сынақ кезінде ол ойыншының кемесінің қасынан ұшып өтіп, хабарлама жібереді. Сынақ мерзімі біткеннен кейін кейіпкер ойыншыға шабуыл жасай бастайды, бірақ EV Override-де Капитан Гектор ойыншының кредиттерін де ұрлайды. Ойыншылар Капитан Гекторға тікелей зиян келтіре алмайды, бірақ бастапқы ойында оның кемесін бұзуға немесе жоюға мүмкіндік беретін жанама зиян келтіруге болады. EV Nova-ның тіркелмеген нұсқасы шектеулі. Капитан Гектордың шабуылдарынан басқа, 30 күндік сынақ мерзімі аяқталғаннан кейін кейбір кемелер мен технологияларды алу мүмкін болмайды, тіпті одан бұрын ойынның сюжеттік желілері үштен екісінде тоқтатылады және плагиндер қолдау көрсетілмейді. Ойын тіркелгеннен кейін Капитан Гектор және басқа барлық шектеулер ойыннан жоғалады. Бүкіл серияда ашық плагиндік архитектура бар, бұл пайдаланушыларға жаңа сценарийлерді жазуға мүмкіндік береді. Бұл технология Macintosh ресурстық түйінді форматына негізделген, бұл арнайы редакторларды пайдаланбастан плагиндерді жасауға мүмкіндік береді (бірақ бірнеше редакторлар бар және олар тапсырманы оңайлату себепті танымал). Windows ресурстық түйіндерді қолдамайтындықтан және Windows негізіндегі компьютерлерге файлдарды көшіргенде оларды сақтау мүмкін болмайтындықтан, ойынның Windows нұсқасы үшін баламалы формат және түрлендіру жүйесі жасалды.

Ойын процесі

Ойынның көп бөлігі екі өлшемді кеңістікте өтеді, ойыншы үшінші тұлғадан қарап кемемен ұшады. Ойыншы соғысқа да, саудаға да қатыса алады. Ойыншылар жүздеген жұлдыз жүйелері арқылы ұша алады, олар гиперсілтемелер арқылы байланысқан. Кемелер гиперқозғалтқышты іске қосып, жарықтан жылдам жылдамдықпен жұлдыз жүйелері арасында саяхаттайды. Nova-да құрт тесіктері немесе гипергеттер дереу саяхаттау үшін қолданылуы мүмкін. Көптеген жүйелерде планеталар мен ғарыш станциялары сияқты жұлдыздық нысандар бар. Ойыншылар осы нысандарға қона алады, онда олар сауда жасауға, тапсырмалар алуға және жаңа ғарыш кемесін сатып алуға немесе қазіргі ғарыш кемесіне жабдықтар қосуға мүмкіндік алады. Сюжет планеталардағы нысандардан және ғарышта ұшып жүрген NPC-лерден алатын тапсырмалар арқылы дамытылады. Ойыншылар қандай тапсырмаларды орындауды және қай үкіметпен жақсы қарым-қатынас орнатуды немесе толығымен бейтарап болуды өздері таңдай алады. Олар саудагер, жалдамалы сарбаз немесе астероид кеншісі болуы мүмкін, немесе олардың бірігуін таңдай алады. Үш ойынның геймплейі ғана ұқсас, ал әлем мен сюжеті мүлдем бөлек және шығарылымдар арасында байланыссыз (бірақ EV Nova-да EV-ден келген Kestrel басқа әлемнен келген деп сипатталған). Әр шығарылымның ойын қозғалтқышы алдыңғы нұсқадан жақсартылған, бірақ ең маңызды жақсартулар үшінші шығарылымда жасалған. Турбо-күшейткіш алуға болады, ол қосылғанда британдық телешоу Thunderbirds-тің кіріспесінен аудиоклип ойнатады. Ойыншы кейде Sinistar-ға және оның дауыстық файлдарына кездеседі.

Негізгі идея

Escape Velocity ойынының бастапқы сюжеті Конфедерация үкіметі мен оған қарсы көтеріліс арасындағы қақтығыстарды қамтиды. Бұрын айтқандай, ойыншы кімнің дұрыс екеніне, кімнің күштірек екеніне, кімді қолдау пайдалырақ екеніне немесе кез келген басқа да критерийлерге сүйене отырып, тарап таңдауға (немесе таңдамауға) мүмкіндігі бар. Ойын Star Trek-тегідей шаттлмен басталады.

Үкіметтер

Конфедерация – бастапқы ойынның екі негізгі үкіметінің бірі. Ойын бойынша, адамзат Көмекей жолы галактикасына кеңінен тараған сайын, жаңа колониялар бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істеді. Алайда, белгісіз шетелдік жаратылыстардың шабуылы колонияларды Жер басшылығымен бірігуге мәжбүр етті. Осылайша Конфедерация құрылды. Конфедерация мен шетелдіктер арасында қанды соғыс болды, нәтижесінде миллиондаған адам қаза тапты. Ақырында Конфедерация жеңіске жетті. Ойын басталғанда Конфедерация мен Көтеріліс арасындағы қақтығыс тоқтап, тұраққа түседі. Конфедерация әскери күштерінде төрт кеме бар: Конфедерациялық патрульдік кеме, Конфедерациялық канонерлік қайық, Конфедерациялық фрегат және Конфедерациялық крейсер. Көтеріліс – «Қашу жылдамдығы» ойынындағы екінші негізгі күш. Ойынға сәйкес, шетелдіктермен соғыста жеңіске жеткеннен кейін Конфедерация теңіз күшінен бас тартпады және сыртқы әлемдердің ресурстарын пайдалануды бастады. Бұл әлемдер ақырында тәуелсіздікке ие болып, азаматтық соғысқа себеп болды. Көтеріліс өзінің агрессивті мінезі, жартылай қылмыстық ұйымдарды қолдауы және азаматтық кемелер мен лайнерлерге жасаған шабуылдары үшін сынға ұшырайды. Көтеріліс Конфедерацияға қарсы күресінде төрт кеме қолданады: «Манта», Көтерілісшілердің жойғышы, Көтерілісшілердің крейсері және эскорт тасымалдаушысы. Соңғысы тек ойыншы Конфедерация үшін жұмыс істегенде ғана көрінеді. Жаңа Кидонияның кидониялықтары мен Летеяның летеялықтары галактиканың оңтүстік-шығысындағы екі жүйені иеленеді және ойын басталғанда су құқықтары үшін соғыс жүргізеді. Бұл қақтығыс туралы толыққанды ақпарат берілмейді. Екі тарап та «Defender», «Argosy» және «Corvette» кемелерін ғарыштағы шайқастарда пайдаланады. Кидониялықтар «Жылтқыр» кемесін де қолданады, ал летеялықтар осы кемелерді «Рапиер» кемелерімен толықтырады. Ойынға «Starbound Shipping», «Consolidated Express» және «United Galactic Express» сияқты бірнеше сауда корпорациялары кіреді. «Starbound Shipping» және «United Galactic Express» екеуі де «Consolidated Express» компаниясымен тікелей (кейде қақтығысқа дейін) бәсекелеседі, сондықтан олар де-факто одақтастар болып табылады. «Astex Mining Corporation» – Конфедерация үшін ғана жұмыс істейтін тау-кен компаниясы, сондықтан ол Көтерілісшілер мен олардың жақтастарының назарында болады. «Artemis Group» – пираттарды жоюға және галактикалық тәртіптің сақталуын қамтамасыз етуге арналған отбасылық ұйым. Олар Конфедерацияның немесе Көтерілістің азаматтық соғыста жеңіске жетуіне жол бермеуге тырысады. Бастапқы планета Лево, сол аттас жүйеде орналасқан, оны пираттардан қорғау үшін жасақ күзетіп тұрады. Алайда пираттар жүйеде тек ойыншының бағалы жүгін қуып жететін кезде ғана пайда болады. Ойында көптеген пираттар бар, олар жоғары ұрыс рейтингіне ие болған ойыншыны қоспағанда, кездесетін кез келген пират емес кемені бірден жоюға тырысады. Ойынның шектеулеріне байланысты пираттар өз мақсаттарын тонамайды. Бірақ ойыншы кемелерге өтуге және олардан ақша, жүк, отын немесе оқ-дәрі ұрлауға, немесе кемені өзіне немесе эскорт ретінде пайдалану үшін басып алуға мүмкіндік алады. Тағы бір маңызды мәлімет – пираттар ойыншының кемесін сөндіріп тастаса, оған өтуі мүмкін. «EV Nova» ойынында пираттар кемелерге өтіп, тонауға қабілетті, соның ішінде ойыншының кемесіне де.

Қабылдау

MacUser Escape Velocity ойынын 1996 жылдың ең жақсы үлестірілетін ойыны деп мойындады.

Мұра

Escape Velocity-нің екі жалғасы бар: Override (1998) және Nova (2002). Көптеген кейінгі ойындар Escape Velocity-ді немесе оны өз дизайндарының басты ықпалы деп нақты айтады, мысалы, 3030 Deathwar, Endless Sky, Gaia Beyond, Space RPG және Naev.