Кіріспе
1990 жылы шыққан SimEarth: The Living Planet видео ойыны – Уилл Райт жасаған екінші өмірді модельдеу ойыны. Ол 1990 жылы Maxis компаниясымен жарық көрді. SimEarth ойынында ойыншы планетаның дамуын бақылайды. Ағылшын ғалымы Джеймс Лавлок кеңесші болды және оның планета эволюциясы туралы Гайя гипотезасы ойынға енгізілді. Macintosh, Atari ST, Amiga, IBM PC, Super Nintendo Entertainment System, Sega CD және TurboGrafx 16 платформалары үшін нұсқалары жасалды. Ол Wii Virtual Console үшін қайта шығарылды. 1996 жылы Maxis компаниясының бірнеше модельдеу ойындары Windows 95 жүйесімен үйлесімділігі жақсартылып, қорап дизайны өзгертілген Maxis Collector Series сериясымен қайта шығарылды, соның ішінде тақырыптың астына «Классика» деген жазу қосылды. SimEarth 1997 жылы «Классика» белгісімен қайта шығарылды.
SimEarth: The Living Planet is a life simulation game, the second designed by Will Wright. and published in 1990 by Maxis. In SimEarth, the player controls the development of a planet. English scientist James Lovelock served as an advisor and his Gaia hypothesis of planet evolution was incorporated into the game. Versions were made for the Macintosh, Atari ST, Amiga, IBM PC, Super Nintendo Entertainment System, Sega CD, and TurboGrafx 16. It was re released for the Wii Virtual Console. In 1996, several of Maxis' simulation games were re released under the Maxis Collector Series with greater compatibility with Windows 95 and differing box art, including the addition of Classics beneath the title. SimEarth was re released in 1997 under the Classics label.
Ойын процесі
SimEarth-та ойыншы планетаның атмосферасын, температурасын, құрлық массасын және т.б. өзгерте алады, содан кейін планетаға әр түрлі тіршілік формаларын орналастыра алады және олардың дамуын бақылай алады. "Random Planet" ойыны – мақсаттары жоқ, жай ғана ойыншық. Үлкен (және қиын) міндет – саналы тіршілік пен дамыған өркениетті қалыптастыру. Планетаның даму сатыларын қалпына келтіріп, қайталап өтуге болады, планетаның пайда болғаннан кейін он миллиард жыл өткенге дейін, күн қызыл алыпқа айналып, планетадағы барлық тіршілікті жоятын сәт дейін. Сондай-ақ, мақсаттары бар сегіз сценарий бар: алғашқы үшеуі ("Аквариум", "Кембрий Жері" және "Қазіргі Жер") – Жердің әртүрлі кезеңдердегі эволюциясы мен дамуын басқарумен айналысады, келесі төртеуі ("Марс", "Венера", "Мұзды планета" және "Құмды планета") – басқа планеталарды тіршілікке жарамды етуге бағытталған, ал соңғы сценарий ("Жер 2XXX") – болашақ Жердегі тіршілік пен өркениетті өз-өзін көбейтуге қабілетті роботтар мен ядролық соғыстан құтқаруды және осы мақсатқа жету үшін үлкен су тасқынына себеп болу мүмкіндігін ұсынады. "Random Planet" және сценарий режимінен өзге, "Дайзи әлемі" деп аталатын тағы бір ойын режимі бар, онда планетадағы жалғыз биом – ромашкалар, олар температураға байланысты түсін өзгертеді. Ойын Джеймс Лавлоктың Гайя гипотезасын моделідейді (ол жобаға көмектесіп, нұсқаулыққа кіріспе жазған), ал ойыншыға қолжетімді нұсқалардың бірі – жеңілдетілген "Дайзи әлемі" моделі. Ойын барысында планетаға ойыншының бақылауы толыққанды: дисплейлер атмосфералық газдардың құрамын үш ондық таңбаға дейін, континенттердің қозғалу жылдамдығын, тіршілік түрлерінің көбею және мутациялау жылдамдығын реттеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ойыншы планетаның дамуына кедергі келтіретін жабдықтарды немесе заттарды орналастыра алады, мысалы, атмосферадағы оттегінің мөлшерін арттыратын оттегі генераторларын және 2001: Ғарыштық саяхат фильміндегі монолит сияқты, тіршілік түрінің интеллектуалдық деңгейін жоғарылатуға көмектесетін құрылғыны. Апаттардың тізімі табиғи құбылыстардан – дауылдар мен орман өрттерінен бастап, халық санына байланысты апаттарға – індеттер мен ластануға дейін жетеді. Планетаға тиетін әсерлер қазіргі жағдайға байланысты шағын немесе айтарлықтай болуы мүмкін. Мысалы, жанартаудың атқылауы атмосферадағы шаңның мөлшерін арттырып, жаһандық температураны төмендетсе, судағы жер сілкінісі цунами тудыруы мүмкін, ал ядролық энергияға тәуелді өркениет үшін ядролық отынның жетіспеуі ядролық соғыс пен ядролық қысқа әкелуі мүмкін. Жер бетіндегі температураның жоғарылауы мұздықтардың еруіне және теңіз деңгейінің көтерілуіне себеп болуы мүмкін, бірақ планета тым ыстық болса, мұхиттар қайнап, құрлықтан басқа ештеңе қалмайды. Сусыз планетаға "мұз метеориті" (комета) түскен жағдайда мұхиттар қайта пайда болуы мүмкін. Планета көпжасушалы жануарлар тіршілігін қолдау үшін белгілі бір тепе-теңдік сақталуы керек; осы шектен тыс жерде тек бір жасушалы тіршілік түрлері, өсімдіктер, роботтар және өркениетті тіршілік түрлері ғана тірі қалуы мүмкін. Бұл ойындағы көптеген тіршілік түрлерін жоққа шығарады, өйткені олардың көпшілігі өркениетті емес көпжасушалы жануарлар. Ойыншының іске қосқан әрекеттерінің барлығы "энергия бірліктері" немесе "омега (Ω) бірліктері" арқылы өлшенетін құнға ие: мысалы, бір жер телімін салу үшін 50 энергия бірлігі, ал терраформациялау құрылғысын орнату үшін 500 бірлік қажет. Энергия бюджеті планетаның даму деңгейіне және таңдалған қиындық деңгейіне байланысты анықталады; ең төменгі қиындық деңгейінде энергия бюджеті шексіз. Ойынның өзі кейде түсініксіз болуы мүмкін: түрлер ешқандай себепсіз өркендейді немесе жойылады. Алайда, жаппай жойылудан кейін эволюциялық әртараптандыру кезеңдері жиі кездеседі, бұл ойыншыға жаңа түрлер мен экожүйелермен тәжірибе жасауға мүмкіндік береді.
Салық
Ойынның ерекшелігі – көпжасушалы жануарлардың барлық таксондары тең құқықта, сондықтан, мысалы, санайтын моллюскалардың дамуы мүмкін. Екі бір жасушалы тіршілік түрінің таксондары, прокариоттар мен эукариоттар (немесе бактериялар мен амебалар, ойында тиісінше) ерекше қарастырылады. Жануарлар таксондарының мысалдары ретінде радиаттар мен киттер, сондай-ақ балықтар мен құстар сияқты жақсы танымал таксондар бар. "Жасырын мүмкіндік" ретінде, егер ең жоғары технологиялық деңгейдегі қала (Нанотехнология дәуірі) ядролық жарылыстан қираса, машиналық өмір пайда болады. Машиналар кез келген биомда немесе қоршаған орта жағдайында гүлдеп өсе алады, көбінесе басқа тіршілік формаларынан озады, және ақырында интеллект дамытып, қалалар салады. Сонымен қатар, карниферлер бар, олар – мутацияға ұшыраған, ет жейтін өсімдіктер, олар тек табиғи жолмен ғана пайда болады. Көптеген жәндіктердің болуы осы тіршілік түрлерінің дамуына жағдай жасайды. Карниферлер де жануарлар сияқты интеллектке ие болады. Таныс түрлерден өзге, ұзақ уақыттан бері жойылған "трихордаттар" да қосылған. Ойын жасаушылар "Біз оларға аянып, SimEarth-та оларға тірі қалу мүмкіндігін сыйладық" деп мәлімдейді. Динозаврлар да осы таксондардың бірі.
Өркениет
СимЕр планетасындағы организм саналы болып, өркениетке жеткеннен кейін, ол бірте-бірте әртүрлі даму кезеңдерінен өтеді, әр кезең алдыңғысына қарағанда технологиялық тұрғыдан дамыған болады. Тас дәуірі, Бұл кезең тас құралдарды қолданумен және палеолиттік тіршілік салтымен ерекшеленеді. Қола дәуірі, Бұл кезең қола құралдарды қолданумен, егіншіліктің пайда болуымен, жазудың дамуымен және қала құрылысымен ерекшеленеді. Темір дәуірі, Бұл кезең темір құралдарды қолданумен сипатталады және қола дәуірінен аздап озық. Индустриялық дәуір, Бұл кезең қарқынды индустрияландырумен және тұрмыс деңгейінің жақсаруымен ерекшеленеді. Осы кезеңде ресурстар қарқынды түрде жұмсалады. Бұл кезеңге жеткеннен кейін энергияға қажеттілік артады және жаһандық жылыну планетаңыздың тіршілігіне қауіп тудырады. Атом дәуірі, Бұл кезең ядролық энергияны пайдаланумен ерекшеленеді. Ақпараттық дәуір, Бұл кезең телекоммуникациялық технологиялар мен компьютерлерді кеңінен қолданумен байланысты. Нанотехнология дәуірі – ресурстардың таусылуы мен жаһандық жылыну қаупіне байланысты жететін ең қиын кезең. Ол нанотехнологияны қолданумен және планетааралық ғарыш саяхаттарымен байланысты.
Даму
Уилл Райт Стюарт Брэнд арқылы Джеймс Лавлокпен танысты, ол Райттың жанында тұратын CoEvolution Quarterly журналының бұрынғы редакторы және SimEarth туралы естіген соң осы таныстырылды. Ол 1991 жылы Software Publishers Association Excellence in Software Awards сыйлығын «Үздік орта білім беру бағдарламасы» және «Үздік симуляция бағдарламасы» номинациялары бойынша жеңіп алды. Entertainment Weekly ойынға A− бағасын берді және былай деп жазды: «Балаларды биосфераны құрметтеуге үйрету ешқашан ерте емес, бірақ оларды Simearth: The Living Planet (FCI, Super NES үшін) сияқты күрделі симуляциялармен таныстыру қажет емес, себебі оларда температура, жауын-шашын сияқты көптеген айнымалылар бар, бұл полиномдық теңдеуден де күрделі. Дегенмен, мұнда бір нәрсені айтуға болады: мысалы, «гүл өсіру» сияқты қарапайым тапсырма үшін жаман жігітті жеңу үшін қай батырманы басуды білуден гөрі көбірек білім қажет». The One SimEarth-тың MS DOS нұсқасына 95% баға берді, ойынның «не білсеңіз де, не білмесеңіз де» қызықты екенін айтты және симуляциямен тәжірибе жасаудың «көптеген сағаттарға ләззат сыйлайтынын» мәлімдеді. The One SimEarth-тың мазмұнды ойын процесін жоғары бағалап, ойында «эксперимент жүргізуге шексіз мүмкіндіктер бар» деді. The One ойынның «үлкен білім беру потенциалы» бар екенін, сонымен қатар қызықты және тартымды екенін атап өтті.