Кіріспе
Тимоти Катлер (31 мамыр 1684 – 17 тамыз 1765) – американдық епископ шіркеуінің дін қызметкері және Йель колледжінің ректоры.
Отбасылық негіздер
Катлер Массачусетс штатының Чарльзтаун қаласында дүниеге келген, 1636 жылғы 28 қазанға дейін онда қоныстанған Роберт Катлердің ұрпағы. Оның әкесі – майор Джон Катлер, теңіз жабдықтарын жасаушы, ал анасы – Марта Уизволл. Оның әкесі де, атасы да Солтүстік Америкадағы алғашқы отаршыл губернаторы және 1689 жылы аз ғана уақытқа ғана созылған Жаңа Англия үстемдігінің басшысы болған Эдмунд Андростың құлатылуынан кейін құрылған үкіметке қарсы шықты. Оларға ауыр жаза тағайындалса да, патшалық бекітіліс алғанша үкіметке бағынудан бас тартты. Оның ата-бабаларының орналысқан тәртіпке сәйкес келуге бейімділігі Тімотидің кейін Англия шіркеуіне өтуіне себеп болған болуы мүмкін.
Ерте өмір
Ол жеті жасында Гарвард колледжін бітіріп, 1709 жылдың 11 қаңтарында Массачусетстен Коннектикут штатына "екі колонияда да ең жақсы уағыздаушылардың бірі" ретінде ұсынылып, Стратфордтағы конгрегациялық шіркеудің пасторы болып тағайындалды. 1710/11 жылдары 21 наурызда ол Елизаветаға үйленді, ол Милфордтың Сэмюэл Эндрюдің қызы, Коннектикут, содан кейін Йель колледжінің ректоры қызметін атқаратын еді. Катлер өзінің шіркеуінде 1718/19 жылдың наурызына дейін қызмет етті, бірақ Йель колледжінің жағдайы резидент ректорды қажет ететін кезде, ол сенім білдіргендердің өтініші бойынша бұл қызметті қабылдады, оның тағайындалуы қыркүйек айында ресми түрде бекітілді. Оның қайын атасы оның тағайындалуына көмектескені сөзсіз, бірақ Катлер жалпы алғанда бұл лауазымға лайықты болды, өйткені ол "тамаша тіл білуші", "жақсы логик, географ және риторик" еді, ал "өз заманының философиясы, метафизикасы және этикасы бойынша білімі терең еді. Ол биік, сәнді және қатал мінезді адам еді. Колледж басшысы ретінде үлкен беделге ие болды". Катлер 1716 жылы Сэмюэл Джонсон алғаш рет енгізген Ағартушылық оқу бағдарламасын оқытуды жалғастырды, онда алгебра, есептеу және моральдық философия курстары бар еді. Жаңа ректорлық "сәтті ашылды және гүлдену дәуірі басталатын сияқты болды, 1722 жылдың 13 қыркүйегінде ректор, оның ұстазы Дэниел Браун және бірнеше конгрегациялық дін қызметкерлері сенімділермен кездесіп, олардың діни қызметке тағайындалуының дұрыстығына күмән келтірді және Англия шіркеуіне кіру мәселесі бойынша кеңес сұрады". Олар өздерінің ұстанымын жазбаша түрде білдірді, содан кейін отырыс бір айға кейінге шегерілді. Осы уақытта губернатор Солтонсталл 16 қазанда бұл мәселе бойынша қоғамдық пікірталас ұйымдастырды, нәтижесінде келесі күні арнайы отырыста сенімділер "рев. Катлерді Йель колледжінің ректоры лауазымынан одан әрі қызметтен босатуға" дауыс берді және барлық болашақ ректорлар мен оқытушылардың Сейбрук иман жолына сәйкес келетіндігін сенімділерге мәлімдеуі және "арминиандық және прелатикалық бұрылыстарға" қарсы екендігін көрсетуі керек болды. Олар Йельді бұрынғы ортодоксиясына қайтарды, бұрынғы Йель оқытушысы, американдық доктор Сэмюэл Джонсон 1770 жылы "бірнеше ағылшын және голланд жүйелерінің мектептік торы, қазіргі уақытта көшеде кездеспейтін" деп сипаттады. Бірнеше Гарвард және Йель комментаторлары, Катлердің пуритан қарсыластарын келтіре отырып, Катлер шын жүректен диссидент болмағанын, оның Стратфордта Джон Чеклидің ықпалымен епископализмге көшкенін және осы фактіге қарамастан, конгрегациялық колледждің ректоры лауазымын қабылдағанын, жеке сенгенін тек бекітілген шіркеуде оған қолайлы орын берілген кезде ғана жариялағанын айтады. 1929 жылы американдық доктор Сэмюэл Джонсонның "Өмірбаян" кітабы жарылғаннан кейін, Катлер, Йель оқытушысы Дэниел Браун және тағы жеті жергілікті дін қызметкері 1719 жылы зерттеу тобын құрғанын білеміз. Джонсонға аударма жасауды тапсырып, бір-бірінің үйлерінде жасырын кездесіп, олар үш жыл бойы Йель кітапханасындағы түпнұсқа тілдердегі бастапқы мәтіндерді мұқият зерттеді. Олар тек қана пресвитериандық ординация күмәнді екенін және епископтық ординация артықшылыққа ие екенін өте тартымдылықпен мойындады. Губернатор Салтенсталлдың, олардың отбасы, достары мен пуритан қауымының үлкен қысымына қарамастан (өте қатал, тоғыздың бесеуі бас тартты), Катлер тағы үш адаммен бірге Англия шіркеуінің дін қызметкері болуға бел буды.
Several nineteenth century Harvard and Yale commentators, citing Cutler's Puritan opponents, suggest that Cutler was never wholeheartedly a Dissenter, that he had been converted to Episcopalianism when at Stratford by John Checkley, and that in spite of this fact had accepted the rectorship of a Congregational college, publicly declaring what he had privately believed only when a desirable place in the Established Church was assured him. With the 1929 publication of American Dr. Samuel Johnson's Autobiography, we find that Cutler, Yale Tutor Daniel Brown, and seven other local clergy formed a study group in 1719. Assigning Johnson to translate, and meeting in secret at each other's homes, they carefully studied the source texts in Yale's library in the original languages over a three year period. They only reluctantly decided that their Presbyterian ordination was questionable, and that an Episcopal ordination was to be preferred. Despite great pressure from Governor Saltenstall, their family, friends and the Puritan community (so fierce, that five of the nine recanted), Cutler, along with three others, determined to become ministers of the Church of England.
Кейінгі өмірі
Бір жыл бойы Лондонға келген кезінде Катлер 1723 жылы наурыз айында Норвич епискобы тағайындады. Ол сондай-ақ Оксфорд және Кембридж университеттерінен докторлық дәреже алды, бұл дәреже алған алғашқы американдық дін қызметкері болды. Катлер Бостондағы жаңа құрылған Христос шіркеуінің ректоры болды және өмірінің соңына дейін осы қызметте болды. Катлер білімділігімен құрметтелген, бірақ танымал болу үшін тым өркөкірек болған Жаңа Англияның жетекші епископальдық дін қызметкерлерінің біріне айналды. Ол Дедхамда шіркеу құрды және Брейнтридегі Христос шіркеуіне қамқорлық жасады. Алайда, Бостонды пуритандықтар бақылап алды. Массачусетс Коттон Мэзердің басшылығымен теократияға қарай бет бұрды, ол жұлдыздық дәлелдермен сотталған әйелдердің кінәлі екенін қорғады, ал Гарвард университеті 100 жылдан астам уақыттан бері Ағарту дәуірінен бұрынғы оқу бағдарламасын оқытты. Катлер діни қызметке сапармен кеткен кезде Бостон элитасы «New England Currant» газетінің баспашысы Джеймс Франклинді саяси шабуылдары үшін түрмеге қамап, оның баспашысы Джон Чеклиге епископальдық кітаптарды басып шығарғаны үшін айыппұл салды. Массачусетс штатындағы жетекші англикан ретінде Катлер өз сенушілерінің құқықтарын қорғады және Массачусетс шығанағы колониясының шіркеу-мемлекет-колледж теократиясына қарсы тұрды. Ол шіркеу мүшелерін пуритандық теократия салған шіркеу салығынан босатуға ұмтылды. Ол өз шіркеуінде ағылшын тіліндегі кітаптардан кітапхана ашты. Кингс-шапелдің пасторы Сэмюэл Майлспен бірге, Бостондағы епископальдық шіркеудің дін қызметкері ретінде Гарвардтың Бақылау кеңесіндегі орынға талас жасады, өйткені ол колледж жарғысында талап етілгендей «оқытушы ақсақал» екенін мәлімдеді. Күтпегендей, Бақылау кеңесі мен Жалпы сот оған қарсы шешім қабылдады. Катлер Америка колониялары үшін епископ тағайындалуын қалады. Ол төрт уағыз жариялады, екеуі Коннектикут штатының Бас ассамблеясында (1717 жылдың 9 мамырында және 1719 жылдың 18 қазанында) оқылды – бұл пуритандық Коннектикут үкіметінің тұрақты тәртібіндегі ерекше құрмет – және екеуі Бостондағы Христос шіркеуінің ректоры болған кезде айтылды.
Теология
1723 жылы Тимоти Катлер және басқалар Йель колледжінің қауымын қатты таңқалдырды, конгрегационализмнен бас тартып, англиканизмге өтті. Даулы теологиялық мәселелер көбінесе шіркеу басқаруына байланысты болды. Бұған қоса, англиканизмге өту құтқарылу туралы Арминийдің ұстанымдарын қабылдаумен де байланысты болды.
Ескертпелер мен сілтемелер
"Тимоти Катлер", Америкалық биографиялар сөздігінің негізгі жинағында. Американың білімді қоғамдар кеңесі, 1928–1936 жж. Биографиялық ресурстар орталығында қайта басылды. Фермингтон-Хиллз, Мичиган: Томсон Гейл. 2005 ж. http://galenet.galegroup.com/servlet/BioRC