Кіріспе
XX ғасырдың басында 23 skidoo (кейде 23 skiddoo) – американдық сленгтік тіркес, көбінесе жылдам кетуді, басқа біреудің жылдам кетуге мәжбүрлеуін немесе қолайлы мүмкіндікті пайдаланып кетуді білдіреді. XX ғасырдың басында танымал болған бұл тіркестің нақты шығу тегі белгісіз. 23 skidoo «мүмкін, алғашқы ұлттық сән және АҚШ-та пайда болған ең танымал сәндердің бірі» деп сипатталған, сондықтан «жағажай курорттарындағы, саябақтардағы және округтік жәрмеңкелердегі тулар мен ленталарда [23] саны немесе 'Skiddoo' сөзі кездесетін». «23 skidoo» бұрын пайда болған «жиырма үш» (1899) және «skidoo» (1901) сөздерінің үйлесімі, екеуі де жеке-жеке кетуді, қуылғанды немесе бір нәрсенің аяқталуын білдірген. «23 skidoo» 1906 жылдың басында пайда болғаннан кейін тез арада танымал ұранға айналды.
23 skidoo (sometimes 23 skiddoo) is an American slang phrase generally referring to leaving quickly, being forced to leave quickly by someone else, or taking advantage of a propitious opportunity to leave. Popularized during the early 20th century, the exact origin of the phrase is uncertain. 23 skidoo has been described as "perhaps the first truly national fad expression and one of the most popular fad expressions to appear in the U. S", to the extent that "Pennants and arm bands at shore resorts, parks, and county fairs bore either [23] or the word 'Skiddoo'." "23 skidoo" combines two earlier expressions, "twenty three" (1899) and "skidoo" (1901), both of which, independently and separately, referred to leaving, being kicked out, or the end of something. "23 skidoo" quickly became a popular catchphrase after its appearance in early 1906.
Шығу тегі
Бұл фразаның пайда болуы туралы көптеген әңгімелер бар болғанымен, ешқайсысы толығымен қабылданған жоқ.
Флатирон ғимараты
Мүмкін, бұл сөздің шығу тарихы туралы ең танымал оқиға Нью-Йорктегі Мэдисон скверіндегі үшбұрышты пішінді Flatiron ғимаратының маңындағы аймаққа қатысты. Ғимарат 23-ші көшеде Бесінші авеню мен Бродвейдің қиылысында орналасқан, олардың екеуі де өткір бұрышпен қиылысады. Ғимараттың пішініне байланысты, оның айналасында жел айналып соғады. 1900-шы жылдардың басында ерлер топтары жиналып, өтетін әйелдердің юбкаларын жел көтеріп, аяқтарын көрсетуін тамашалаған көрінеді, сол кезде бұл ашық орында сирек кездесетін жайт болатын. Жергілікті полиция қызметкерлері кейде осындай топтарды аймақтан қуғанда, оларға «23 Skidoo» беріп отырған деседі. 1901 жылы түсірілген никелодеонның алғашқы фильмдерінің бірі – «Екінші жиырма үшінші көшеде не болды» фильмінде, әйелдің юбкасы желдеткіш тордан соққан желдің әсерінен көтеріліп, тізелерін ашып көрсетеді. Бірақ кейбіреулер Flatiron ғимаратының шығу тегі туралы айтылғанды күмәнді деп санайды, себебі «23» және «skidoo» сленгтік сөздері Flatiron ғимараты салынған 1902 жылға дейін де қолданыста болған.
Скиду
Вебстердің Жаңа дүние сөздігі skiddoo (екі d әрпімен) сөзін skedaddle сөзінен туындаған деп санайды, ол "кету" мағынасын білдіреді және бұйрық сезімімен қолданылады. Skidoo деген сөз 1901 жылғы жарыс маусымында Лонг-Айленд бұғазында жарысқан Lark классындағы жарыс желкенді қайықтың аты болған. Skidoo кемінде 1904 жылға дейін әр жазда жарысқа қатысқан. Skidoo вагон (сондай-ақ "skidoodle вагон" және "skedaddle вагон") 1904–1905 жылдары автомобильдерді атайтын қысқа мерзімді эвфемизм болды. Бұл сөз 1906 жылы газеттерде пайда болды.
23 - ші, қашып құтылу!
23 және скинду сленгтері Джордж М. Коханның 1904 жылғы «Жас Жонни Джонс» музыкалық пьесасында қолданылған. Осы кезеңдегі көптеген жаңалықтар Коханды немесе Том Льюисті (пьесада осы сөздерді айтқан рөлді сомдаған актер) бір немесе екі тіркестің авторы немесе танымал етуші деп көрсеткен. Тіпті «23, скинду!» деген тіркес өздігінен танымал болмас бұрын, 23 (немесе жиырма үш) және скинду бір сөйлемде немесе абзацта жиі бірге немесе жақын қолданылған; 23 көбінесе «23 сен үшін [немесе сенікі үшін]» немесе «Жиырма үш оның! Скинду!» фразасының бөлігі ретінде қолданылған. Бұл тіркестің ең ерте кездескен түрі – «23, скинду!» формасы Билли Б. Ванның «The Errand Boy» шоуының жарнамасында кездеседі. Бұл тіркес тез арада кең таралған ұранға айналды, және Google Books-та 1906 жылдан бастап «23 Skidoo» коммерциялық жарнамаларының көптеген мысалдары бар. Мысалы, 1906 жылғы 4 тамыздағы «The Shoe Retailer» журналының 59-томы, № 5 (Бостон, Массачусетс) «23 Skidoo» сатылымына арналған толық беттік жарнаманы қамтиды, онда «23 Skidoo / Аяқ киімге төмен баға / Енді шешім сізде» сияқты сөздер келтірілген. «Титаник» кемесінде E палубасында 23 нөмірлі су өткізбейтін есік болған, бас наубайшы Чарльз Джон Джоугиннің куәлігіне сәйкес, ол «скиду есігі» деп аталған.
Басқа түсіндірмелер
Картунист "TAD" (Томас А. Дорган) 1929 жылы "The New York Times" газетінде "«Жиырма үш, Скиду» деп алғаш айтқан адам" деп есептелді. Бейсболшы Майк Донлин мен комедия актері Том Льюис осы тіркесті ваудевиль өнерінің бөлігі ретінде жасаған болуы мүмкін. 1906 жылғы 26 маусымдағы "New York American" газетіндегі мақала бұл фразаны сол кездегі бұрынғы жокей, сотқа тартылған Патси Марлсонға жатқызады. Сотта судья Марлсоннан бұл тіркес қалай пайда болғанын сұрайды. Ол жокей болып жұмыс істеген кезде, 22 жылқыға ғана сыйымды трассада жұмыс істегенін айтады. Егер 23-ші жылқы қосылса, ол 22 жылқының артында, алдыңғы қатарда тұрады. «23 скиду» дегені – егер арттағы жылқы жеңіске жеткісі келсе, өте жылдам шабуы керек дегенді білдіреді. Марлсон мақалада бұл тіркестің бастапқыда «23, сен үшін скиду» деп айтылғанын айтады. Чарльз Диккенстің «Екі қаланың әңгімесі» ромасының Генри Миллердің сахналық қойылымының пародиі де осы фразаның бастауы болуы мүмкін. Миллердің 1899 жылғы «Жалғыз жол» атты қойылымы «Herald Square» театрында қойылды. Пьесаның соңғы көрінісінде гильотинада өлім жазасы орындалады. Әр адамның басы кесілген сайын, қарт әйел санайды. Сидней Картонның, әңгіменің басты кейіпкерінің басы кесілгенде, қарт әйел «Жиырма үш!» деп айқайлайды. Бұл комедиялық эффект үшін танымал жаргонды драмалық сәтпен қатар қолданған комедия актерлерінің мысалы сияқты көрінеді, бірақ бұл өнертабыс емес, бірақ театрлық қолдану фразаны танымал етуі мүмкін. 23 – бұрынғы телеграф операторлары «кет» деген мағынада қолданған ескі Морзе кодінің сигналы. (Осы оқиғада 30 – «хабардың соңы» дегенді білдіреді, бұл кодты Солтүстік Америкадағы қазіргі журналистер әлі де қолданады, олар мақалалардың соңына 30 санын редакторларға белгі ретінде қояды. Алайда, Western Union 92 коді, 30 және 73 және 88 сияқты басқа да сандар әлі де әуесқой радиода қолданылады, 23 – «барлық станциялар көшірмесі» деп тізімделген.) Өлім аңғары ұлттық паркінің түсіндірушілері кейде 1900-шы жылдардың басында Калифорниядағы Скиду кеніштік қаласына су құбыры Телескоп шыңындағы су көзінен қалаға дейін 23 миль қашықтықта жүргізілуі керек болғанын түсіндіреді. Көпшілік бұл оңай болады деп ойлады, бірақ құбыр бойындағы өте қатты тастар оны өте қиын етті; оны ақырында табанды инженер орындады. «23 Skidoo» термині «қаз шұпағы» сияқты ирониялық мәлімдеме ретінде қолданылды: көрінісі оңай, бірақ шын мәнінде өте қиын нәрсеге сілтеме. Басқа түсіндірушілер 23 мильдік құбыржол және танымал жаргон фразасы қалаға осы атауды берді дейді. «Көбелек, көбелек, жиырма үш жаса» деп аяқталатын арқан секіру өлеңі 1909 жылға дейін жазылған және бұл фразаның бастауы болуы мүмкін. "The Literature of Slang" (38-бет) кітабында В. Дж. Берк «скиду» терминін 1906 жылы музыкалық комедия жұлдызы Билли Б. Ван жасағанын, 1906 жылғы 31 наурыздағы "Indianapolis Morning Star" газетіндегі мақалаға сілтеме жасай отырып айтады. Джон Кеннет Галбрайттың "Бейқамдық дәуірі" (Houghton Mifflin, 1977) кітабында Skidoo 23 – 1900-шы жылдардың басында Калифорниядағы Өлім аңғары ұлттық паркінің Панаминт тауларындағы Skidoo қаласын тастап кетуді білдіреді. 23 саны қалаға су құбыры арқылы жеткізілген шақырымдардың санын және оның жалғыз мақсатын – алтын өндіруді білдіреді. Кен орындары таусылғаннан кейін, қала жойылды. Уилл Ирвиннің "Алаяқтың мойындауы" кітабында (Б. В. Хьюбш (Нью-Йорк) 1913), 23 – 19-шы ғасырдың соңында шағын американдық цирктер мен карнавалдармен бірге саяхаттаған мата деп аталатын қалжың ойынға қатысты. Онда 48 квадрат жазылған, бірақ тек "Сіз жеңіліп қалдыңыз" деген квадрат бар матаға 23 деген белгі қойылған. Үлкен ставка жасағаннан кейін, сойқышы белгілі бір сәтте ол 23-ті түсірді, содан кейін ақшасын жоғалтты және оны күліп, оны жеңу керек деп сендірді. Бұл логикалық кеңею арқылы көпшілікке, жер астындағы әлемге қатысты, бұл қандай да бір себеппен, адам іздегенін ала алмайтынын және тазалануы керектігін білдіреді.