Кіріспе
CD ripper CDex – аудио CD-ден цифрлық аудионы алу (CD ripper деп аталады) және Microsoft Windows үшін аудио форматтарын түрлендіруге арналған тегін бағдарламалық қамтамасы. Ол CDDA тректерін CD-ден WAV, MP3 немесе Ogg Vorbis сияқты стандартты компьютерлік дыбыс файлдарына түрлендіреді. CDex бұрын GNU General Public License (GPL) лицензиясының шарттарымен ашық бағдарламалық қамтамасы ретінде жарияланған; алайда, веб-сайтта бұл әлі де солай деп көрсетілсе де, 2005 жылдан бері бастапқы коды жарияланбаған. Ол бастапқыда Альберт Л. Фабер жазған, ал қазір Георгий Бердышев дамытып, қолдайды. Бағдарламалық қамтамасының соңғы нұсқалары бұзылуы мүмкін және қауіпсіздікке қатер төндіруі мүмкін.
CDex is a free software package for Digital Audio Extraction from Audio CD (a so called CD ripper) and audio format conversion for Microsoft Windows. It converts CDDA tracks from a CD to standard computer sound files, such as WAV, MP3, or Ogg Vorbis. CDex was previously released as free software under the terms of the GNU General Public License (GPL); however, although the website claims that this is still the case, no source code has been released since 2005. It was originally written by Albert L. Faber, and is developed and maintained by Georgy Berdyshev. Recent versions of the software may be compromised and a security threat.
Ерекшеліктері
CDex CD аудиосын WAV, Vorbis, MP3 (LAME кодегін пайдалана отырып), VQF, Musepack, APE және тағы да көптеген форматтарға түрлендіре алады. 1.70b2 нұсқасынан бастап FLAC кодегіне қолдау енгізілген, бірақ 1.51 нұсқасында FLAC және басқа кодектерді сыртқы кодектер арқылы пайдалануға болады. Ол CD Text-ті қолдайды, бұл дискіден алынған тректерге әндердің, орындаушылардың және альбомдардың аттарын пайдаланушының еңбегін азайта отырып қоюға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, енгізілген аудио CD-лердің көпшілігін автоматты түрде таниды және онлайн дерекқор (freedb) арқылы метадеректерді іздеуге, содан кейін алынған файлдарды автоматты түрде таңбалауға, атау беруге және сұрыптауға болады. CD-ді сенімді оқу үшін cdparanoia да кірген. CDex өте конфигурацияланатын және салыстырмалы түрде қолдануға оңай деп есептеледі.
Тарих
2000 жылы 1.30 нұсқасының бета-фазасы басталғанда CDex ашық кодты жобаға айналдырылды (cdexos: CDex Open Source) және SourceForge.net желісінде орналастырылды. 2006 жылдың қаңтар айында CDex бас бетінде жаңа жоба менеджері мен әзірлеуші ізделініп, Альберт Л. Фабер CDex-тің дамуын тоқтатқаны болжалды. 2006 жылдың 5 маусымында CDex 1.70 Beta 1 SourceForge.net арқылы жарияланды (авторы – Георгий Бердышев). Бұл бағдарламаға үш жылға жуық уақыттан бері жасалған алғашқы ресми жаңарту болды, ал CDex 1.70 Beta 2 2006 жылдың 23 маусымында одан кейін шығарылды. 2008 жылы Бердышевке Ариан Гомес жобаны әзірлеуші ретінде қосылды. 2009 жылдың 18 қарашасында CDex 1.70 Beta 4 нұсқасы жарық көрді. CDex 1.70 Final нұсқасы 2014 жылдың 29 маусымында Unicode және Multibyte қолдауымен шығарылды. 2007 жылдың 30 маусымында, GPLv3 лицензиясы жарияланғаннан кейін бір күн өткен соң, CDex лицензиясы жаңартылды. Дегенмен, бастапқы коды қолжетімді соңғы нұсқа 1.70 Beta 2 болды, ал SourceForge жобасы 1.79 нұсқасы шыққаннан кейін көп ұзамай, 2015 жылдың шілдесінде жабылды. 1.76 нұсқасынан бастап орнату бағдарламасына OpenCandy жарнамалық бағдарламасы енгізілді. 2017 жылдың қарашасында 1.96 нұсқасы шығарылды. Қазіргі кодты кім күзеп бағалайтыны белгісіз, сондай-ақ байланыс ақпараты да берілмеген. 2018 жылдың наурызына дейін тағы төрт нұсқа жарияланды. CDEx-тегі әдепкі қашық серверлік деректер базасы Freedb 2020 жылдың маусымынан бастап қолжетімсіз болды. gnudb.org сайтындағы gnudb.gnudb.org (HTTP 80 портында) прокси сервері арқылы жұмыс істейтін сайт, бұрынғы әдепкі қашық серверлік деректер базасының орнына қолданылуда.
Әлеуетті қауіп
CDex-тің соңғы қайта жандануында орнату кезінде көптеген демеушілік бағдарламалар олардың мәні туралы аз ақпаратпен автоматты түрде таңдалып орнатылатын болды. Сканерлеу нәтижелері көрсеткендей, бұл бағдарламалар орнатылған кез келген жүйе үшін елеулі қауіп тудыруы мүмкін, сонымен қатар бастапқы код енді қоғамға қолжетімді емес, бұл тәуелсіз кодты қарауға кедергі келтіреді. Бұл жоба жаңа қолдаушысымен бұзылған деп есептелуі керек және оған сенбеу керек. Бұл жобаға сенбеңіз және компьютерге орнатпаңыз. Жаңа қолдаушы міндетін алғаннан кейін, жаңа нұсқалар шығарылып, белсенділік көрсетілді, бірақ қолдау сілтемелері бұзылған, билет жүйесі жоқ және бұзылған сілтемеге айналған, әзірлеушімен байланысуға ешқандай мәлімет немесе тәсіл жоқ, ал орнатушы ешқандай ескертусіз жарнамалық бағдарламаны орнатады. Жаңа қолдаушы жобаның күшті беделін және жұмысын пайдаланып, оны пайда табу құралына айналдырды. Қолданбаға, соның ішінде орнатушыға жаңартулар енгізілуде, олармен бірге жасырын бағдарламалық жасақтама орнатылады. Кейінгі нұсқаларда бағдарламамен көшірілген әндердің соңына артефактілер қосылатын көрінеді. Бағдарламаның бұрынғы нұсқасына қайта оралу осы мәселені шешеді.