Кіріспе

Американдық суретші Отис Кей (1885–1974) – 20-шы ғасырдың басындағы американдық суретші. Ол ең әйгілісі АҚШ валютасының көз алдау суреттерімен (trompe l'œil) белгілі.

Өмір және жұмыс

Отис Кей Уильям Харнетт, Джон Фредерик Пето және Джон Хаберлдің trompe l'œil дәстүрін жалғастырды және оның жұмыстары, әсіресе АҚШ валютасын бейнелегендері, ерекше құрметке ие. Кей майға қоса, эфирлік бояулар, акварельдер мен пастельдер жасады, олардың кейбіреулерінде валюта, ал қалғандары түрлі тақырыптарда болды. 1885 жылы Германияның Дрезден қаласында туған Кей үш жасында ата-анасымен бірге Мичиган штатының Нима қаласына көшіп келді. 1904 жылы ол қысқа мерзімге Нью-Йоркке барып, өнерге деген құштарлығын тапты. Кей анасымен бірге Германияға оралып, инженерлік мамандықты оқыды. 1914 жылдары АҚШ-қа қайтып келген ол 1929 жылғы қор нарығының күйреуіне дейін Орта Батыста инженер ретінде табысты жұмыс істеді. Кей 19 ғасырдың көрнекті суретшілері Уильям Харнетт, Пето және Хаберлдің дәстүрінде trompe l'œil майларын салуды бастады. Оның көптеген туындылары монеталар мен банкноттарды қамтиды. 1909 жылы АҚШ-та валютаны сурет салуға тыйым салынғандықтан, Кей суреттерін сатпады, оларды отбасы мүшелері мен жақын достарына сыйлады. Ол сондай-ақ валютаның түсті суреттерін жасады, Рембрандт, Уистлер және Пикассо сияқты суретшілердің гравюраларын жасады. Ол осы гравюраларды өз суреттерімен және гуашьпен жазған композицияларымен толықтырды. Кей түрлі тақырыптарды қамтыған ірі суреттер жасады: экономика – «Де Цзя Ву» туындысында; соғыс – «Еркіндер елі» туындысында; дін – «Джошуаның мүйізі» туындысында; өнер – «Рембрандт, суреттің артында не бар?» туындысында; тіпті бейсбол – «Қандай соққы!» туындысында. Ақшадан басқа, Кейдің туындыларында кейде тапаншалар мен музыкалық аспаптар да кездеседі, және олар көбінесе қызық ойлар мен юморды көрсетеді. Өнер тарихшысы Брюс Чемберс: «Біз қазір Отис Кейді оның амбициялық көлемі, мағыналық қабаттары және trompe l'oeil ақша суреттерінің өтеміздік шеберлігімен танимыз» деп жазды. Кей 1974 жылы қайтыс болғанға дейін Иллинойста тұрды, содан кейін Германияға оралды. Кей өмірі бойы суреттерін көрмеге де, сатпады. 1980 жылдардан бастап оның туындылары Нью-Йорктегі галереялар мен аукциондарда сатылып, көп ұзамай қоғамдық және жеке коллекцияларға қосылды. 2002 жылы Кейдің гравюралары Вашингтондағы Федералды резервтік банкте көрсетілді және Мэри Энн Голидің «Отис Кей Тромп Л'Ойл: Мастер оф Аппроприация» (2002) жинағында жарияланды. Кейдің суреттері мен гравюралары АҚШ-тағы және Флоренциядағы (Италия) американдық өнер музейлерінің көрмелеріне енгізілді. Кейдің туындыларының толық каталогы «Otis Kaye: Money, Mystery and Mastery» 2015 жылы Нью-Британ Америка өнер мұражайында өткен көрмеге арналып жарық көрді.