Америкалық суретші Джон Стюарт Карри және Канзас өмірі

Кіріспе

Американдық суретші (1897–1946)

Джон Стюарт Керри (14 қараша 1897 – 29 тамыз 1946) – американдық суретші, оның мансабы 1924 жылдан өмірінің соңына дейін жалғасты. Ол туған штаты Канзастағы ауылдық өмірді бейнелеген суреттерімен танымал болды. Томас Харт Бентон және Грант Вудпен бірге ол ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы американдық регионализмнің үш ұлы суретшісінің бірі деп есептелді. Керридің көркемдік туындылары әртүрлі болды, оларға суреттер, кітап иллюстрациялары, гравюралар және плакаттар кірді. Керри Канзастың ең белгілі суретшісі болғанмен, оның туындылары канзастықтарға ұнамады, олар оның штатты жағымды жарықтан көрсетпегенін сезінді. Керридің суреттерінде көбінесе шаруалардың өмірі мен жануарлар, құйын, дала өрттері және қанасты Канзас кезеңі (сол кезде фанатик сатқын деп есептелген аболиционист Джон Браун бейнеленген) суреттелді – канзастықтар штатының бейнесі ретінде көргісі келмейтін тақырыптар. Керри Канзас штатының Капитолийі үшін монументалды суреттер салуға шақырылды және екеуін аяқтады: «Канзас пасторалі» және оның ең әйгілі және даулы туындысы – «Трагикалық прелюдия», оны ол өзінің ең жақсы туындысы деп санады. Реакция соншалықты теріс болды, Канзас заң шығарушы органы оларды немесе оның болашақ туындыларын капитолий қабырғаларына ілуге тиым салатын заң қабылдады. Осының салдарынан Керри туындыларына қол қоймады, және олар оның өмірлік кезеңінде ілініп көрсете алмады. Ол ашумен Топекадан кетіп қалды; алдымен жоспарланған бірінші қабаттағы Капитолий ротондасы үшін жасалған сегіз кішкентай монументалды суреті эскиздерден аспады, қазір олар Канзас тарихы мұражайында сақталуда. Керридің туындылары қозғалыспен толы болды, бұл оның стилін сипаттайтын еркін щеткамен жұмыс және сергекті нысандар арқылы жеткізілді. Оның бояуды басқаруы суреттерінде қорқыныш және үмітсіздік сияқты күшті эмоцияларды тудырды. Оның әріптестері, сондай-ақ, іс-қимыл мен қозғалысты суреттеген регионалистер, Керридің стиліне әсер етті.

Өмірбаян

Керри 1897 жылдың 14 қарашасында Канзас штатының Дунавант қаласындағы фермада дүниеге келді; үйі Оскалузаға көшірілді және оны музейге айналдыру жоспарлануда. Ол Томас Смит Карри мен Маргарет Стюарт Карридің бес баласының үлкені болды. Орта батыстағы фермада өмір сүргеніне қарамастан, Карридің ата-анасы екеуі де жоғары білім алған және тіпті бал айына Еуропаға барған. Карридің балалық шағы фермадағы жануарларға күтім жасау, жақын жердегі орта мектепке бару және спорттағы жетістіктерімен өтті. Оның балалық үйі Питер Пол Рубенс пен Густав Доренің көптеген көшірмелерімен толы болды, және осы суретшілердің стильдері Карридің өзінің стилін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Дунавант тұрғындарының көпшілігі сияқты, оның отбасы да дінге берілгендік танытты. Карри ферма маңындағы жануарларды салуға ынталанды, ал он екі жасында алғашқы сурет сабағын алды. 1916 жылы Канзас-Сити өнер институтына түсті, бірақ бір айдан кейін Чикаго өнер институтына ауысты, онда екі жыл оқыды. 1918 жылы Пенсильвания штатының Бивер-Фолс қаласындағы Женева колледжінде білім алды. Бітіргеннен кейін Карри 1921-1926 жылдары иллюстратор болып жұмыс істеді. Ол Boys' Life, St. Nicholas Magazine, The Country Gentleman және The Saturday Evening Post сияқты бірнеше журналдармен жұмыс істеді. 1926 жылы Карри бір жыл бойы Парижде Густав Курбе мен Оноре Домье шығармаларын, сондай-ақ Тициан мен Рубенстің түс техникаларын зерттеді. АҚШ-қа оралғаннан кейін Нью-Йоркке қоныстанды және Клара Деррикке үйленді; көп ұзамай олар Коннектикут штатының Вестпорт қаласындағы суретшілер колониясына көшіп кетті. Клара 1932 жылдың маусымында қайтыс болды, ал келесі екі жыл бойы Карри студиясында жұмыс істеуге арнады. Ол Ringling Brothers циркімен қысқа уақыт саяхаттады және олармен бірге "Ұшқыш Кадоналар" картинасын жасады. 1934 жылы Кэтлин Гулдқа қайта үйленді. 1936 жылы Карри Висконсин университетінің Ауыл шаруашылығы колледжінде алғашқы резиденциялық суретші болып тағайындалды, оған арнайы студия салынды. Оның сабақтары немесе нақты міндеттері болған жоқ; ол штат бойынша еркін саяхаттап, студенттерге жеке сабақтар беріп, шаруалар арасында өнерді насихаттады. Кейіннен көрініп тұрғанындай, бұл тәжірибе Карриді табиғатты қорғаушыға айналдырды, әсіресе Канзастың адамның әрекетінен туған экологиялық апаттарына, Канзастағы жер жыртудан пайда болған қорқынышты эрозияға және шаңды дауылдарға алаңдады. Сол жылы ол Вашингтондағы Әділет министрлігі мен Басты Ішкі істер министрлігі ғимараттарының қабырғаларына сурет салуға шақырылды. 1937 жылы Ұлттық дизайн академиясының қауымдасқан мүшесі болып сайланды, ал 1943 жылы толық академик атанды. Бұдан кейін оның мансабының шыңы болған Канзас штатының Капитолийінде Канзас тақырыбында фрескалар салуға тапсырыс берілді, бірақ бұл жоба сәтті аяқталмады (төменде қараңыз). Карри 1946 жылы Мэдисон қаласында жүрек талмасынан 48 жасында қайтыс болғанға дейін Висконсин университетінде жұмыс істеді.

Curry was born on a farm in Dunavant, Kansas, November 14, 1897; the house has been moved to Oskaloosa and there are plans to make a museum of it. He was the eldest of five children to parents Thomas Smith Curry and Margaret Steuart Curry. Despite living on a Midwestern farm, both of Curry's parents were college educated and had even visited Europe for their honeymoon. Curry's early life consisted of caring for the animals on the farm, attending the nearby high school and excelling in athletics. His childhood home was filled with many reproductions of Peter Paul Rubens and Gustave Doré, and these artists' styles played a significant role in crafting Curry's own style. His family was very religious, as were most people in Dunavant. Curry was encouraged to paint animals around the farm, and at the age of twelve he had his first art lesson. In 1916 he entered the Kansas City Art Institute, but after only a month there he transferred to the Art Institute of Chicago, where he stayed for two years. In 1918 he attended Geneva College in Beaver Falls, Pennsylvania. After he graduated, Curry worked as an illustrator from 1921 to 1926. He worked for several magazines, including Boys' Life, St. Nicholas Magazine, The Country Gentleman, and The Saturday Evening Post. In 1926, Curry spent a year in Paris studying the works of Gustave Courbet and Honoré Daumier, as well as the color techniques of Titian and Rubens. After his return to the United States he settled in New York City and married Clara Derrick; shortly thereafter, they moved to an artists' colony in Westport, Connecticut. Clara died in June 1932 and for the next two years Curry devoted his time to working in his studio. He traveled briefly with the Ringling Brothers Circus and during his time with them created his painting The Flying Cadonas. He remarried in 1934 to Kathleen Gould. In 1936, Curry was appointed as the first artist in residence at the College of Agriculture of the University of Wisconsin, which built him a small studio. He had no classes to teach nor any specific duties; he was free to travel throughout the state and promote art in farming communities by providing personal instruction to students. As seen later, the experience turned Curry into a conservationist, especially concerned with Kansas's man made ecological disaster, the plowing that produced horrible erosion in Kansas, along with Dust Bowl storms. The same year he was commissioned to paint a mural for the Department of Justice Building and Main Interior Building in Washington. In 1937 he was elected into the National Academy of Design as an Associate Member, and became a full Academician in 1943. This was followed with what might have been the crown of his career, a commission to paint murals on Kansas topics for the Kansas State Capitol at Topeka, on which abortive project see below. Curry continued to work at the University of Wisconsin until he died of a heart attack in Madison in 1946, at the age of 48.

Карри және аймақтық өнер

Керри американдық аймақтық өнердің үш ұлы суретшісінің бірі болды; қалғандары Томас Харт Бентон және Грант Вуд еді. Үшеуі де Миссисипиден батысқа қарайғы Орта Батыстан шыққан: Вуд – Айовадан, Бентон – Миссуриден, ал Керри – Канзастан. Олардың өнері Американың орталық аймақтарындағы ауылдық өмірге деген ностальгиялық көзқарасты ұсынады. Аймақтық бағыт, негізінен, өнеркәсіптік революцияның кемінде бір үлкен кемшілігіне – орталықтандыруға қарсы шығу болды. Өндірісті орталықтандыру тиімді фабрикалар мен конвейерлік өндіріс арқылы жаппай өндіріске мүмкіндік берді. Бұл өндірілген тауарлардың бағасын төмендетті, бірақ аймақтық немесе жергілікті ерекшелік пен бастамашылықтың есебінен. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауы және одан кейінгі Ұлы депрессия капитализмнің шектеулерін және сәтсіздіктерін көрсетті. Ашық кеңістіктегі аймақтық, тәуелсіз өмірдің қатал бейнелері балама ұсыныс болды. Мейер Шапиро айтқандай, «Аймақтық бағыт Маркс анықтағандай тарихтың маңызды күштерін жасырып, қиын жағдайдағы адамдардың шындығынан көңіл алатын ойын-сауықтарды ұсынды». Вуд Айовада, ал Бентон Миссуриде тұрғандарымен салыстырғанда, Керри ересек күні Канзаста тұрмады. Керридің пікірінше, канзастық ауылдық өмірге деген ностальгия оның кемшіліктерін елемеді: құйын, дала өрттері, шаңды дауылдар, жәндіктердің шабуылдары және өмірге қауіп төндіретін су тасқындары. Оның суреттерінде осы құбылыстарды бейнелеуі кейбір канзастықтардың оны Канзастың ұлы суретшісі деп толыққанды мойындауына кедергі келтірді. Шындығында, ол өзінің туындылары Канзаста көп сатылмағанын жақсы білді. 1936 жылы Висконсин университеті оны Канзас университеттерінің ешқайсысы істемеген резидент-суретші ретінде жұмысқа алды. Висконсинде, Ауыл шаруашылығы колледжінің базасында, Керри табиғатты қорғаушыға айналды. Кейбір канзастықтардың оны қорқытып жібергені – ол Канзас Капитолийі үшін жоспарлаған қабырғалық суреттерінің бірінде топырақ эрозиясының трагедиясын бейнелеу жоспары еді, бұл Канзас фермерлеріне олар экологиялық апатқа өздері себепкер болғаны туралы «маңызды ескерту» болар еді. Ол бұл жоспарларға жергілікті халықтың наразылығын көріп, таң қалды.

Curry was one of the three great painters of American regionalistic art; the others were Thomas Hart Benton and Grant Wood. All three were from the Midwest, west of the Mississippi: Wood from Iowa, Benton from Missouri, and Curry from Kansas. Their art presents a nostalgic look at rural life in the American heartland. Regionalism was essentially a revolt against at least one major evil of the industrial revolution: centralization. Centralization of manufacturing permitted mass production, with efficient factories and assembly line production. This reduced the cost of manufactured goods, but at the expense of regional or local variety and initiative. The Wall Street Crash of 1929 and the subsequent Great Depression demonstrated the limitations and failures of capitalism. Rugged depictions of regional, independent life in wide open spaces provided an alternative. As put by Meyer Schapiro, "Regionalism obscured the crucial forces of history, as defined by Marx, and provided entertaining distractions from the realities facing oppressed people." In contrast with Wood, who lived in Iowa, and Benton in Missouri, Curry did not live in Kansas as an adult. As seen by Curry, nostalgia for rural Kansan life ignored its shortcomings: tornados, prairie fires, dust storms, plagues of insects, and life threatening floods. The depiction of the same in his paintings had as consequence the reservations some Kansans felt about seeing him, without qualification, as Kansas's great painter. In fact, as he well knew, his works did not sell in Kansas. The University of Wisconsin hired him in 1936 as artist in residence, something no Kansas university would do. At Wisconsin, based in the College of Agriculture, Curry became a conservationist. What some Kansans found particularly offensive was his stated plan to portray the tragedy of soil erosion in one of his planned murals for the Kansas Capitol, providing a "significant warning" to Kansas farmers that they had brought on an ecological disaster. He was surprised when these plans met with local resentment.

Карри және Висконсин

Керри өзінің заманында Канзастың ұлы суретшісі саналды және ол Канзас үшін монументалды суреттер салуды қалағаны құпия емес еді; ол мұны тілшіге растады. Висконсин штатында оқып жүргенде 1942 жылы ол "Құлдардың азаттығы" деген атпен, Азаттық жариялағы туралы 37 фут (11 м) х 14 фут (4 м) көлемдегі монументалды суретті аяқтады. Бұл сурет алғашқыда 1936 жылы АҚШ Әділет министрлігінің жаңа ғимаратына арналған еді, бірақ эскиздер федералды шенеуніктер тарапынан қабылданбады, олар Керриге тақырыптың нәсілдік мәселелерінен "қиындықтар тууы мүмкін" екенін айтты. Керри сол ғимаратта "Халықтың батысқа қозғалысы" және "Заң мен қарақшылыққа қарсы күрес" атты тағы екі монументалды сурет салды. Алайда, сурет дизайны Висконсин құқық мектебінің деканы Ллойд К. Гаррисонның, белгілі аболиционист У. Ллойд Гаррисонның шөбересінің назарын аударды, ол оны құқық мектебі кітапханасының оқу залына орнатты.

Карри мен Канзас

Канзас тақырыбындағы көптеген туындыларында ол Канзас тарихын "жеке көзқараспен" көрсеткісі келді. "Туған жерім туралы сезімімді бейнелегім келеді". Осылайша, Карридің діни суреті діни фундаментализмді сынамай, оған құрмет көрсету болып табылады.

Канзас штатының үстінен торнадо

Миссис Уитнидің қамқорлығымен Карри «Канзастағы Торнадо» суретін жазды, онда фермер әйелімен бірге отбасы мен жануарларын дауылдан қорғауға арналған баспанаға көмектесіп, алдынан келе жатқан торнадоға қарсы тұрады. Сурет 1929 жылы қазан айындағы Уолл-стрит құлауынан бұрын ашылды және қала тұрғындарына адам мен табиғат арасындағы күрес тақырыбының романтикасын сыйлады. Керридің 1930-шы жылдардағы туындыларына сай, ол еңбек, отбасы және жер бейнелерін салған, арқылы американдық өмірдің мәні, Канзас рухы деп білетін бейбітшілік, күрес және жігерлілікті көрсетуге тырысты.

Канзас пасторалы

Канзас Пасторалы – Канзас Капитолийі үшін жасалған екі қабырғалық суреттің біріншісі. Ол қиялдан туған аграрлық утопияны көрсетеді. Шаруа демалыста, ал шаруашылық, оның егіндері мен малдары үлкен тәртіппен келгендей, өздігінен жұмыс істейтін сияқты. Шаруа әйелінің қол еңбегі енді қажет емес, ол үй шаруашылығына толыққанды беріле алады. Бұл сурет саяси көрініс емес, Керридің жеке сезімдерін білдіреді. Керісінше, «Соғысқа шеру» соғыстан қайтып келген құрбандықты емес, соғысқа аттанатын сарбаздарды бейнелейді. Соғыс көріністерімен қатар, Керри адам аулау және іздеуге берілгендер туралы да туындылар жасады. Бұл идеялар оның балалық шағынан қалған естеліктерінен туындаған, сонымен қатар 1930 жылдардың басында жарияланған оқиғалардың әсерінен пайда болды. Линдбергтің ұрлануы және Джон Диллингердің қылмыстық іс-әрекеттері кеңінен танымал болды, ал линчелеу сияқты көпшілік алдында болған өлімдер көбінесе осындай қылмыстардың салдары болды. Сонымен қатар, линчелеуден зардап шеккен қара нәсілді ер адамдардың жағдайлары да назар аударды. Керридің «Қашқын» суреті, бір қара нәсілді адамның халықтан жасырынып жүргенін бейнелейді, 1935 жылы «Линчпен күрес туралы көркемдік пікірлер» көрмесінде ұсынылды, ол ұлттық линчеге қарсы заңнаманы қолдау мақсатында ұйымдастырылды (бірақ ол қабылданбады; линчеге қарсы заңнама тек 2022 жылы федералдық деңгейде қабылданды). Осы саяси туындылар кейінірек Керридің Әділет министрлігі ғимаратындағы қабырғалық суреттеріне әсер етті.

Реакциялар мен мұра

Елдің қалған бөлігінде танымал болғанына қарамастан, Карридің туындылары Канзас штатында қолдау таппады. Ол штаттың ең жаман жақтарын қысыммен сықақтап, міңсіреуге тырысқан деп есептелді. Канзастықтар ашық ауадағы шомылу рәсімдері мен құйынды сулар туралы айту арқылы штат туралы жағымсыз көңіл-күйді күшейтті деп ойлады. 1992 жылы Канзас заңнамалық ассамблеясы Карриге жасаған қателіктері үшін өтініш білдіріп, оның қабырға суреттерімен байланысты суреттерді сатып алды.

Көрмелер

"Ауылдық Америка мерекесі", 9 қыркүйек – 28 қазан, 2007, Данвилл көркем өнер және тарих мұражайы, Данвилл, Вирджиния. "Коллективтік бейнелер: Джон Стюарт Керридің эскиз кітаптары", 23 ақпан – 5 мамыр, 2002, Вустер өнер мұражайы, Вустер, Массачусетс. "Едем иллюзиялары: Американың орталық аймағының көріністері", 18 ақпан – 30 сәуір, 2000, Колумбус өнер мұражайы, Колумбус, Огайо. "Америка ғасыры: өнер және мәдениет 1900–2000", 23 сәуір, 1999, Уитни американдық өнер мұражайы, Нью-Йорк, Нью-Йорк. "Джон Стюарт Керри: Орта Батыстың тууы", 13 маусым – 30 тамыз, 1998, М. Х. де Янг еске алу мұражайы, Сан-Франциско, Калифорния.

Мұрағаттық материалдар

Канзас тарихи қоғамы штатының Капитолийінің қабырға суреттеріне арналған Карридің дайындық эскиздерін сақтайды.