Кіріспе

20-шы ғасырдағы африкалық америкалық аутсайдер суретшісі

Джозеф Элмер Йоакум (шамамен 22 ақпан 1891 жылы - 25 желтоқсан 1972 жылы) – американдық, өзіндік білімімен сурет салған суретші. Ол афроамерикалық және, мүмкін, американдық жергілікті халықтардан тараған, ал аутсайдер өнері стиліндегі пейзаж суреттерімен танымал болған. Өмірінің 76-шы жылында ол өз естеліктерін қиял арқылы бейнелеуді бастады және соңғы он жылдығында 2000-нан астам сурет жасады.

Ерте өмір

Джозеф Элмер Йоакумның өмірбаяны туралы мәліметтерді тексеру қиын, бірақ ол өзінің африкалық, француз және чероки тегінен екенін айтқан. Оның туған күндері 1886, 1888 және 1891 жылдар ретінде берілген, ал оның ардагерлер әкімшілігіндегі жазбасында ол Миссури штатының Спрингфилд қаласында туған деп көрсетілген. 1900 жылғы АҚШ халық санағында 9 жасар Джо Йоакум Миссури штатының Грин округінде қара нәсілді деп тіркелген, ал оның әкесінің туған жері Үндістан аумағы деп жазылған. Оның әкесі Джон Йоакум 1880 жылғы санақта қара нәсілді деп көрсетілген, ал оның туған жері Чероки ұлты деп тіркелген. Йоакум Миссури штатының Эш Гроув қаласында дүниеге келген, бірақ 1888 жылы Аризонада, Навахо резервациясындағы Навахо үндісі ретінде туылғандығын айтқан. Йоакум тоғыз жасында үйден шығып, Ұлы Уоллес циркіне қосылған. Билл плакатын жасайтын адам ретінде ол АҚШ бойынша Буффало Биллдің "Жабайы Батыс шоуы" және Ринглинг ағайындыларының арасында бес түрлі циркпен саяхаттаған. Кейін ол Еуропаға жасырын түрде өткен. 1908 жылы Миссуриге оралып, сүйіктісі Мертл Джулианмен отбасын құрған, 1909 жылы олардың тұңғыш ұлы дүниеге келген; жұбайлар 1910 жылы үйленген. 1967 жылы Йоакумды Чикаго мемлекеттік колледжінің оқытушысы Джон Хопгуд танымал өнер ортасында тапқан, ол Йоакумның суреттерін студиясының терезесінде көрген және жиырма екі сурет сатып алған. Роджер Браун, Глэдис Нильсон, Джим Натт және Барбара Росси, сондай-ақ Чикаго өнер институтының мектебінің оқытушылары Рей Йошида мен Уитни Холстед сияқты студенттер тобы оның туындыларын насихаттауға қызығушылық танытқан. 1972 жылы, өлімінен бір ай бұрын, Йоакум Нью-Йорктегі Уитни мұражайында жеке көрме өткізген. Ол естеліктерін сақтау үшін Грин-Вэлли, Эшвилл, Кентукки сияқты таныс жерлерді суретке түсіре бастаған. Бірақ ол ешқашан бармаған жерлердің қиялға толы пейзаждарына көшкен, мысалы, Батыс Үндістандағы Клубель тауы немесе Австралияның Брисбен қаласына жақын орналасқан Дивидинг-Рейндждегі Моубуллан тауы. Ол шаршамалы қарындашпен контурларды сызып, көбінесе түзетулер жасамай, суреттерін акварель және пастельмен бояған. Ол жердің кеңістіктерін белгілеу үшін әрқашан екі сызық қолданатын, органикалық формаларымен танымал болған. Өмірінің соңғы төрт айында Йоакумның туындыларында таза абстракция басым болған, мысалы, оның "4 шілде 1914 жылы Сок өзенінің Аш-Гроув, Миссури арқылы ағуы" деген суретінде сулар көптеген адамдарды үйлерінен қауіпсіз жерге шығарып кеткен. Бұл картина оның автобиографиялық туындыларының бірі болған. 2018–2019 жылдары Йоакумның туындылары Ұлттық өнер галереясында, Жоғары өнер мұражайында және Лос-Анджелес округінің өнер мұражайында өткен "Шеттегілер және американдық авангардтық өнер" көрмесіне қосылған. 2021 жылы Заманауи өнер мұражайы "Жозеф Е. Йоакум: Мен көргендер" атты көрмеде оның 100-ден астам туындысын ұсынған. Көрмені Чикаго өнер институты, Заманауи өнер мұражайы және Менил коллекциясының бөлігі болып табылатын Менил сурет институты ұйымдастырған.