Кіріспе

Суретті іздеу әдісі

Мазмұнға негізделген суретті іздеу, сонымен қатар сурет мазмұны бойынша сұрау (QBIC) және мазмұнға негізделген визуалды ақпаратты іздеу (CBVIR) деп те аталады, бұл компьютерлік көру техникаларын суретті іздеу мәселесіне – яғни, үлкен дерекқорлардағы цифрлық суреттерді іздеу мәселесіне қолдану болып табылады (CBIR саласының ғылыми шолуы үшін осы зерттеуге жүгініңіз). Мазмұнға негізделген суретті іздеу, дәстүрлі түсініктерге негізделген тәсілдерге қарама-қарсы келеді (Түсініктерге негізделген суретті индекстеуді қараңыз). "Мазмұнға негізделген" дегеніміз, іздеу кілт сөздер, тегтер немесе суретпен байланысты сипаттамалар сияқты метадеректерді емес, суреттің мазмұнын талдайды. Осы контексте "мазмұн" термині суреттің түстеріне, пішіндеріне, текстураларына немесе суреттен алынған кез келген басқа да ақпаратқа сілтеуі мүмкін. CBIR қажет, себебі тек метадеректерге сүйенген іздеулер, аннотацияның сапасы мен толықтығына байланысты болады.

Метадеректерді іздеумен салыстыру

Суреттерді мета-іздеу үшін адамдар үлкен деректер қорына кілт сөздерді немесе метадеректерді қолмен енгізу арқылы суреттерді түсіндіруі керек, бұл көп уақытты алады және суретті сипаттау үшін қажетті кілт сөздерді қамтымай қалуы мүмкін. Кілті сөздермен суреттерді іздеудің тиімділігін бағалау субъективті және толық анықталмаған. Осыған орай, CBIR жүйелері табысты анықтауда ұқсас қиындықтарға кезеседі. "Кілті сөздер сұраныстардың ауқымын алдын ала белгіленген өлшемдер жиынтығымен шектейді" және "құрылғаннан кейін" деген сөздер мазмұнның өзіне қарағанда сенімсіз. Содан бері бұл термин синтаксистік суреттік ерекшеліктерге негізделіп, үлкен жиыннан қажетті суреттерді іздеу процесін сипаттау үшін қолданылады. Қолданылатын техникалар, құралдар мен алгоритмдер статистика, үлгілерді тану, сигналдарды өңдеу және компьютерлік көру салаларынан шыққан. Жақындағы желілік және граф негізгі тәсілдер қазіргі әдістерге қарапайым және тартымды балама ұсынды. Бірнеше суретті бірлік ретінде сақтау BLOB (Binary Large Object) терминінен бұрын болғанмен, мазмұны бойынша толық іздеу мүмкіндігі IBM-нің QBIC жүйесіне дейін күтілуге тиіс болды.

Техникалық прогресс

CBIR-ге деген қызығушылық, метадеректерге негізделген жүйелерге тән кемшіліктердің болуынан, сондай-ақ тиімді кескіндерді іздеуге болатын кең мүмкіндіктердің арқасында артты. Кескіндер туралы мәтіндік ақпаратты қолданыстағы технологиялар арқылы іздеу оңай, бірақ бұл дерекқорындағы әрбір кескінді қолмен сипаттауды қажет етеді. Бұл өте үлкен дерекқоры үшін немесе қадағалау камераларынан алынған кескіндер сияқты автоматты түрде жасалатын кескіндер үшін қиындық тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, сипаттамаларында әртүрлі синонимдер қолданылған кескіндерді жіберіп алу мүмкіндігі де бар. "Мысық" сияқты семантикалық санаттардағы кескіндерді "жануар" санатының кіші тобы ретінде жіктеуге негізделген жүйелер қате жіктеу мәселесін болдырмайды, бірақ пайдаланушы "мысықтар" болуы мүмкін, бірақ "жануар" ретінде ғана жіктелген кескіндерді табу үшін көп күш жұмсауы керек. Кескіндерді жіктеу үшін көптеген стандарттар жасалған, бірақ олардың барлығы масштабтау және дұрыс емес жіктеу мәселелерімен күреседі. Бұл CBIR жүйесіне іздеу негізі ретінде қызмет ететін мысал кескінді ұсынуды білдіреді. Іздеу алгоритмдері қолданысқа байланысты өзгеруі мүмкін, бірақ нәтижелердегі кескіндер ұсынылған мысалмен ортақ элементтерге ие болуы керек. Бұл сұраныс әдісі кескіндерді сөздермен сипаттауға тырысқанда туындайтын қиындықтарды жояды.

Семантикалық іздеу

Семантикалық іздеу пайдаланушының "Абрахам Линкольннің суретін табыңыз" сияқты сұранысымен басталады. Компьютерлер үшін мұндай ашық міндетті орындау өте қиын. Линкольн әрқашан камераға қарап тұрмауы немесе бірдей позада болмауы мүмкін. Сондықтан көптеген CBIR жүйелері көбінесе текстура, түс және пішін сияқты төменгі деңгейдегі ерекшеліктерді пайдаланады. Бұл ерекшеліктер критерийлерді оңай енгізуге мүмкіндік беретін интерфейстермен немесе ерекшеліктерге сәйкес келу үшін жаттықтырылған дерекқорлармен (мысалы, беттер, саусақ іздері немесе пішінге сәйкестік) бірге қолданылады. Дегенмен, әдетте, кескінді іздеу үшін жоғары деңгейдегі түсініктерді анықтау үшін адамның пікірі қажет. CBIR жүйелері маңыздылық туралы кері байланысты пайдалана алады, онда пайдаланушы іздеу нәтижелерін "маңызды", "маңызсыз" немесе "бейтарап" деп белгілеу арқылы іздеу нәтижелерін жақсартады, содан кейін жаңа ақпаратпен іздеуді қайталайды. Мұндай интерфейстің мысалдары жасалған.

Басқа сұрау әдістері

Басқа сұрау әдістеріне мысал ретінде суреттерді қарау, жекелендірілген/иерархиялық санаттар бойынша іздеу, суреттің бөлігі (толық сурет емес) бойынша сұрау салу, бірнеше мысал суреттер арқылы сұрау салу, визуальды эскиз бойынша сұрау салу, сурет ерекшеліктерін тікелей көрсету арқылы сұрау салу және көп түрлі сұраулар (мысалы, жанасу, дауыс сияқты) кіреді.

Сурет қашықтығын өлшеу арқылы мазмұнды салыстыру

Мазмұнға негізделген кескінді іздеуде (әдетте, үлгі кескіні мен дерекқорынан алынған кескіні) екі кескіні салыстырудың ең көп қолданылатын әдісі – кескіндік қашықтықты өлшеу. Кескіндік қашықтықты өлшеу, екі кескіні түс, текстура, пішін және басқа да әртүрлі өлшемдер бойынша ұқсастығын салыстырады. Мысалы, 0 қашықтығы сұранысқа қатысты қарастырылған өлшемдер бойынша толық сәйкестікті көрсетеді. Дәл болжауынша, 0-ден жоғары мән кескіндер арасындағы ұқсастықтың түрлі деңгейлерін білдіреді. Іздеу нәтижелері сұраныс кескініне дейінгі қашықтығына сәйкес реттелген болады.

Пішіні

Пішін сурет пішініне емес, ізделіп отырған нақты бір аймақтың пішініне қатысты. Пішіндер көбінесе суретте сегментация немесе жиектерді анықтау қолданылып, одан кейін анықталады. Басқа әдістер суреттегі белгілі пішіндерді анықтау үшін пішін сүзгілерін пайдаланады. Пішін сипаттамалары аударма, бұрылу және масштабқа қатысты өзгермейтін болуы керек. Адам көзі байқамайтын шағын өзгерістер ғана іздеу нәтижелерін күрт өзгерте алатыны көрсетілді. Сонымен қатар, модельге тәуелсіз, ауыстырылатын қарсыластық мысалдар да мүмкін, бұл терең іздеу жүйелеріне қара қорап тәсілімен қарсыластық шабуылдар жасауға, олардың ішкі жұмысын білмей тұрып мүмкіндік береді. Керісінше, Мадри қорғанысы сияқты қарсыластық қорғаныстар арқылы мұндай шабуылдарға қарсы тұру қабілетін жақсартуға болады.

Суретті алуды бағалау

Суреттерді іздеу өлшемдерін дәлдік және толықтық арқылы анықтауға болады. Дегенмен, басқа да әдістер қарастырылып жатыр.

КБИЖ жүйесінде әр түрлі әдістермен бір мезгілде сурет алу

CBIR жүйесінде сурет бірнеше техниканы бірдей қолдану арқылы ізделіп алынады, мысалы, пиксел кластерлерін индекстеу, гистограмма қиылысы және дискретті толқындық түрлендіру әдістері.