Кіріспе

Британдық автомобиль дизайнымен айналысатын және оны әзірлейтін компания Гарри Фергюсон Research Limited – бұл Гарри Фергюсон құрған, көбінесе "заманауи шаруашылық тракторының әкесі" деп танылатын британдық компания. Ол сонымен қатар авиацияның алғашқы қадамдарын жасағандардың бірі болды, Ирландияда өз ұшағын жасап, ұшырды және автомобильдер үшін төрт дөңгелекті жетек жүйелерін әзірледі, соның ішінде Формула-1 жарыс машиналарын да қамтыды. Компанияның кеңсесі Англияның Ковентри қаласындағы Сискин-Драйвте орналасқан.

Тарих

1930 жылдары жарыс жүргізушісі Фредди Диксон төрт дөңгелекті жетек және төрт дөңгелекті рульді, өте қауіпсіз отбасылық автомобиль жасау идеясын дамыта бастады. Диксон Ольстер ТТ жарысында Гарри Фергюсонмен танысты, ол оның көлігін гаражына қойды. Фергюсон қауіпсіздік үшін тракторларға арналған Фергюсон жүйесін жасаған еді, және Диксонның идеялары оны қызықтырды. Армия офицері және жарыс жүргізушісі Тони Ролт, Диксонды өзінің ERA жарыс машинасына күтім жасауға тартқаннан кейін, Диксонның идеяларына қызығушылық танытып, екеуі бірлесіп Dixon Rolt Developments Ltd. құрды. Соғыстан кейін Ролт пен Диксон Гарри Фергюсонды компанияларына инвестиция салуға көндірді. Фергюсон Масси Харристі сатты, ол Масси Фергюсон болып қайта аталды. Ол сондай-ақ АҚШ-тағы Ford Motor Company-мен патенттік талас бойынша үлкен сот жеңіске де жетті, енді оның инвестиция салуға жеткілікті қаражаты болды. 1950 жылы Гарри Фергюсон Research Ltd. құрылды, кеңсесі Суррейдегі Редхилл қаласында орналасқан. Фергюсон төраға, ал Ролт пен Диксон директорлар болды. Жоспар төрт дөңгелекті жетекпен отбасылық автомобиль жасау және оның өндіріс құқығын ірі автомобиль өндірушісіне сату еді. Фергюсон бизнесті Ковентридегі өз ғимаратына көшірді, бұл Диксонның қарсылығын тудырды және ол компанияны тастап кетті. Біраз уақыттан кейін Фергюсон Масси Фергюсонмен қарым-қатынасын үзді және ақырында Гарри Фергюсон Research Ltd. үшін Ковентридегі Сискин драйвте жаңа ғимарат салды. Көптеген күш-жігерге қарамастан, ешкім автомобильдерге қызығушылық танытпады. Компанияның технологиясын ілгерілету үшін Тони Ролт 1960 жылы Coventry Climax қозғалтқышымен жабдықталған 4WD Формула 1 көлігін жасауды бастады. 1961 жылы Фергюсонның қайтыс болуына қарамастан, Фергюсон P99 1961 жылғы маусымда Роб Уокердің командасымен Ұлыбританиядағы F1 жарыстарында сынға түсті. Көлік әлем чемпионаттарында тек бір рет, Британ Гран-присінде ғана жарысты. Алайда, ол 1961 жылы Оултон Паркте өткен Халықаралық Алтын кубокты Стерлинг Мосс жүргізушісімен жеңіп алды. Бүгінгі күнге дейін бұл F1 тарихында төрт дөңгелекті жетекпен жарысқан автомобильдің жалғыз жеңісі (сонымен қатар Мосс Еуропада жеңіске жеткен соңғы жарыс), және бұл технология 1983 жылы тыйым салынды. Алдыңғы қозғалтқышты көліктердің бастамасы сәтті болғанымен, олар тез арада ортаңғы қозғалтқышты көліктермен ескірді. Фергюсон зерттеулері жарыс әлемінде жалғасты, Индианаполиске STP командасы үшін Novi қозғалтқышымен жабдықталған P104 көлігін жеткізді. 1964 жылы Фергюсон P99, енді 2,5 литрлік Climax қозғалтқышымен жабдықталған, Питер Вестбериге берілді, ол сол жылы Британдық төбе жарысын жеңіп алды. Вестбери екі 4WD спорттық жарыс көлігін құрды: BRM V8 қозғалтқышымен жабдықталған Felday 4 және 7 литрлік Holman Moody Ford V8 қозғалтқышымен жабдықталған Felday 5. 1964 жылы Гарри Фергюсон зерттеулері Энди Гранателлидің STP командасы үшін Индианаполис 500 үшін Novi қозғалтқышымен жабдықталған көлік, 1964 жылы BRM үшін 4WD Formula One BRM P67 көлігін жасады, сондай-ақ Lotus 56 турбиналық Indy көлігі мен 56B турбиналық Formula 1 көлігі үшін 4WD жүйесін ұсынды.

Фергюсон Формула 4WD

Фергюсон қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, оның күйеу баласы Тони Шелдон Гарри Фергюсонның ғылыми-зерттеу компаниясының төрағалығына өтті және компания саясатын автомобиль өндірушілер өздерінің үлгілері үшін пайдалана алатын 4WD жүйелерін әзірлеуге бағытталды. Jensen Motors бұл идеяны қабылдап, Interceptor-ды 5 дюймге (130 мм) ұзартты, нәтижесінде FF (Фергюсон формуласы үшін, Фергюсонның 4WD термині) пайда болды. Ол 1966 жылы таныстырылды. Қолмен жасалған 4WD жүйесінің жоғары құны оның коммерциялық сәттілікке жете алмауына себеп болды. Компания сондай-ақ бірнеше Ford Mustang көліктерін 4WD-ге түрлендірді, мақсаты – Ford компаниясын АҚШ-та оларды өндірістік модель ретінде шығаруға итермелеу болды. 1969 жылы компания Ұлыбритания үкіметінің бағалауы үшін Ford Zephyr MkIV полицей көліктерінің паркін түрлендірді, олардың әскери мақсатта қолдану мүмкіндігіне қызығушылық танытты. 1968 жылы GKN компания акциялардың бір бөлігін сатып алып, өндірістік автомобильдер үшін 4WD жүйелерін жаппай өндіруді жоспарлады. Бірінші қызығушылық танытқан компания – Ұлыбританияның Ford компаниясы, ол 4WD Capri идеясын қарастырды. Өндірістік мәселелер 3 литрлік 4WD үлгісінің өндірілуіне кедергі келтірді. 1969 жылы F1-де 4WD бумы болды, дәуірдің жетекші командалары – Matra, Lotus және McLaren 4WD машиналарын жасады. Тек Matra ғана Фергюсон жүйесін қолданды. (Cosworth та 4WD машинасын жасады, бірақ өз жүйесін пайдаланды). 1968 жылғы маусымда көптеген жаңбырлы жарыстар өтті, ал конструкторлар көліктердің жолға жабысуын арттырудың жолдарын іздеді. 1969 жылғы Ұлыбритания Гран-присінде рекордтық мөлшерде – төрт 4WD машинасы қатысты, ал Джон Майлз Lotus 63-те 10-шы орынға ие болды. Шина технологиясы күрт жақсарды және 1969 жылы F1-де қанаттар енгізілді. Сол жылы жаңбырлы жарыстар болмағандықтан, барлық бәсекелестер 4WD F1 машиналарын жасауды тоқтатты, себебі қанаттар жолға жабысуды арттырудың оңай жолы ретінде көрінді. Егер бұрын болған болса, 4WD енді F1-де ешқандай артықшылық бермеді. Lotus командасы 1971 жылы газ турбинасымен жұмыс істейтін Lotus 56B машинасымен Фергюсон жүйесін соңғы рет сынады, бірақ машина бәсекеге қабілетті емес еді. Ақырында, 1971 жылы Тони Шелдон зерттеулерге тым көп ақша жұмсалды және нақты нәтижелерге қол жеткізілмеді деп шешіп, Гарри Фергюсон Research Ltd компаниясын жапты. Тони Ролт 4WD-нің жол көліктеріндегі болашағына сенімді болды және 1971 жылы Фергюсонның төрт дөңгелекті жетек жүйелерін дамыту үшін FF Developments деп аталатын жаңа компания құрды.