Кіріспе

Ирланд-американдық саясаткер (1780–1865) Уильям Джон Дюэн (9 мамыр 1780 – 27 қыркүйек 1865) – Пенсильвания штамынан шыққан американдық саясаткер және заңгер. 1833 жылы Дюэн АҚШ Қаржы министрі лауазымында қысқа мерзім қызмет етті. Оның АҚШ-тың Екінші банкінен федералдық қаражатты алудан бас тартуы президент Эндрю Джексонның оны қызметтен босатуына себеп болды.

Ерте өмір

Дюэн 1780 жылдың 9 мамырында Ирландияның Типперри графтығындағы Клонмель қаласында дүниеге келді. 1796 жылы ол ата-анасы Уильям Дюэн мен Кэтрин Коркоранмен бірге АҚШ-қа көшіп, Филадельфияда қоныстанды. Ирландияда оның әкесі реформа талап еткен еріктілер қозғалысын қолдаған және Американың тәуелсіздік күресін мақұлдаған "Гиберниан жарнамашысы" атты жергілікті газетте шәкірт болған. Кейін Дуэн аға, Шығын Индия компаниясы басқарған Бенгалда өз газетін шығарды, бірақ губернатор-генералдың бұйрығымен елден қуылды. Лондонда ол демократиялық клубтардың қалалық федерациясы, Лондондық сәйкес қоғамының белсенді мүшесі ретінде және Біріккен Ирландиялық ретінде "The Telegraph" газетін басқарды. Филадельфияда Дуэн 1806 жылға дейін әкесіне Джефферсондық "Аврора" газетін шығаруға көмектесті. Ол ықпалды заңгер болды және Пенсильвания штатының Бас Ассамблеясында бірнеше рет қызмет етіп, сол кездегі Пенсильвания штатының ең беделді саясаткерлерінің біріне айналды.

Неке

Ол 1805 жылдың 31 желтоқсанында Филадельфияда, Пенсильвания штатында Дебора Франклин Бачке үйленді. Ол 1781 жылдың 1 қазанында Филадельфияда туып, 1863 жылдың 12 ақпанында сол жерде қайтыс болды. Оның әкесі Ричард Бач аға, Филадельфиядағы теңіз сақтандыру және импорт жұмысын жүзеге асырған адам. Бач 1776 жылдан 1782 жылға дейін АҚШ пошта басшысы қызметін атқарды. Оның анасы Сара Франклин Бач, Бенджамин Франклиннің қызы болды.

Эндрю Джексонға қолдау көрсету

Дуэн 1824 және 1828 жылдары Джексонды президенттікке қолдады. Ол АҚШ Екінші банкінің мемлекеттік директоры және АҚШ округтік прокуроры лауазымдарына тағайындалудан бас тартты.

Қаржы министрі

1833 жылы Банк соғысының қайнаған кезінде президент Эндрю Джексон АҚШ-тың Екінші банкінен федералдық салымдарды алып тастауға тырысты. Банктің ақша беру функцияларын Америка бойынша пайда болған жергілікті және штаттық банктер өздеріне алды, бұл несие мен спекуляцияны күрт арттырды. Джексонның бұл қадамдары қатты дау тудырды. Ол өзінің умеренный түрде Банк тарапында болған Қаржы министрі Луи Маклейнді қызметтен босатып, оның орнына Эдвард Ливингстонды Мемлекеттік хатшы етіп тағайындады. 29 мамырда Маклейнге Дуэйн тағайындалды. Бірақ Дуэйн де салымдарды алып тастаудан бас тартты. Соның салдарынан Джексон қыркүйек айында оны жұмыстан шығарды. Оның орнына Банкке қарсы белсенді болған Бас прокурор Роджер Б. Тейни тағайындалды. Тейни басқарған кезде салымдарды алып тастау басталды. Дуэйн өзінің позициясын 1838 жылы жарық көрген «Нарратив және хат алмасу. Салымдарды алып тастау және оған байланысты оқиғалар» атты кітабында қорғады. Джексонның өмірбаяуын жазған Джеймс Партон Дуэйнге жоғары баға берді. Ол Қаржы министрінің өзінің санасымен келіспейтін лауазымды қабылдаудан бас тартқаны үшін, осылайша адалдығы мен ар-намысын сақтағаны үшін мақтады. Партон: «Ол мойынсұнбауы арқылы нағыз моральдық батырлық танытты», – деді. Кейін Джексонның өмірбаяуын жазған Роберт В. Ремини Дуэйнге көбірек сын көзбен қарады. Ол Джексонды да, Дуэйнды да Дуэйннің қызметтегі қысқа ғана уақытында болған алабұдыға айыптады. Ол Джексонды Дуэйнды тағайындамас бұрын оны тиісінше тексермегені үшін, оның әкімшілігінің мүшелеріне қызметке келгеннен кейін оған жаман қарым-қатынас жасауға рұқсат бергені үшін және Дуэйнды жұмыстан босатқаны үшін сынады.

Ол 1865 жылдың 27 қыркүйегінде Филадельфияда қайтыс болды және Лорел-Хилл зиратына жерленді.