Кіріспе
Сальвадорлық саясаткер Хосе Наполеон Дуарте Фуэнтес (23 қараша 1925 жыл - 23 ақпан 1990 жыл) – Сальвадор президенті, 1984 жылдың 1 маусымынан 1989 жылдың 1 маусымына дейін қызмет еткен сальвадорлық саясаткер. 1972 жылы президенттікке кандидат болғанға дейін Сан-Сальвадор қаласының мэрі болған. Ол сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ бұл сайлау кеңінен әділетсіз деп танылды.
José Napoleón Duarte Fuentes (23 November 1925 – 23 February 1990) was a Salvadoran politician who served as President of El Salvador from 1 June 1984 to 1 June 1989. He was mayor of San Salvador before running for president in 1972. He lost, but the election is widely viewed as fraudulent.
Ерте өмір
Дуарте Санта-Анада, сол аттас департаментте дүниеге келді. 1944 жылдың мамыр айында Лицео Сальвадоренода оқып жүрген кезінде, он екі жылдық президент Максимилиано Эрнандес Мартинестің режимін құлатқан наразылықтарға қатысты. Содан кейін басқа әскери режимдер келе жатыр, ал 1945 жылы ол Гватемала шекарасын өтіп, эмиграциядағы оппозицияға қосылды. Ол кезде ол ағылшын тілін білмесе де, әкесі оны Индиана штатындағы Нотр-Дам университетіне (АҚШ) орналастырды. 1948 жылы, оқуын жалғастыру үшін ыдыс-аяқ жуу және кір жуу сияқты жұмыстар істеп, инженер мамандығын бітіріп, демократияға өтуі қиын болған Эл-Сальвадорға оралды. Ол балалық шағынан бергі сүйіктісі Мария Инес Дуранға үйленді, олардың 6 баласы болды: Инес Гвадалупе, Алехандро, Наполеон, Мария Евгения, Мария Елена және Ана Лорена. Дуарте қайын атасының құрылыс фирмасында жұмысқа орналасып, сонымен қатар сабақ беруді бастады.
Сан-Сальвадор қаласының әкімі
1960 жылы ол оңшыл және солшыл экстремистердің орта жолын іздеген Христиан-демократиялық партияның (ХДП) құрылтайшы мүшесі және бас хатшысы болды. Біріккен Демократиялық партияның (БДП) құрамында болған күнде де, ХДП сол жылғы Ұлттық конгресс сайлауында мандат ала алмады. 1962 жылғы президенттік сайлауды бойкоттағаннан кейін, Дуарте 1964 жылдың наурыз айында Сан-Сальвадор қаласының мэрі болды. Ол ересектерге арналған кешкі мектептер ашып, көптеген ересек жұмысшыларға техник мамандығын игеруге және жоғары білім алуға көмектесті. Ол экономиканың дамып келе жатқан салаларын қолдады, сондай-ақ байлықты қайта бөлуді жақтады. Дуарте 1966 жылдың наурызында және 1968 жылдың наурызында қала әкімі сайлауында жеңіске жетті. 1970 жылы лауазымынан кеткеннен кейін, ол жеке мүліктік агенттік құрды. 1972 жылдың 20 ақпанында өткен президенттік сайлауда ол «Біріккен Ұлттық Оппозиция» (БҰҰ) деп аталған саяси топ атынан қатысты. Сайлаудың алаяқтыққа толы болғаны туралы көптеген пікірлер болғандықтан, ол Артуро Армандо Молинаға жеңіліп қалды. Молина жеңіске жеткен деп жарияланды, бірақ Дуарте көпшілік дауыс алғаны айтылды. Сайлауды бақылағандардың мәліметінше, Дуарте үшін 327 000, ал Молина үшін 318 000 дауыс берілген. 1972 жылдың 25 наурызында Дуартені қолдаған солшыл әскери шенеуніктер мемлекеттік төңкеріс жасауға тырысты. Төңкеріс басылып, Дуарте тұтқындалды. Ол қиын жағдайға түсіп, азапталды. Оған мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айып тағылып, өлім жазасы берілді. Бірақ халықаралық қоғамның қысымы салдарынан Молина оны Венесуэлаға қуғынға жіберуге мәжбүр болды. Дуарте инженерлік кеңесші болып жұмыс істеді және жеке инвестор ретінде түрлі құрылыс жобаларына қатысты. Ол сондай-ақ халықаралық Христиан-демократиялық қозғалыста белсенділік танытты. 1974 жылы ол Сальвадорға қайтып келді, бірақ дереу тұтқындалып, қайтадан Венесуэлаға қайтарылды.
Хунта басшысы
1979 жылы 15 қазанда Революциялық үкімет хунтасы (JRG) Эл-Сальвадорды бақылауға алып, президент Карлос Хамберто Ромероны қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Бұл – толыққанды азамат соғысының басталуының алғашқы қадамы болды. Дуарте 1980 жылы 3 наурызда Эл-Сальвадорға оралып, хунтаға қосылды және Эл-Сальвадордың сыртқы істер министрі болды. Үкіметке қосылғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, Дуарте 1980 жылы 24 наурызда архиепископ Ромероның қазасынан кейін хунтаның ресми өкілі ретінде АҚШ жұртшылығының назарына ілікті. Ол ресми дереккөз ретінде "екі тараптың кінәсін" айту арқылы үкіметтің қазаны тергеуге ұмтылмауының себебін түсіндіруге тырысты. 1980 жылы 22 желтоқсанда ол мемлекет басшысы және хунта төрағасы болды. Фарабундо Мартидің Ұлттық азаттық фронты (FMLN) 1981 жылы 10 қаңтарда үкіметке қарсы толыққанды шабуыл жасады, нәтижесінде режимге Америка Құрама Штаттарынан дереу әскери көмек және кеңесшілер жіберілді. АҚШ-та Рональд Рейганның жаңа үкіметі билікке келгеннен кейін Дуарте Орталық Америкадағы "коммунизмге қарсы" күрестің символына айналды, бірақ Ноам Хомский Кеңес Одағының FMLN-ге қолдау көрсетуіне күмән келтірді.