Кіріспе

Американдық суретші Джон Хаберл (1856–1933 жж.) – «көзді алдайды» (trompe l'œil) стиліндегі американдық суретші. Оның қарапайым заттардың натюрморттары соншалықты шебер орындалған, оларды нақты заттармен шатастыру оңай. Ол XIX ғасырдың соңғы тоқсанында АҚШ-та осы натюрморт стилін дамытқан үш маңызды суретшінің бірі саналады – Уильям Харнетт және Джон Ф. Петомен бірге.

Ерте өмір және тәрбие

Хаберл 1856 жылы Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында швабиялық иммигранттардың ұлы болып дүниеге келді. 14 жасында ол мектепті тастап, гравердің шәкірті болды. Сонымен қатар, ол Йель университетінің Пибоди табиғи тарих мұражайында көп жылдар бойы иллюстратор және көрмелерді дайындаушы болып жұмыс істеді, палеонтолог Отниел Чарльз Марштың жетекшілігімен еңбек етті. Хаберл 1884 жылы Нью-Йорктегі Ұлттық дизайн академиясында оқуға түсті, онда ол алғаш рет trompe l'œil сурет салумен танысты. «Бакалаврдың жәшігі» (1890–1894) оның өзгеше стильін көрсетеді: әртүрлі қағаздар – валюта, пошта маркалары, фотосуреттер, ойын карталары, билеттер және газет кесінділері – негізінен жазық бетке жабыстырылған. Көздік шешіп алуға арналған әйнек, тарақ, құрыш, тұспалдақ сияқты басқа заттар көлемі жағынан иллюзияны бұзбау үшін жасайды. Харнетт сияқты, оған құпия қызмет қағаз ақша салуды тоқтату туралы ескертті, бірақ ол өнімді жылдары осыны жалғастырды; мысалдарға «Уақыттың өзгеруі» (1888) және «Бестік бұзылар ма?» (шамамен 1885) жатады. Ол «Тақта» (шамамен 1895), «Жаңа қуырылған» (1887) арахис қорабы, «Саз құрыш» (1889) және Детройт өнер институтының қорындағы «Әжесінің ошағы» (1890) сияқты басқа да суреттер салған. Мансабы барысында Хаберл Нью-Йорктегі Ұлттық дизайн академиясы және Филадельфиядағы Пенсильвания көркемөнер академиясы сияқты өнер орындарында көрмелер өткізді. Хаберлдің стилі мен тақырыбының кең танылуына байланысты, оның туындылары әдетте өнер көрмелері үшін арналмаған жерлерде де көрсетілді, мысалы, кітап дүкендері, салон, шарап дүкендері және қонақүйлерде.